Kiedy przedsiębiorca traci prawo do opłacania niższych składek na ZUS

RADA

Jeśli przyjmie Pan zlecenie od byłego pracodawcy, nie będzie Pan mógł dalej opłacać składek na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych zasadach. Od pierwszego dnia wykonywania zlecenia będzie Pan musiał opłacać składki od podstawy wymiaru w wysokości co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2009 r.

UZASADNIENIE

Osoby podejmujące po raz pierwszy prowadzenie pozarolniczej działalności mogą skorzystać z możliwości opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od znacznie niższej podstawy wymiaru. Przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe wykonywania działalności mogą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej przez siebie kwoty, nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przywilej opłacania składek na preferencyjnych zasadach dotyczy wyłącznie osób, które zaczęły prowadzić działalność gospodarczą po 24 sierpnia 2005 r. Ponadto prawo do opłacania składek na preferencyjnych zasadach jest obwarowane dwoma warunkami:

• przedsiębiorca nie może prowadzić żadnej pozarolniczej działalności w dniu rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej ani w okresie 60 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rozpoczęcie tej działalności,

• przedsiębiorca nie może wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy, z którym był związany stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia działalności - jeśli w ramach zatrudnienia wykonywał te same czynności, które są przedmiotem działalności gospodarczej.

WAŻNE!

Przedsiębiorca musi spełniać warunki do preferencyjnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez cały okres korzystania z tego uprawnienia.

Preferencyjne składki na ubezpieczenia społeczne

Zakaz podejmowania współpracy z byłym pracodawcą w zakresie wcześniejszych obowiązków wykonywanych w ramach zatrudnienia odnosi się do każdego pracodawcy, u którego przedsiębiorca był zatrudniony w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia działalności. Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca pracował w tym okresie u kilku pracodawców, nie może podjąć współpracy z żadnym z nich - jeśli współpraca miałaby polegać na wykonywaniu w ramach działalności tych samych czynności, które wcześniej wykonywał jako pracownik. W przeciwnym razie straci prawo do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne od dnia podjęcia tej współpracy.

Istotne jest również to, że podjęcie zlecenia na rzecz byłego pracodawcy definitywnie pozbawia przedsiębiorcę prawa do opłacania składek na preferencyjnych zasadach. Nie ma znaczenia, czy chodzi o jednorazowe zlecenie, czy stałą współpracę. Po zakończeniu współpracy z byłym pracodawcą nie nabędzie ponownie prawa do opłacania niższych składek, nawet jeśli od rozpoczęcia wykonywania działalności nie upłynęły jeszcze 24 miesiące.

Przedsiębiorca może podjąć współpracę wyłącznie z podmiotami, z którymi nie był związany umową o pracę w roku rozpoczęcia działalności lub w roku poprzedzającym rok rozpoczęia działalności.

PRZYKŁAD

Jan K. opłaca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej składki na ubezpieczenia społeczne od niższej podstawy wymiaru (30% minimalnego wynagrodzenia). Po dwóch miesiącach jej prowadzenia został zatrudniony w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym Cezar na podstawie umowy o pracę na czas określony z wynagrodzeniem miesięcznym 1400 zł. Wcześniej nie pracował w tej firmie. W czasie jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania umowy o pracę opłacał z tytułu działalności tylko składkę na ubezpieczenie zdrowotne (ponieważ podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia była wyższa od minimalnego wynagrodzenia). Po wygaśnięciu umowy o pracę Jan K. będzie mógł opłacać składki z tytułu działalności na preferencyjnych zasadach - do czasu upływu 24 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności, licząc od dnia rozpoczęcia jej wykonywania (włącznie z przerwą, w czasie której nie opłacał składek na ubezpieczenia społeczne).

• art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609

Beata Wróblewska

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych