REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia wekslowego roszczeń zakładu pracy przeciwko pracownikowi o wynagrodzenie z tytułu szkody w mieniu powierzonym pracownikowi. 

Dopuszczalność weksla w prawie pracy jest w świetle obowiązujących przepisów prawa zagadnieniem dyskusyjnym. Obecnie Kodeks pracy w art. 300 k.p. enumeratywnie wylicza źródła prawa cywilnego mające odpowiednie zastosowanie do stosunku pracy. Kodeks pracy nie odnosi się natomiast w swej treści wprost do Prawa wekslowego. Kodeks pracy wyraźnie natomiast dopuszcza jedynie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i to wyłącznie w zakresie nieuregulowanym Kodeksem pracy (art. 300 k.p.).

REKLAMA

REKLAMA

Co więcej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego odpowiednio do stosunku pracy nie jest dopuszczalne, jeżeli miałoby to naruszać zasady prawa pracy. Postanowienia umów i aktów mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne, zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy (art. 18 § 2 k.p.).

Jeszcze przed wydzieleniem się nowej gałęzi prawa, tj. prawa pracy, a więc przed wejściem w życie Kodeksu pracy 1 stycznia 1975 r. dopuszczalne było, co do zasady (na płaszczyźnie stosunków cywilistyczno-prawnych), stosowanie weksli w stosunkach zatrudnienia (wyrok SN z 22 stycznia 1972 r., III CRN 371/72, niepubl.).

Z uwagi na fakt, że możliwość stosowania weksla jako instytucji należącej do gałęzi prawa cywilnego do stosunków pracy, uregulowanych przepisami odrębnej gałęzi prawa, nie wynika wprost z Kodeksu pracy, dopuszczalność i zakres stosowania w stosunkach prawa pracy Prawa wekslowego ukształtowało w głównej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

REKLAMA

Sąd Najwyższy w wyroku z 21 maja 1981 r. wskazał m.in., że przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia wekslowego roszczeń zakładu pracy przeciwko pracownikowi o wynagrodzenie szkody w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się i realizacji tych roszczeń w drodze postępowania nakazowego (wyrok SN z 21 maja 1981 r., IV PRN 6/81, OSNC 1981/11/225).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd Najwyższy w powołanym wyżej orzeczeniu odniósł się ponadto do możliwości stosowania terminów przedawnienia określonych w Prawie wekslowym do stosunków prawa pracy zabezpieczonych wekslem. Sąd Najwyższy orzekł bowiem, że roszczenie zakładu pracy z weksla gwarancyjnego o zapłatę oznaczonej w nim sumy pieniężnej, stanowiącej równowartość szkody powstałej w mieniu powierzonym pracownikowi do wyliczenia się lub do zwrotu, nie ulega przedawnieniu w okresie przewidzianym w art. 291 § 2 k.p., lecz w okresie zakreślonym w art. 70 Prawa wekslowego. Co więcej, 3-letnie przedawnienie z art. 70 Prawa wekslowego dotyczy roszczeń wekslowych skierowanych nie tylko przeciwko akceptantowi, lecz także przeciwko wystawcy weksla własnego oraz jego poręczycielom.

Jak wskazano powyżej, zakres stosowania Prawa wekslowego w stosunkach prawa pracy ukształtowało w głównej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W szczególności należy wskazać, że weksel, co do zasady, może zabezpieczać roszczenia pracodawcy z tytułu wyrządzenia szkody pracowniczej.

W powyższym zakresie dopuszczalny jest weksel w relacjach między pracodawcą a pracownikiem za mienie jemu powierzone (art. 124 i nast. k.p.), jak również przy zwykłej szkodzie pracowniczej.

Jednocześnie należy podkreślić, że nie jest dopuszczalna zmiana zasad odpowiedzialności określonych w Kodeksie pracy za pomocą weksla, w tym znaczeniu, że nie jest dopuszczalne zastosowanie weksla wprowadzającego nieograniczoną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika z winy nieumyślnej, w przypadku gdy zgodnie z art. 119 k.p. pracownik odpowiada do wysokości 3-krotnego wynagrodzenia i do wysokości wyrządzonej szkody.

Nie wszystkie jednak roszczenia pracodawcy mogą być zabezpieczone wekslem. Należy wskazać, że ze względu na funkcje ochronne przepisów prawa pracy zabezpieczenie niektórych roszczeń pracodawcy może być nieważne z mocy prawa. Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r. stwierdził bowiem, że nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego (wyrok SN z 19 marca 1998 r., I PKN 560/97, OSNP 1999/5/160). Sąd ten wskazał, że Kodeks pracy zawiera wyczerpującą regulację zabezpieczającą interesy pracodawców w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika (art. 611 k.p. oraz art. 612 k.p.), co powoduje, że pracodawcy nie przysługują żadne inne roszczenia odszkodowawcze, w tym dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 k.p.). Brak jest więc podstaw prawnych do stosowania poręczeń cywilnych w postaci weksli gwarancyjnych in blanco, skoro o odszkodowaniu z art. 611 k.p. orzeka sąd pracy jedynie w razie udowodnienia przez pracodawcę poniesionej szkody oraz jej wysokości, która w żadnym razie nie może przekroczyć wynikającego z art. 612 § 1 k.p. górnego limitu obowiązku odszkodowawczego (nie może on przewyższać wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy - wynagrodzenia za okres 2 tygodni).

Należy wskazać, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i w szczególności dochodzenie należności z weksla in blanco może się opierać wyłącznie na fakcie jego podpisania, bez wskazania kwoty, na jaką weksel ten może zostać przez pracodawcę wypełniony. Odwrócona jest więc zasada odpowiedzialności pracownika przewidziana w stosunkach pracy, która w przypadku odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy oparta jest na zasadzie winy (art. 114 k.p.). Rozłożenie ciężaru dowodu w Prawie wekslowym i Kodeksie pracy jest odmienne. W przypadku odpowiedzialności materialnej na zasadach ogólnych to pracodawca musi udowodnić pracownikowi zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 116 k.p.).

Okres przedawnienia, o którym była mowa powyżej, w przypadku roszczeń ze stosunku prawa pracy zabezpieczonych wekslem jest, co do zasady, dłuższy niż jednoroczny okres przedawnienia przewidziany w Kodeksie pracy.

Ze względu na swój abstrakcyjny charakter zobowiązanie odzwierciedlone w wekslu ma własny byt prawny, niezależny od rzeczywistej relacji prawnej między wierzycielem wekslowym a dłużnikiem wekslowym. Istnienie zobowiązania wekslowego nie jest zatem uzależnione od przyczyny wystawienia weksla. W przypadku weksla in blanco do powstania skutecznego zobowiązania wekslowego wystawcy weksla nie jest również konieczne zawarcie między pracownikiem a pracodawcą deklaracji wekslowej.

Edyta Niemyska

aplikant radcowski z kancelarii prawnej

„Leśnodorski, Ślusarek i Wspólnicy” Sp. k.

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

REKLAMA

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

Dotacje KPO wzmocnią ofertę konkursów ABM 2024 dla przedsiębiorców

Dotacje ABM (Agencji Badań Medycznych) finansowane były dotychczas przede wszystkim z krajowych środków publicznych. W 2024 roku ulegnie to zmianie za sprawą środków z KPO. Zgodnie z zapowiedziami, już w 3 i 4 kwartale możemy spodziewać się rozszerzenia oferty dotacyjnej dla przedsiębiorstw.

"DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

"Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

REKLAMA

Cable pooling - nowy model inwestycji w OZE. Warunki przyłączenia, umowa

W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, która weszła w życie 1 października 2023 roku, do polskiego porządku prawnego wprowadzono długo wyczekiwane przez polską branżę energetyczną przepisy regulujące instytucję zbiorczego przyłącza, tzw. cable poolingu. Co warto wiedzieć o tej instytucji i przepisach jej dotyczących?

Wakacje składkowe. Od kiedy, jakie kryteria trzeba spełnić?

12 kwietnia 2024 r. w Sejmie odbyło się I czytanie projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nowelizacji przewiduje zwolnienie z opłacania składek ZUS (tzw. wakacje składkowe) dla małych przedsiębiorców. 

REKLAMA