Kategorie

Obowiązki pracodawcy związane ze śmiercią pracownika

Piotr Matwiejczyk
inforCMS
W razie śmierci pracownika pracodawca ma obowiązek wypłacić zaległe świadczenia i odprawę pośmiertną rodzinie zmarłego pracownika.

Świadczenie pracy w ramach stosunku pracy ma charakter osobisty. Dlatego też z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa. Wygaśnięcie stosunku pracy na skutek śmierci pracownika następuje z mocy prawa i nie wymaga składania jakichkolwiek oświadczeń. Niezbędne jest jednak udokumentowanie śmierci pracownika. Dokumentem stwierdzającym śmierć jest akt zgonu. Przepisy prawa nie uprawniają pracodawcy do żądania od osoby ubiegającej się o należności po zmarłym pracowniku tego dokumentu, jednak praktyka wskazuje, że może okazać się to konieczne. W związku ze śmiercią pracownika na pracodawcy ciąży wiele obowiązków.

Sporządzenie świadectwa pracy i wyrejestrowanie z ubezpieczeń

Reklama

W związku z wygaśnięciem stosunku pracy pracodawca ma obowiązek niezwłocznego wydania świadectwa pracy. Jednak w przypadku śmierci pracownika pracodawca ma obowiązek sporządzenia świadectwa pracy i włączenia go do akt osobowych (§ 3 rozporządzenia z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy...). Świadectwo pracy sporządza się niezwłocznie po uzyskaniu informacji o śmierci pracownika, przy czym w tym przypadku uzyskanie informacji przez pracodawcę nie jest tożsame z otrzymaniem odpisu zupełnego aktu zgonu. Osobami uprawnionymi do składania wniosku o wydanie świadectwa pracy lub jego sprostowanie są małżonek zmarłego pracownika oraz inne osoby, na które po śmierci pracownika przechodzą prawa majątkowe ze stosunku pracy.

Pracodawca - jako płatnik składek - ma obowiązek wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych pracownika, którego stosunek pracy wygasł z powodu śmierci. Wyrejestrowanie powinno nastąpić w terminie 7 dni od dnia ustania stosunku pracy, a więc od dnia śmierci pracownika.

Prawa osobiste i majątkowe pracownika

Śmierć pracownika wywiera skutki w sferze przysługujących pracownikowi praw osobistych i majątkowych. Prawa osobiste pracownika (np. prawo przywrócenia do pracy) z chwilą śmierci wygasają.

Reklama

Na podstawie Kodeksu pracy prawa majątkowe przechodzą w równych częściach na małżonka pracownika oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Do renty rodzinnej są uprawnieni członkowie rodziny osoby, którzy w chwili śmierci mieli ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniali warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Za członków rodziny uważa się dzieci własne, drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletniości wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, małżonek, rodzice, za których uważa się również ojczyma i macochę. Dopiero w przypadku braku wymienionych powyżej osób lub niespełnienia przez te osoby warunków wynikających z ustawy prawa te wchodzą do spadku i podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego.

Należy wskazać, że związek małżeński musi trwać w chwili śmierci pracownika. Orzeczenie separacji ma takie same skutki jak rozwód (art. 614 § 1 k.r.o.). A zatem osoba, która pozostawała z pracownikiem w chwili śmierci jego śmierci w separacji, mimo że formalnie była jego małżonkiem, nie jest uprawniona do świadczeń majątkowych po zmarłym pracowniku. Natomiast osoba ta może nabyć prawa po zmarłym, jeśli spełnia warunki uprawniające do uzyskania po nim renty rodzinnej.

Do praw majątkowych ze stosunku pracy zalicza się: prawo do wynagrodzenia zasadniczego należnego do dnia wygaśnięcia stosunku pracy, prawo do pozostałych składników wynagrodzenia, takich jak: nagrody, premie, dodatki, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego w roku zgonu). Przed wypłatą wynagrodzenia należnego zmarłemu pracownikowi uprawnionym osobom pracodawca może dokonać potrącenia wzajemnych zobowiązań pracownika, np. z tytułu wypłaconych zaliczek, nałożonych kar pieniężnych, sądownie ustalonego odszkodowania za zniszczenie mienia pracodawcy itd. Potrącenia dokonuje się zgodnie z zasadami i w granicach określonych w art. 87 k.p. W skład spadku po pracowniku wchodzi również roszczenie o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę przewidziane w art. 56 k.p. Natomiast prawo do odszkodowania za przedmioty utracone lub uszkodzone w związku z wypadkiem przy pracy nie przysługuje w przypadku utraty lub uszkodzenia pojazdu samochodowego oraz pieniędzy.

Pracodawca powinien również wypłacić rodzinie zmarłego odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Rodzina będzie mogła domagać się odszkodowania tylko za czas do śmierci pracownika. Jest to konsekwencją faktu, że obowiązek zaniechania działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy jest związany ściśle z osobą pracownika. W związku z tym w przypadku śmierci pracownika umowa o zakazie konkurencji wygasa (wyrok SN z 22 stycznia 2004 r., I PK 341/03). W razie śmierci pracownika, który wcześniej wytoczył powództwo o przywró- cenie do pracy, postępowanie to - z uwagi na osobisty charakter - staje się bezprzedmiotowe, a tym samym niemożliwe do uwzględnienia. W takim przypadku sąd zasądzi na rzecz spadkobierców odszkodowanie na podstawie art. 45 § 2 k.p.

Odprawa pośmiertna

W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby pracodawca ma obowiązek wypłacenia rodzinie odprawy pośmiertnej. Wysokość odprawy pośmiertnej jest uzależniona od długości stażu pracy u danego pracodawcy. Obliczając wysokość odprawy pośmiertnej, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwi- walentu pieniężnego za urlop. Osobami uprawnionymi do odprawy pośmiertnej jest małżonek pracownika oraz inni członkowie jego rodziny spełniający warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jeśli do odprawy jest uprawnionych kilka osób, pracodawca dzieli należną odprawę w równych częściach na wszystkie uprawnione osoby. Jeśli zaś po zmarłym pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy należnej odprawy.

Należy wskazać, że odprawa pośmiertna przysługuje rodzinie pracownika bez względu na przyczynę śmierci - nawet jeśli przyczyną zgonu było zachowanie pracownika.

Piotr Matwiejczyk 

Podstawa prawna:

• § 3 rozporządzenia z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa racy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU nr 60, poz. 282),

• ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).

• wyrok SN z 22 stycznia 2004 r., I PK 341/03, OSNP 2004/23/398.

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    30 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.