Negatywny wynik egzaminu z zasad bhp może być przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę

Pracownik jest obowiązany wziąć udział w szkoleniach oraz poddać się egzaminowi sprawdzającemu, który w przypadku szkoleń okresowych jest obowiązkowy (art. 211 pkt 1 k.p. i par. 16 rozporządzenia w sprawie szkolenia). Program szkolenia opracowuje pracodawca lub w porozumieniu z nim jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bhp, na podstawie programów ramowych. Musi odpowiadać rodzajowi i warunkom prac wykonywanych przez uczestników. W programie należy określić szczegółową tematykę, formę i czas trwania szkolenia dla poszczególnych grup stanowisk. Ramowe programy szkolenia stanowią zał. nr 1 do rozporządzenia. Pracodawca ma obowiązek przechowywać program, na podstawie którego było prowadzone aktualne szkolenie.

Szkolenie wstępne

Przeprowadza się je w formie instruktażu ogólnego przed dopuszczeniem do wykonywania pracy. Ze względu na brak narażenia pracowników biurowych na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych szkolenie nie obejmuje instruktażu stanowiskowego. Wyjątkowo nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u tego samego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę (art. 237³ par. 2 k.p.).

Szkolenie powinno trwać minimum 3 godziny lekcyjne po 45 minut.

Instruktaż ogólny przeprowadza sam pracodawca, na jego zlecenie jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bhp, pracownik służby bhp lub osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu instruktażu. Odbycie szkolenia wstępnego pracownik potwierdza na piśmie w karcie szkolenia wstępnego. Wzór karty stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia. Ponadto organizator może wydać zaświadczenie (wzór stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia). Kartę i odpis zaświadczenia przechowuje się w aktach osobowych, w części B.

Karta szkolenia wstępnego składa się z 4 części. W pierwszej i drugiej wpisuje się dane pracownika i komórki organizacyjnej, w której jest zatrudniony. Trzecia część dotyczy instruktażu ogólnego. Podpis pracownika stanowi potwierdzenie odbycia instruktażu i zapoznania się z przepisami i zasadami bhp dotyczącymi wykonywanych prac. W przypadku pracowników administracyjno-biurowych karty szkolenia wypełnia się tylko w trzech częściach, ponieważ czwarta część dotyczy instruktażu stanowiskowego, którego nie przechodzą ww. pracownicy.

Szkolenie okresowe

Okresowe szkolenia pracowników administracyjno-biurowych należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 6 lat, a pierwsze - do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach. W ramach ww. terminów, dokładną częstotliwość oraz czas trwania szkolenia ustala pracodawca, po konsultacji z pracownikami bądź ich przedstawicielami, biorąc pod uwagę rodzaj i warunki wykonywania prac na tych stanowiskach.

Szkolenie okresowe przeprowadza się w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego. Seminarium obejmuje nie mniej niż pięć godzin lekcyjnych, a kurs trwa nie krócej niż 15 godzin lekcyjnych. Składa się z zajęć teoretycznych i praktycznych. Samokształcenie kierowane odbywa się na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora szkolenia, w szczególności przy zastosowaniu poczty, internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców. Szkolenie może być jedno albo kilkudniowe, np. dwa seminaria. Minimalny całkowity czas szkolenia okresowego pracownika biurowego wynosi 8 godzin po 45 minut.

Okresowe szkolenie bhp przeprowadza pracodawca lub na jego zlecenie jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bhp. Szkolenia okresowe kończą się egzaminem, który przeprowadza komisja powołana przez organizatora szkolenia. Potwierdzeniem ukończenia z wynikiem pozytywnym szkolenia okresowego jest zaświadczenie wydane przez organizatora. Wzór zaświadczenia określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bhp (art. 237³ par. 1 k.p.). Oznacza to zakaz dopuszczenia do pracy pracownika, który nie zdał egzaminu z bhp. Jednakże w takim wypadku należy umożliwić pracownikowi poprawę egzaminu. Natomiast, jeżeli pracownik nie będzie w stanie uzyskać pozytywnej oceny z egzaminu poprawkowego (ewentualnie z kolejnego egzaminu poprawkowego), pracodawca będzie miał prawo wypowiedzieć mu umowę o pracę.

W rozporządzeniu przewidziano możliwość zwolnienia z okresowego szkolenia bhp. Po pierwsze, ukończenie w okresie między szkoleniami okresowymi: szkolenia, dokształcania lub doskonalenia zawodowego, które uwzględnia program szkolenia okresowego wymagany dla określonego stanowiska pracy, jest równoznaczne z odbyciem szkolenia okresowego. Po drugie, z pierwszego szkolenia okresowego może być zwolniona osoba, która:

• przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie u innego pracodawcy wymaganego szkolenia okresowego,

• odbyła w tym okresie szkolenie okresowe wymagane dla osoby zatrudnionej na stanowisku należącym do innej grupy stanowisk, jeżeli jego program uwzględnia zakres tematyczny wymagany programem szkolenia okresowego obowiązującego na nowym stanowisku pracy (par. 15 ust. 5 rozp. bhp).

W tych sytuacjach zwolnienie z okresowego szkolenia bhp nie jest automatyczne. Decyzja o zwolnieniu ze szkolenia należy do pracodawcy lub do osoby reprezentującej pracodawcę w sprawach kadrowych.

PRZYKŁAD

OBOWIĄZEK SZKOLENIA OKRESOWEGO

Zaraz po studiach podjęłam pracę w biurze rachunkowym jako fakturzystka. Pracodawca poinformował mnie, że za tydzień mam całodniowe okresowe szkolenie bhp. Pracuję w tej firmie od trzech miesięcy i miałam już szkolenie wstępne w formie instruktażu. Czy uczestniczenie w tym szkoleniu jest rzeczywiście obowiązkowe? Obowiązek szkolenia wstępnego wynika z par. 15 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi, że pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach administracyjno-biurowych musi nastąpić w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy przez pracownika na tych stanowiskach.

Ramowy program szkolenia okresowego

• Wybrane regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem: praw i obowiązków pracowników i pracodawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów i zasad bhp; ochrony pracy kobiet i młodocianych; wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz świadczeń z nimi związanych; profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników.

• Postęp w zakresie oceny zagrożeń czynnikami występującymi w procesach pracy oraz w zakresie metod ochrony przed zagrożeniami dla zdrowia i życia pracowników

• Problemy związane z organizacją stanowisk pracy biurowej, z uwzględnieniem zasad ergonomii, w tym stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe i inne urządzenia biurowe.

• Postępowanie w razie wypadków i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku (pkt VIII programu ramowego stanowiącego zał. nr 1 rozp. bhp).

PODSTAWA PRAWNA

• Rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 180, poz. 1860 z późn. zm.).