Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Można podpisać dwie umowy o pracę z tym samym pracownikiem

Katarzyna Dulewicz
inforCMS
Pracownik podpisał umowę o pracę, jednak w dniu, w którym miał rozpocząć wykonywanie swoich obowiązków, nie stawił się w zakładzie pracy. Co w tej sytuacji powinien zrobić pracodawca?

Zgodnie z kodeksem pracy, stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeśli terminu tego nie określono, w dniu zawarcia umowy. Przepisy nie uzależniają więc nawiązania stosunku pracy od faktycznego rozpoczęcia przez pracownika pracy. Oznacza to, że mimo iż pracownik nie stawił się w firmie, zawarta pomiędzy stronami umowa jest ważna. W takiej sytuacji pracodawca może ukarać pracownika jedną z kar porządkowych. Może też rozwiązać z nim umowę w trybie dyscyplinarnym, zgodnie z art. 52 k.p.

Od kilku miesięcy firma bezskutecznie poszukuje pracowników do pracy. Pracodawca postanowił więc, że z kilkoma pracownikami podpisze dodatkowe umowy o pracę. Czy jest to zgodne z prawem?

Teoretycznie pracodawca może zatrudnić pracownika na dodatkową umowę o pracę. Sąd Najwyższy jednak uznał, że co do zasady pracownik powinien pozostawać w jednym stosunku pracy, w ramach którego strony mogą określić dla pracownika więcej niż jeden rodzaj pracy (wyrok z 14 lutego 2002 r., I PKN 876/00, OSNAPiUS 2004/4/60).

Zawarcie więcej niż jednej umowy o pracę z tym samym pracodawcą jest jednak możliwe tylko wyjątkowo, w sytuacji gdy chodzi o dodatkowy rodzaj pracy, a więc wyraźnie inny niż ten uzgodniony w podstawowym czasie pracy (por. uchwała SN z 12 marca 1969 r., III PZP 1/69, OSN 1969/11/197). W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że druga umowa o pracę zawarta z tym samym pracodawcą jest po prostu uzupełnieniem już istniejącej umowy o pracę.

Pracodawca powinien jednak pamiętać o obowiązkach wynikających z zawarcia z pracownikiem dodatkowej umowy o pracę. Pracodawca musi zgłosić takiego pracownika do ubezpieczenia społecznego, założyć oddzielne akta osobowe (dla każdego stosunku pracy dokumentacja pracownika powinna być prowadzona oddzielnie). Pracodawca musi też pamiętać o zagwarantowaniu pracownikowi prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Praca powinna być zorganizowana w taki sposób, aby pracownik miał zagwarantowany kodeksowy czas odpoczynku. Ponadto taki pracownik powinien przejść wstępne badania lekarskie i przeszkolenie bhp. Osoba zatrudniona na drugim etacie ma również prawo do osobnego urlopu wypoczynkowego. Ponadto pracownik będzie miał prawo do dodatkowych świadczeń socjalnych.

Pracodawcy, którzy nie chcą spełniać dodatkowych obowiązków wynikających z nawiązania dwóch stosunków pracy z jednym pracownikiem, muszą pamiętać, że nie mogą swobodnie zawrzeć dodatkowej umowy cywilnoprawnej z zatrudnioną już w firmie osobą. Przyjmuje się bowiem, że świadczenie przez pracownika tego samego rodzaju pracy jak określona w dotychczasowej umowie, poza normalnym czasem pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej jest jedynie kontynuowaniem istniejącego stosunku pracy w godzinach nadliczbowych. Może to być uznane za próbę obejścia przepisów dotyczących wynagradzania za pracę w nadgodzinach.

Pracodawca co kilka miesięcy zmienia pracownikowi zakres jego obowiązków. Czy ma do tego prawo?

Pracodawca może wydawać pracownikowi polecenia dotyczące sposobu świadczenia pracy. Nie mogą być one jednak sprzeczne z umową o pracę i przepisami kodeksu pracy (art. 100 par. 1 k.p.). Oznacza to, że polecenia pracodawcy powinny dotyczyć umówionego rodzaju pracy.

Określenie rodzaju pracy poprzez podanie stanowiska pracy, pełnionej funkcji, wykonywanego zawodu czy wskazania czynności, które pracownik na danym stanowisku musi wykonać, jest niezbędnym elementem każdej umowy o pracę. Pracodawca może skonkretyzować podany w umowie rodzaj pracy poprzez ustalenie tzw. zakresu obowiązków. Może się w nim znajdować zapis zobowiązujący pracownika do wykonania innych poleceń przełożonego. Pracodawca nie może jednak dowolnie nakładać na pracownika dodatkowych obowiązków. Musi on przestrzegać m.in. obowiązujących norm czasu pracy. Jeżeli zakres przydzielonych pracownikowi zadań wskazuje, iż nie są one możliwe do wykonania w normalnym czasie pracy, pracownik może odmówić świadczenia pracy w wydłużonym wymiarze. Wyjątek stanowią szczególne okoliczności, w których konieczne jest wykonywanie zadań w godzinach nadliczbowych.

Pracownik może też odmówić wykonania pracy wówczas, gdy polecenie służbowe nie dotyczy rodzaju pracy, jaki został ustalony w umowie o pracę. Jeśli więc na przykład pracodawca będzie kazał księgowej posprzątać magazyn firmy, wówczas może ona odmówić wykonania tego rodzaju pracy. Podpisując bowiem umowę o pracę, pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, a nie każdej pracy.

Czy obowiązki pracownika muszą być ustalone w szczegółowy sposób, czy też można je określić bardziej ogólnie?

Pracodawca nie jest zobowiązany na podstawie przepisów kodeksu pracy do sporządzania zakresu obowiązków (zakresu czynności). W praktyce jednak pracodawcy często konkretyzują określony w umowie o pracę rodzaj pracy w formie pisemnego zakresu obowiązków pracownika. Możliwość dokonywania w nim zmian uzależniona jest od tego, gdzie zapisano określone obowiązki. Zakres czynności wpisany do umowy o pracę lub stanowiący jej załącznik jest wiążący dla pracodawcy. Polecenie wykonania pracy poza tak ustalonym zakresem obowiązków nie będzie poleceniem, które dotyczy pracy i nie musi być wykonane przez pracownika. Z kolei zakres obowiązków określony w odrębnym dokumencie, np. karcie zadań lub opisie stanowiska, może podlegać jednostronnym zmianom pracodawcy, o ile nowe czynności będą się mieścić w umówionym rodzaju pracy. W tym przypadku zmianę zakresu obowiązków będzie stanowić nawet wydanie pracownikowi nowego polecenia dotyczącego pracy. Dlatego pracodawca, który nie jest pewien, czy zakres przydzielonych pracownikowi czynności będzie stały, powinien sporządzać taki zakres poza umową o pracę.

Sporządzenie szczegółowego zakresu obowiązków może okazać się pomocne przy rozwiązywaniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca niezadowolony z wykonywanej przez pracownika pracy może w nim sprawdzić, czy pracownik realizuje obowiązki, które zostały w nim zapisane. Zasadą jest, że pracownik może być oceniany tylko z punktu widzenia wyznaczonych mu obowiązków i wymagań. Oczekiwania pracodawcy, o których pracownik nie wie, zawierając umowę o pracę i o których pracodawca nie informuje go w czasie trwania stosunku pracy, nie mogą stanowić kryterium oceny jego pracy. Tak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 10 listopada 1998 roku (I PKN 428/98, OSNP 1998/24/791).

Czy wstępnym badaniom podlegają tylko nowi pracownicy, czy czasami trzeba na nie kierować również osoby pracujące u danego pracodawcy kilka miesięcy?

Na wstępne badania lekarskie kierowani są co do zasady nowo zatrudnieni pracownicy. Warunkiem dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy jest bowiem uzyskanie aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Orzeczenie lekarskie zachowuje aktualność w okresie w nim wskazanym. Dopóki jest ważne, pracownik nie musi poddawać się kolejnym badaniom lekarskim. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku wystąpienia w tym okresie zdarzeń, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia, pracodawca na wniosek pracownika lub z własnej inicjatywy powinien skierować pracownika na kolejne, tzw. okresowe badanie lekarskie (wyrok z 18 grudnia 2002 roku, I PK 44/02, OSNP 2004/12/209). Termin kolejnego, okresowego badania lekarskiego, po wstępnym, wyznacza lekarz przeprowadzający badanie. Może wyznaczyć termin krótszy niż zwykle, o ile uzna, że jest to niezbędne do prawidłowej oceny zdrowia pracownika. W takim przypadku kolejne badanie lekarskie może okazać się konieczne już kilka miesięcy po przyjęciu pracownika do pracy.

Jeśli jednak pracownik wraca do pracy po chorobie trwającej nieprzerwanie co najmniej 30 dni, wówczas pracodawca będzie zobowiązany do skierowania go na badania lekarskie krótko po badaniach wstępnych.

Pracownik może też z własnej inicjatywy poddać się kolejnym badaniom, jeśli nie zgadza się z treścią wydanego orzeczenia lekarskiego. Wówczas w terminie siedmiu dni od dnia jego wydania może za pośrednictwem lekarza, który wydał to zaświadczenie, wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. Przeprowadza się je w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Prawo to przysługuje również pracodawcy, jeśli nie zgadza się z tym orzeczeniem.

Pracodawca w trakcie zatrudnienia zmienia pracownikowi rodzaj umowy o pracę. Czy może to zrobić samodzielnie, czy też powinien uzyskać zgodę podwładnego?

Zawierając umowę o pracę, pracownik i pracodawca powinni określić jej rodzaj. Nie budzi wątpliwości, iż strony mogą skutecznie, za obopólną zgodą, zmienić rodzaj łączącej je umowy o pracę w drodze porozumienia zmieniającego. Natomiast, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z 28 kwietnia 1994 roku (I PZP 52/93, OSNP 1994/11/169), zmiana rodzaju umowy o pracę przez dokonanie wypowiedzenia zmieniającego w trybie art. 42 par. 1 k.p. jest niedopuszczalna. W trybie art. 42 k.p. mogą być zmienione tylko warunki pracy i płacy, a więc obligatoryjne lub fakultatywne składniki umowy, które określają jej treść. Natomiast w opinii SN, rodzaj umowy o pracę oznacza czas jej trwania i nie może być utożsamiany z pojęciem warunków umowy. Ponadto konsekwencją wypowiedzenia zmieniającego, w razie nieprzyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków, jest wypowiedzenie definitywne stosunku pracy. Praktyka taka, w przypadku umów o pracę na czas nieokreślony, przekreślałaby znaczenie tego rodzaju umów. W razie nieprzyjęcia nowych warunków pracownik traciłby możliwość dowodzenia, że wypowiedzenie było nieuzasadnione.

Warto jednak zaznaczyć, iż zgodnie z orzecznictwem SN, nawet niedopuszczalna zmiana rodzaju umowy o pracę w trybie wypowiedzenia zmieniającego jest skuteczna, dopóki nie zostanie zaskarżona.

 

KATARZYNA DULEWICZ

radca prawny i partner w Kancelarii CMS Cameron McKenna, kieruje zespołem prawa pracy w biurze warszawskim oraz koordynuje praktykę prawa pracy w centralnej i wschodniej Europie. Doradza polskim i zagranicznym podmiotom z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 42 par. 1, par. 4, art. 81 par. 3, art. 94 pkt 1, art. 100 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mandaty w wakacje 2022. Mamy rekordzistę. To OPP z Lublina
    Mandaty w wakacje 2022 nie będą niskie? Tylko w lipcu przekonało się o tym prawie 114 tys. kierowców. Tyle złapały rejestratory systemu CANARD ITD.
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023. Nowe stawki!
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023 jest już znana. Po 1 stycznia kierowcy mogą się spodziewać... podwyżek. Sprawdźmy jak duże będą.
    Szansa Polski na miękkie lądowanie w obliczu globalnego spowolnienia gospodarczego
    Silny rynek pracy w Polsce daje szansę na miękkie lądowanie naszej gospodarki w obliczu globalnego spowolnienia - wynika z wtorkowego komentarza gospodarczego głównego ekonomisty PZU Dawida Pachuckiego. Stopniowo zaczyna u nas spadać presja inflacyjna - dodał.
    Inteligentne systemy w ochronie przed cyberprzestępczością - hakerzy też mają słabe punkty
    Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zrobią wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec skutecznemu włamaniu, ale wiedzą też, że ograniczanie dostępu do zasobów organizacji jest zupełnie niepraktyczne. Największym przełomem ostatnich lat jest wykorzystanie uczenia maszynowego do wykrywania, kiedy próba naruszenia zabezpieczeń zakończyła się sukcesem.
    Czy euro zostanie polską walutą, aby zatrzymać inflację?
    Kwestia przyjęcia euro nie znajduje się wśród najważniejszych politycznych tematów. Jednak inflacja sprawiła, że postulat zmiany waluty przybiera na sile. Czy to jest sposób na zahamowanie wzrostu cen?
    Co zrobić, gdy klient prosi o dłuższy termin płatności?
    Co zrobić, gdy klient chce zapłacić później? Jakie środki stosują polskie przedsiębiorstwa, by chronić się przed opóźnionymi płatnościami?
    Rejestracje przedsiębiorstw w II kw. 2022 r. - dane GUS
    W II kwartale 2022 roku odnotowano 93 tys. 660 rejestracji przedsiębiorstw, tj. o 1,3 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, oraz 80 upadłości, tj. o 4,8 proc. mniej niż w II kwartale 2021 roku – podał GUS we wtorek.
    Jakie sklepy obejmie system kaucyjny?
    Na jakim etapie obecnie są prace nad projektem ustawy, mającej wdrożyć system kaucyjny w Polsce? Czy zwiększy się powierzchnia sklepów, które będą zobowiązane do odbierania opakowań od klientów?
    Rozbieżne stawki podatku od podziemnych miejsc garażowych. MF nie planuje zmian
    Nadal wpływają skargi do RPO na odmienne stawki podatku od podziemnych stanowisk garażowych w budynkach wielorodzinnych. Podatek zależy od tego, czy jest to odrębna własność, czy tzw. pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Marcin Wiącek zwraca uwagę na ten problem minister finansów Magdalenie Rzeczkowskiej.
    Najważniejsze języki świata - teraz i w przyszłości
    O ile w czasach starożytnego Rzymu łacina jako lingua franca używana była w kulturze i biznesie, to teraz angielski zajął jej miejsce, mimo że jest na trzecim miejscu pod względem ilości native speakerów. Ale czy zawsze tak będzie? Jakie języki będą dominować w 2050 roku?
    Handel w niedzielę przywrócony na jasnych zasadach?
    W opinii Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie należy wrócić do tematu przywrócenia handlu w niedzielę na pełnych zasadach. Co z omijaniem prawa?
    Ceny mieszkań używanych wzrosły w ciągu roku ponad 15%
    Mieszkania z drugiej ręki w największych miastach są aż o 15,1% droższe niż przed rokiem – wynika z najnowszych danych NBP. Wzrost cen w przypadku lokali deweloperskich jest jeszcze większy, na co wpłynąć mogły rosnące koszty budowy.
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze... jest możliwa!
    Płatność za paliwo przy dystrybutorze? To możliwe. Podjeżdżasz na stację, tankujesz paliwo, naciskasz przycisk w telefonie i odjeżdżasz.
    Kara za brak OC 2023. Podwyżka i to dwukrotna!
    Kara za brak OC w roku 2023 wzrośnie i to... dwukrotnie. Tak, dwukrotnie. Czemu tak się stanie i jak wysokiego skoku opłaty można się spodziewać?
    Likwidacja spółki jawnej
    Likwidacja spółki jawnej jest procesem skomplikowanym i wymagającym przygotowania wielu dokumentów, jednak istnieje rozwiązanie, które pomoże Ci tego uniknąć!
    Biurowce na rynkach regionalnych – analiza rynku
    W pierwszym półroczu br. popyt na biura w największych miastach regionalnych w kraju był większy niż w całym 2021 roku. Także aktywa biurowe w regionach są teraz jednym z głównych celów inwestorów
    Rynek paliw – UOKiK nie potwierdza opinii o zawyżaniu marż
    Wzrost cen na stacjach benzynowych oraz liczne skargi skłoniły prezesa UOKiK do przeanalizowania rynku poda kątem niedozwolonych praktyk
    Strajk egzaminatorów WORD. Bez egzaminów od 8 sierpnia
    Strajk egzaminatorów WORD? Tak, powracają oni do protestu od poniedziałku 8 sierpnia. To oznacza, że egzaminy na prawo jazdy nie będą się odbywać.
    Benzyna E10. Czym jest i czy jest szkodliwa dla silnika?
    Benzyna E10. Ma się ona stać jednym z rozwiązań problemów paliwowych. Czym jednak tak właściwie jest i czy silniki w autach ją wytrzymają?
    Polski Ład 2.0 od lipca – czy przewoźnicy na nim zyskają?
    Rozliczanie pracowników od nowego roku 2022 przysporzyło problemów niejednemu pracodawcy i księgowemu. Chociaż z założenia Polski Ład miał uprościć dotychczasowy system podatkowy i obniżyć ich wysokość, zmiana przepisów od stycznia jeszcze bardziej go skomplikowała.
    Marketing i reklama wobec różnych grup wiekowych
    Działania marketingowe marek dotychczas koncentrowały się w przeważającej mierze na młodszych użytkownikach. Jednak, jak wynika z raportu GWI, każda grupa wiekowa to potencjalni klienci e-commerce
    Linie kablowe zyskują na popularności. Linie podziemne alternatywą dla napowietrznych
    Elektroenergetyczne linie napowietrzne są często spotykanym elementem krajobrazu. Niższy koszt inwestycyjny czy łatwość naprawy ewentualnych awarii są mocnym argumentem do inwestowania właśnie w tę technologię. Dziś jednak coraz częściej odchodzi się od tego rozwiązania na rzecz linii kablowych podziemnych. Skąd wynika zainteresowanie tą technologią?
    Zatory płatnicze - zmiany w przepisach
    Szykują się zmiany w przepisach o zatorach płatniczych. Z uwagi na pojawiające się wątpliwości dotyczące raportowania oraz komplikacje wynikające ze zbierania danych, ustawodawca zdecydował się przedstawić projekt zmian, przewidujący znaczne uproszczenia w raportowaniu.
    Inwestycje na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych [Raport]
    Panująca obecnie niepewność gospodarcza zaczyna oddziaływać na aktywność inwestycyjną na europejskim rynku nieruchomości komercyjnych (CRE). Prognozowany wpływ sytuacji gospodarczej będzie jednak zróżnicowany dla różnych jego obszarów, a wybrane sektory oraz rynki krajowe wciąż pozostaną atrakcyjne dla inwestorów
    Węgiel, gaz i wakacje kredytowe – wpływ na rynek akcji i obligacji
    Eksperci VIG/C-QUADRAT przyglądają się kluczowym wskaźnikom ekonomicznym, analizują wyniki spółek za II kwartał 2022 roku, prezentują z jakimi zagrożeniami zmierzy się polski rynek akcji oraz zastanawiają się czy to już „czas na obligacje”.