Kategorie

Można podpisać dwie umowy o pracę z tym samym pracownikiem

Katarzyna Dulewicz
inforCMS
Pracownik podpisał umowę o pracę, jednak w dniu, w którym miał rozpocząć wykonywanie swoich obowiązków, nie stawił się w zakładzie pracy. Co w tej sytuacji powinien zrobić pracodawca?

Zgodnie z kodeksem pracy, stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeśli terminu tego nie określono, w dniu zawarcia umowy. Przepisy nie uzależniają więc nawiązania stosunku pracy od faktycznego rozpoczęcia przez pracownika pracy. Oznacza to, że mimo iż pracownik nie stawił się w firmie, zawarta pomiędzy stronami umowa jest ważna. W takiej sytuacji pracodawca może ukarać pracownika jedną z kar porządkowych. Może też rozwiązać z nim umowę w trybie dyscyplinarnym, zgodnie z art. 52 k.p.

Od kilku miesięcy firma bezskutecznie poszukuje pracowników do pracy. Pracodawca postanowił więc, że z kilkoma pracownikami podpisze dodatkowe umowy o pracę. Czy jest to zgodne z prawem?

Reklama

Teoretycznie pracodawca może zatrudnić pracownika na dodatkową umowę o pracę. Sąd Najwyższy jednak uznał, że co do zasady pracownik powinien pozostawać w jednym stosunku pracy, w ramach którego strony mogą określić dla pracownika więcej niż jeden rodzaj pracy (wyrok z 14 lutego 2002 r., I PKN 876/00, OSNAPiUS 2004/4/60).

Zawarcie więcej niż jednej umowy o pracę z tym samym pracodawcą jest jednak możliwe tylko wyjątkowo, w sytuacji gdy chodzi o dodatkowy rodzaj pracy, a więc wyraźnie inny niż ten uzgodniony w podstawowym czasie pracy (por. uchwała SN z 12 marca 1969 r., III PZP 1/69, OSN 1969/11/197). W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że druga umowa o pracę zawarta z tym samym pracodawcą jest po prostu uzupełnieniem już istniejącej umowy o pracę.

Reklama

Pracodawca powinien jednak pamiętać o obowiązkach wynikających z zawarcia z pracownikiem dodatkowej umowy o pracę. Pracodawca musi zgłosić takiego pracownika do ubezpieczenia społecznego, założyć oddzielne akta osobowe (dla każdego stosunku pracy dokumentacja pracownika powinna być prowadzona oddzielnie). Pracodawca musi też pamiętać o zagwarantowaniu pracownikowi prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Praca powinna być zorganizowana w taki sposób, aby pracownik miał zagwarantowany kodeksowy czas odpoczynku. Ponadto taki pracownik powinien przejść wstępne badania lekarskie i przeszkolenie bhp. Osoba zatrudniona na drugim etacie ma również prawo do osobnego urlopu wypoczynkowego. Ponadto pracownik będzie miał prawo do dodatkowych świadczeń socjalnych.

Pracodawcy, którzy nie chcą spełniać dodatkowych obowiązków wynikających z nawiązania dwóch stosunków pracy z jednym pracownikiem, muszą pamiętać, że nie mogą swobodnie zawrzeć dodatkowej umowy cywilnoprawnej z zatrudnioną już w firmie osobą. Przyjmuje się bowiem, że świadczenie przez pracownika tego samego rodzaju pracy jak określona w dotychczasowej umowie, poza normalnym czasem pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej jest jedynie kontynuowaniem istniejącego stosunku pracy w godzinach nadliczbowych. Może to być uznane za próbę obejścia przepisów dotyczących wynagradzania za pracę w nadgodzinach.

Pracodawca co kilka miesięcy zmienia pracownikowi zakres jego obowiązków. Czy ma do tego prawo?

Pracodawca może wydawać pracownikowi polecenia dotyczące sposobu świadczenia pracy. Nie mogą być one jednak sprzeczne z umową o pracę i przepisami kodeksu pracy (art. 100 par. 1 k.p.). Oznacza to, że polecenia pracodawcy powinny dotyczyć umówionego rodzaju pracy.

Określenie rodzaju pracy poprzez podanie stanowiska pracy, pełnionej funkcji, wykonywanego zawodu czy wskazania czynności, które pracownik na danym stanowisku musi wykonać, jest niezbędnym elementem każdej umowy o pracę. Pracodawca może skonkretyzować podany w umowie rodzaj pracy poprzez ustalenie tzw. zakresu obowiązków. Może się w nim znajdować zapis zobowiązujący pracownika do wykonania innych poleceń przełożonego. Pracodawca nie może jednak dowolnie nakładać na pracownika dodatkowych obowiązków. Musi on przestrzegać m.in. obowiązujących norm czasu pracy. Jeżeli zakres przydzielonych pracownikowi zadań wskazuje, iż nie są one możliwe do wykonania w normalnym czasie pracy, pracownik może odmówić świadczenia pracy w wydłużonym wymiarze. Wyjątek stanowią szczególne okoliczności, w których konieczne jest wykonywanie zadań w godzinach nadliczbowych.

Pracownik może też odmówić wykonania pracy wówczas, gdy polecenie służbowe nie dotyczy rodzaju pracy, jaki został ustalony w umowie o pracę. Jeśli więc na przykład pracodawca będzie kazał księgowej posprzątać magazyn firmy, wówczas może ona odmówić wykonania tego rodzaju pracy. Podpisując bowiem umowę o pracę, pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju, a nie każdej pracy.

Czy obowiązki pracownika muszą być ustalone w szczegółowy sposób, czy też można je określić bardziej ogólnie?

Pracodawca nie jest zobowiązany na podstawie przepisów kodeksu pracy do sporządzania zakresu obowiązków (zakresu czynności). W praktyce jednak pracodawcy często konkretyzują określony w umowie o pracę rodzaj pracy w formie pisemnego zakresu obowiązków pracownika. Możliwość dokonywania w nim zmian uzależniona jest od tego, gdzie zapisano określone obowiązki. Zakres czynności wpisany do umowy o pracę lub stanowiący jej załącznik jest wiążący dla pracodawcy. Polecenie wykonania pracy poza tak ustalonym zakresem obowiązków nie będzie poleceniem, które dotyczy pracy i nie musi być wykonane przez pracownika. Z kolei zakres obowiązków określony w odrębnym dokumencie, np. karcie zadań lub opisie stanowiska, może podlegać jednostronnym zmianom pracodawcy, o ile nowe czynności będą się mieścić w umówionym rodzaju pracy. W tym przypadku zmianę zakresu obowiązków będzie stanowić nawet wydanie pracownikowi nowego polecenia dotyczącego pracy. Dlatego pracodawca, który nie jest pewien, czy zakres przydzielonych pracownikowi czynności będzie stały, powinien sporządzać taki zakres poza umową o pracę.

Sporządzenie szczegółowego zakresu obowiązków może okazać się pomocne przy rozwiązywaniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca niezadowolony z wykonywanej przez pracownika pracy może w nim sprawdzić, czy pracownik realizuje obowiązki, które zostały w nim zapisane. Zasadą jest, że pracownik może być oceniany tylko z punktu widzenia wyznaczonych mu obowiązków i wymagań. Oczekiwania pracodawcy, o których pracownik nie wie, zawierając umowę o pracę i o których pracodawca nie informuje go w czasie trwania stosunku pracy, nie mogą stanowić kryterium oceny jego pracy. Tak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 10 listopada 1998 roku (I PKN 428/98, OSNP 1998/24/791).

Czy wstępnym badaniom podlegają tylko nowi pracownicy, czy czasami trzeba na nie kierować również osoby pracujące u danego pracodawcy kilka miesięcy?

Na wstępne badania lekarskie kierowani są co do zasady nowo zatrudnieni pracownicy. Warunkiem dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy jest bowiem uzyskanie aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Orzeczenie lekarskie zachowuje aktualność w okresie w nim wskazanym. Dopóki jest ważne, pracownik nie musi poddawać się kolejnym badaniom lekarskim. Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku wystąpienia w tym okresie zdarzeń, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia, pracodawca na wniosek pracownika lub z własnej inicjatywy powinien skierować pracownika na kolejne, tzw. okresowe badanie lekarskie (wyrok z 18 grudnia 2002 roku, I PK 44/02, OSNP 2004/12/209). Termin kolejnego, okresowego badania lekarskiego, po wstępnym, wyznacza lekarz przeprowadzający badanie. Może wyznaczyć termin krótszy niż zwykle, o ile uzna, że jest to niezbędne do prawidłowej oceny zdrowia pracownika. W takim przypadku kolejne badanie lekarskie może okazać się konieczne już kilka miesięcy po przyjęciu pracownika do pracy.

Jeśli jednak pracownik wraca do pracy po chorobie trwającej nieprzerwanie co najmniej 30 dni, wówczas pracodawca będzie zobowiązany do skierowania go na badania lekarskie krótko po badaniach wstępnych.

Pracownik może też z własnej inicjatywy poddać się kolejnym badaniom, jeśli nie zgadza się z treścią wydanego orzeczenia lekarskiego. Wówczas w terminie siedmiu dni od dnia jego wydania może za pośrednictwem lekarza, który wydał to zaświadczenie, wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania. Przeprowadza się je w terminie 14 dni od złożenia wniosku. Prawo to przysługuje również pracodawcy, jeśli nie zgadza się z tym orzeczeniem.

Pracodawca w trakcie zatrudnienia zmienia pracownikowi rodzaj umowy o pracę. Czy może to zrobić samodzielnie, czy też powinien uzyskać zgodę podwładnego?

Zawierając umowę o pracę, pracownik i pracodawca powinni określić jej rodzaj. Nie budzi wątpliwości, iż strony mogą skutecznie, za obopólną zgodą, zmienić rodzaj łączącej je umowy o pracę w drodze porozumienia zmieniającego. Natomiast, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z 28 kwietnia 1994 roku (I PZP 52/93, OSNP 1994/11/169), zmiana rodzaju umowy o pracę przez dokonanie wypowiedzenia zmieniającego w trybie art. 42 par. 1 k.p. jest niedopuszczalna. W trybie art. 42 k.p. mogą być zmienione tylko warunki pracy i płacy, a więc obligatoryjne lub fakultatywne składniki umowy, które określają jej treść. Natomiast w opinii SN, rodzaj umowy o pracę oznacza czas jej trwania i nie może być utożsamiany z pojęciem warunków umowy. Ponadto konsekwencją wypowiedzenia zmieniającego, w razie nieprzyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków, jest wypowiedzenie definitywne stosunku pracy. Praktyka taka, w przypadku umów o pracę na czas nieokreślony, przekreślałaby znaczenie tego rodzaju umów. W razie nieprzyjęcia nowych warunków pracownik traciłby możliwość dowodzenia, że wypowiedzenie było nieuzasadnione.

Warto jednak zaznaczyć, iż zgodnie z orzecznictwem SN, nawet niedopuszczalna zmiana rodzaju umowy o pracę w trybie wypowiedzenia zmieniającego jest skuteczna, dopóki nie zostanie zaskarżona.

 

KATARZYNA DULEWICZ

radca prawny i partner w Kancelarii CMS Cameron McKenna, kieruje zespołem prawa pracy w biurze warszawskim oraz koordynuje praktykę prawa pracy w centralnej i wschodniej Europie. Doradza polskim i zagranicznym podmiotom z zakresu indywidualnego i zbiorowego prawa pracy

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 42 par. 1, par. 4, art. 81 par. 3, art. 94 pkt 1, art. 100 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?