Kategorie

Wspólna odpowiedzialność pracowników

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
inforCMS
Każda zmiana w składzie pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością materialną wymaga zawarcia nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Pracodawcy, którzy zatrudniają pracowników na stanowiskach związanych z dysponowaniem mieniem (np. w sklepach, magazynach), mają możliwość oddania tego mienia na podstawie umowy pod pieczę pracownikom zatrudnionym w danej placówce. Szczegółowe zasady powierzenia mienia i zakres odpowiedzialności poszczególnych pracowników, którym powierzono mienie uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (DzU z 1996 r. nr 143, poz. 663).

Powierzenie mienia

Powierzenie pracownikom mienia z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia może nastąpić tylko na podstawie umowy zawartej z pracodawcą. Jest to umowa odrębna od umowy o pracę, a istota jej polega na tym, że pewnej grupie pracowników powierza się określone mienie. Pracownicy, którzy taką umowę podpisali, mają obowiązek nie tylko dokładać należytej dbałości o to mienie, ale i wyliczyć się z niego na żądanie pracodawcy. Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej powinna być zawarta na piśmie. Jednak, aby można było od pracowników w pełni egzekwować ewentualne braki w mieniu, pracodawca musi spełnić kilka ważnych warunków. Przede wszystkim mienie to powinno być powierzone w taki sposób, aby pracownik miał możliwość wyliczenia się z niego. To znaczy, że powinno być ono m.in. należycie zabezpieczone przed możliwością kradzieży czy dostępem osób niepowołanych.

Rodzaj umowy a odpowiedzialność

Umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej można zawrzeć z pracownikami, którzy zatrudnieni są na podstawie różnych rodzajów umów o pracę, a więc zarówno na czas nieokreślony, jak i na czas określony, na zastępstwo czy okres próbny.

Okresowa umowa o pracę z samej swojej istoty ulega rozwiązaniu z upływem terminu, na który zostaje zawarta. W przypadku zakończenia umowy o pracę istnieją dwie możliwości, tj. nie zostanie zawarta kolejna umowa o pracę albo też taka umowa dojdzie do skutku.

W pierwszym wypadku należy przeprowadzić inwentaryzację mienia w celu możliwości rozliczenia pracowników. Spis z natury powinien zostać przeprowadzony najpóźniej w dniu, w którym rozwiązuje się umowa o pracę. Jeżeli zatrudniany jest jednocześnie nowy pracownik, inwentaryzacja taka może przybrać charakter spisu zdawczo-odbiorczego. Trzeba przy tym pamiętać, że każda zmiana składu pracowników (także zmniejszenie liczby zatrudnionych) wymaga zawarcia nowej umowy. Warto również w tym miejscu przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z 12 listopada 2003 r. (I PK 551/02, OSNP 2004/20/348), w którym sąd stwierdził, że jeżeli w razie zmiany składu pracowników nie zostanie zawarta nowa umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej, wówczas zostaje uchylona odpowiedzialność tych pracowników za powierzone mienie. W uzasadnieniu do wyżej wymienionego wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że niezawarcie nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w razie, gdy nastąpi zmiana w składzie pracowników objętych taką odpowiedzialnością, skutkuje uchyleniem szczególnej odpowiedzialności pracowników za wspólnie powierzone mienie.

Przykład

Pracownicy zatrudnieni na stacji paliw podpisali umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Jeden z pracowników miał umowę na czas określony do 31 sierpnia, kolejna umowa o pracę nie została zawarta. Pracodawca zatem powinien 1 września zawrzeć nową umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej z pozostałymi pracownikami.

Jeżeli umowa terminowa z pracownikiem ulega zakończeniu, ale zaraz po niej zawierana jest następna, nie będzie konieczności zawierania kolejnej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Przykład

Pracownik zatrudniony jest na podstawie umowy na okres próbny do 31 października. Od 1 listopada zawarta jest z tym pracownikiem umowa o pracę na czas nieokreślony. W tym przypadku nie trzeba zawierać nowej umowy o odpowiedzialności materialnej, gdyż w miejscu powierzenia mienia nie dochodzi do zmiany składu osób.

Pomoc innego pracownika

W przypadku terminowych umów o pracę możemy również mieć do czynienia z sytuacją, w której pracodawca będzie chciał zatrudnić pracownika na czas określony, tylko do pomocy (bez dysponowania mieniem), np. w celu ułożenia towaru na półkach czy wykonania innych doraźnych prac. W takich wypadkach, aby móc dopuścić pracownika do wykonywania pracy w miejscu powierzenia mienia, należy uzyskać na to pisemną zgodę pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością. Brak pisemnej zgody wszystkich odpowiedzialnych materialnie skutkuje albo koniecznością objęcia tego pracownika umową o współodpowiedzialności, albo niedopuszczeniem go do pracy w miejscu powierzenia mienia.

Umowę zawartą na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, można wypowiedzieć tylko wówczas, gdy w jej treści zawarta została klauzula o 2-tygodniowym wypowiedzeniu. Umowę zaś zawartą na okres próbny można wypowiedzieć z ustawowym okresem wypowiedzenia, który wynosi:

• 3 dni robocze - przy okresie próbnym nieprzekraczającym 2 tygodni,

• 1 tydzień - jeżeli umowa zawarta została na okres próbny dłuższy niż 2 tygodnie,

• 2 tygodnie - przy 3-miesięcznym okresie próbnym.

Wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi objętemu odpowiedzialnością materialną nie skutkuje koniecznością odstępowania przez pracodawcę od umowy o współodpowiedzialności materialnej. Trzeba tylko pamiętać, aby sporządzić w odpowiednim terminie inwentaryzację, a po zmianie składu osobowego sporządzić nową umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Przepisy prawa przewidują prawo pracownika do odstąpienia lub wypowiedzenia (za 14-dniowym okresem wypowiedzenia) umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Odstąpienie od tej umowy albo jej wypowiedzenie nie skutkuje automatycznie wypowiedzeniem umowy o pracę.

W przypadku gdy pracownik skorzysta z wyżej wymienionych uprawnień, a jednocześnie nie będzie możliwe dalsze zatrudnianie go w miejscu powierzenia mienia, należy przenieść go do innej pracy lub wypowiedzieć umowę, pamiętając przy tym o zasadach obowiązujących o wypowiadaniu umów zawartych na czas określony.

Beata Naróg

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Rzecznik MŚP wnioskuje o rekompensatę za ostatnie miesiące lockdownu

    Jest wniosek rzecznika MŚP o przedłużenie o miesiąc wypłaty rekompensat z tarczy branżowej dla branż, które nie mogły osiągać przychodów w maju, m.in. klubów nocnych i dyskotek.

    Program „Ciepła woda bez piecyka” - do 200 tys. zł dofinansowania

    Program „Ciepła woda bez piecyka”. Do 200 tys. zł dofinansowania mogą otrzymać zarządcy budynków wielorodzinnych, w tym wspólnot mieszkaniowych w Krakowie, którzy przystąpią do programu „Ciepła woda bez piecyka”. Zakłada on zastępowanie piecyków łazienkowych centralną instalacją ciepłej wody.

    Czy pracownik na home office naraża firmę na cyberataki?

    Blisko 80% organizacji doświadczyło cyberataków z powodu zwiększonej liczby pracowników pracujących z domu podczas pandemii. Niestety specjaliści ds. bezpieczeństwa bagatelizują prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych incydentów.

    Od czego zależy bezpieczeństwo IT w firmie?

    Bezpieczeństwo IT to podstawa w firmie. Bez odpowiednich regulacji i polityk w tym zakresie, organizacje same narażają się na szereg zagrożeń związanych z bezpieczeństwem wrażliwych danych, ciągłością działania, utratą reputacji a co za tym idzie stratami finansowymi.

    Bieżąca prognoza ekonomiczna - bezrobocie, inflacja, PKB

    Spowolnienie gospodarcze w 2020 roku w Polsce okazało się łagodniejsze niż to na poziomie średniej unijnej. PKB Polski w 2020 roku spadło o zaledwie o 2,8%, podczas gdy PKB strefy euro skurczyło się o 6.6%. Jak wyglądają pozostałe wskaźniki ekonomiczne?

    Co piąta firma zamierza zatrudnić nowych pracowników

    Przedsiębiorcy myślą intensywnie o tym, jak najlepiej wykorzystać sytuację rosnącej konsumpcji. Blisko 18 proc. firm planuje inwestycje, głównie w sprzęt i maszyny. Równocześnie rośnie poziom zatrudnienia.

    Rejestr REGON. Przybyło nowych firm

    W maju w rejestrze REGON zarejestrowano 32,76 tys. firm, +5,0 proc. mdm - poinformował Główny Urząd Statystyczny. Ile firm zawiesiło swoją działalność?

    Czy deweloperzy będą budować na gruntach gminnych?

    Inwestycje mieszkaniowe. Czy będą powstawać osiedla na gruntach gminnych w ramach współpracy opartej o nowe przepisy dotyczące rozliczania lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości, tzw. ustawy lokal za grunt? Jak deweloperzy oceniają możliwość realizacji projektów w nowym programie? Czy gminne grunty są dla nich interesujące?

    Luzowanie obostrzeń - większe limity w hotelach, otwarte dyskoteki

    Od 26 czerwca zwiększa się maksymalne obłożenie hoteli. Podniesiony zostanie też limit osób na targach, konferencjach i koncertach. Do limitów osób nie będą wliczały się osoby zaszczepione.

    Jacek Bisiński (Google): Agroturystyka wysoko w wyszukiwarkach [PODCAST]

    Jak podaje Google, w ostatnim miesiącu 7 na 10 wyszukiwań związanych z podróżami dotyczyło miejsc w Polsce, a 31% było związanych z zagranicą. Jakie kierunki najczęściej wpisujemy do wyszukiwarki? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Jak założyć PKK przez internet?

    Jak założyć PKK przez internet? Wystarczy że kandydat na kierowcę odwiedzi rządową stronę i po wypełnieniu zatwierdzi wniosek profilem zaufanym.

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu? Czy się da?

    Jak usunąć wpis taxi z dowodu rejestracyjnego pojazdu? No i tu pojawia się pewien problem. Bo przepisy mówią nie o usunięciu, a raczej wykreśleniu.

    Gaz nie wbity w dowód: jak zalegalizować LPG w aucie?

    Gaz nie wbity w dowód? Jak zalegalizować obecność instalacji LPG w aucie? Błąd podczas montażu będzie kosztować kierowcę trochę... czasu!

    Łączenie w jednym oświadczeniu różnych zgód - wyrok NSA

    Czy łączenie zgody na przetwarzanie danych osobowych i zgody na telemarketing w jednym oświadczeniu klienta jest zgodne z prawem?

    Kredyt denominowany w walucie obcej - wyrok TSUE dot. przedawnienia zwrotu pieniędzy

    Kredyt denominowany w walucie obcej. Wobec konsumenta, który zawarł umowę kredytu denominowanego w walucie obcej i nie ma wiedzy w zakresie nieuczciwego charakteru warunku zawartego w umowie kredytu, nie może obowiązywać jakikolwiek termin przedawnienia w odniesieniu do zwrotu kwot zapłaconych na podstawie tego warunku - orzekł 10 czerwca 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach dotyczących kredytów denominowanych we franku szwajcarskim (CHF), gdzie walutą spłaty było euro (EUR). Zdaniem TSUE, informacje przekazane konsumentowi przez kredytodawcę dotyczące istnienia ryzyka kursowego nie spełniają wymogu przejrzystości, jeżeli opierają się na założeniu, że parytet między walutą rozliczeniową a walutą spłaty pozostanie stabilny przez cały okres obowiązywania tej umowy.

    Subskrypcyjny model sprzedaży - zagrożenia dla firm

    76 % internautów nie rozumie powodów, dla których należałoby płacić za dostęp do artykułów w sieci. Jest to poważna bariera dla rozwoju modelu subskrypcyjnego w polskich mediach.

    Konsultacje ws. uprawnień do połowów między UE a Wielką Brytanią

    Zakończyły się dwustronne konsultacje między UE a Zjednoczonym Królestwem w sprawie uprawnień do połowów na 2021 i 2022 r. Co dalej ze współpracą w dziedzinie rybołówstwa?

    Jak zainwestować z sukcesem w lokal pod wynajem?

    Wynajem nieruchomości. Najważniejsze czynniki decydujące o biznesowym sukcesie inwestowania w nieruchomości na wynajem to lokalizacja, która jest dobrze skomunikowana, bliskość terenów zielonych i elastyczność funkcji.

    50% przedsiębiorców boi się o płynność [BADANIE]

    Co drugi przedsiębiorca z sektora MŚP stoi przed wyzwaniem, jakim jest utrzymanie płynności finansowej. Jednocześnie 3/4 firm ma odłożone środki pieniężne, po które może sięgnąć w razie potrzeby.

    Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji

    Sprzedaż nieruchomości w drodze e-licytacji. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, podpisana już przez prezydenta, umożliwi prowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze e-licytacji.

    Mandat za brak wbitego haka. Ile wynosi?

    Mandat za brak wbitego haka: czy policjant może ukarać kierowcę grzywną? Jakie jeszcze konsekwencje oznacza brak haka w dowodzie rejestracyjnym?

    Czy mądrzejsze kraje są bogatsze?

    Przez lata prowadzono szeroko zakrojone badania nad związkiem między bogactwem a IQ, które w znacznym stopniu potwierdziły tezę, że inteligencja osobista wpływa na status finansowy. Zgromadzone dane niekoniecznie jednak dają pełny obraz sytuacji.

    Inteligentny dom - czego oczekują Polacy?

    Inteligentny dom. Ponad 50% Polaków deklaruje, że bardziej niż jeszcze rok temu zwraca uwagę na oszczędności na rachunkach – wynika z badania przeprowadzonego przez SW Research dla Netatmo. Potrzeba oszczędności jest najczęstszą zachętą do zakupu urządzeń smart home. Polacy kupują też inteligentne rozwiązania aby ułatwić sobie życie, co ma szczególne znaczenie teraz, gdy więcej czasu spędzamy w domu. W ciągu ostatniego roku urządzenie smart home kupił już co dziesiąty z nas.

    Startupowcy muszą nauczyć się rozmów z funduszami venture capital

    Pierwszy dialog między reprezentantem funduszu venture capital a start-upem przypomina nieco rozmowę kwalifikacyjną. Jest to pewna utarta konwencja, w ramach której padają podobne pytania: o model biznesowy, konkurencję, plan rozwoju czy oczekiwania względem wartości spółki.

    Bartosz Bąbrych: Pogłoski o śmierci polskiej fotowoltaiki są mocno przesadzone

    Trend na niezależność energetyczną i wytwarzanie własnego prądu jest już nie do odwrócenia - uważa Bartosz Bąbrych.