Kategorie

Czy złożenie deklaracji po terminie uprawnia do odliczenia VAT

Anna Potocka
W naszej firmie została przeprowadzona kontrola. Urzędnicy twierdzą, że powinniśmy się zarejestrować jako podatnicy VAT już w 2008 r. ze względu na przekroczenie obrotów. Czy wolno nam będzie odliczyć VAT naliczony od 2008 r.? Czy mamy zapłacić należny VAT z odsetkami bez odliczania podatku naliczonego i czy grożą nam jakieś kary?

rada

Firma zachowuje prawo do odliczenia VAT w deklaracjach złożonych po terminie. Powstanie konieczność uiszczenia wynikającej z rozliczenia zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami. Ponadto za nieterminowe złożenie deklaracji firmie grozi kara grzywny z tytułu uszczuplenia podatkowego. Szczegóły w uzasadnieniu.

uzasadnienie

Reklama

Zasady korzystania ze zwolnienia podmiotowego przez drobnych przedsiębiorców określa art. 113 ustawy o VAT. Mogą oni korzystać z tego zwolnienia do chwili osiągnięcia obrotów z tytułu prowadzonej działalności podlegającej opodatkowaniu, nieprzekraczającej kwoty limitu określonego w art. 113 ust. 1 ustawy. W 2011 r. kwota limitu wynosi 150 000 zł. W 2008 r. limit był dużo niższy i wynosił 50 000 zł. Z chwilą przekroczenia kwoty limitu (lub odpowiednio kwoty proporcjonalnej do okresu prowadzonej działalności w danym roku podatkowym) podatnik traci prawo do zwolnienia w dniu jej przekroczenia, w konsekwencji czego opodatkowaniu podlega nadwyżka obrotu ponad określony limit. Aby ustalić moment utraty prawa do tego zwolnienia, na mocy art. 109 ust. 1 ustawy przedsiębiorca zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Oznacza to powstanie obowiązku rejestracji w VAT w charakterze czynnego podatnika i rozliczania się z tego podatku na zasadach ogólnych. Nie zwalnia go również z obowiązku opodatkowania dokonywanej sprzedaży niezłożenie wymaganego zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R (lub jego aktualizacji).

Z przedstawionej w pytaniu sytuacji wynika, że firma przeoczyła moment utraty prawa do zwolnienia podmiotowego, wobec czego nie dopełniła powyższych formalności, w związku z czym utraciła przysługujące jej uprawnienie do odliczenia VAT na powyższych zasadach.

Reklama

Co do zasady, w myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96 ustawy. Z brzmienia regulacji wynika zatem, że odliczenia VAT mogą dokonać wyłącznie zarejestrowani czynni podatnicy VAT. Zasadę tę potwierdza również treść art. 86 ust. 1 i 2 ustawy, z którego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi VAT w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem zatem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia VAT jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Z powyższych regulacji wynika jedynie, że niezarejestrowany podmiot pozbawiony jest prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego. Nie wskazują one natomiast wprost, w jakim momencie podatnik musi uzyskać status podatnika czynnego VAT, by móc skorzystać z prawa do tego odliczenia. Organy podatkowe przyjmują obecnie, że status danego podmiotu jako podatnika VAT jest kategorią obiektywną i jest on niezależny od dokonania rejestracji na potrzeby tego podatku. Uznają ponadto za prawidłowe rozliczenie VAT naliczonego od zakupów dokonanych przed rejestracją, jeśli tylko w dacie złożenia deklaracji podatnik jest zarejestrowany.

Przepisy ustawy nie przewidują również żadnych sankcji w przypadku późniejszej rejestracji lub braku rejestracji. Sankcją taką jest wyłącznie brak prawa do odliczenia podatku naliczonego przez niezarejestrowanego podatnika.

Stanowisko to potwierdzają również organy podatkowe. Na przykład w wydanej indywidualnej interpretacji podatkowej z 4 czerwca 2008 r. (nr ILPP2/443-229/08-2/MN) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził m.in: Prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego przy zakupach towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy) kształtuje się w danym okresie rozliczeniowym. Zdarzeniem uprawniającym do obniżenia podatku należnego - co wprost wynika z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy - jest otrzymanie faktury lub dokumentu celnego, a ewentualne późniejsze rozliczenie podatku jest konsekwencją już nabytego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego.

W związku z powyższym prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z bieżącą lub przyszłą działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego. Należy bowiem rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć - najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa - wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który umożliwia identyfikowanie go jako podatnika. Zatem należy stwierdzić, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, iż zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej (lub przyszłej) działalności opodatkowanej (oraz spełniają inne warunki określone w przepisach ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom, chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć, obowiązek rejestracji jako podatnika VAT czynnego. (...)

Zaprezentowane stanowisko podzielił Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 28 września 2009 r. (nr ITPP1/443-638/09/MS), wyjaśniając: Jak wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, w dniu 22 grudnia 2008 r. utraciła Pani prawo do zwolnienia (o którym mowa w art. 113 ust. 5 w związku z ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług), w związku z przekroczeniem limitu sprzedaży opodatkowanej w wysokości 50 000 zł. W dniu 28 kwietnia 2009 roku nastąpiła rejestracja dla celów podatku od towarów i usług, jako podatnika VAT czynnego. Świadcząc więc od tej daty czynności opodatkowane (sprzedaż opodatkowana) jako podatnik VAT czynny nabyła Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur, otrzymanych po dniu utraty zwolnienia (tj. po dniu 22 grudnia 2008 r.), zgodnie z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy, o ile nie zachodzą inne wyłączenia wynikające z art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług. Po dokonaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. formalnej rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług w składanych zaległych i bieżących deklaracjach podatkowych może Pani nabyte już prawa zrealizować - dokonać rozliczenia podatku (należnego i naliczonego) wynikającego z faktur potwierdzających zdarzenia gospodarcze (sprzedaż, zakup), zaistniałe w danym miesiącu, zgodnie z zasadami wynikającymi z powołanych przepisów art. 86 ust. 10, 11 i 13 ustawy. (...).

Wskazany w powyższych interpretacjach sposób postępowania może mieć również zastosowanie w przedstawionej w pytaniu sytuacji.

Od 1 grudnia 2008 r. usunięto z ustawy o VAT przepisy sankcyjne. Od tego momentu zaniżenie zobowiązania podatkowego nie może już skutkować wydaniem przez organ podatkowy decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty tego zaniżenia. Dotyczy to również okresu sprzed wprowadzenia powyższych zmian. Organ podatkowy może zatem wydać firmie jedynie decyzję określającą kwotę zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości.

W obecnym stanie prawnym, gdy w wyniku kontroli skarbowej prowadzonej przez urząd skarbowy zostaną wykryte nieprawidłowości - kontrolowany może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli, skorygować w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym uprzednio złożoną deklarację podatkową, nie czekając na wydanie decyzji wymiarowej (art. 81 i 81b ustawy o VAT). Na możliwość dokonania korekty kontrolujący wskazuje w protokole kontroli.

Wprawdzie firma nie złożyła uprzednio deklaracji VAT, jednak mimo to wydaje się, że nie powinna zostać pozbawiona również możliwości złożenia tych deklaracji za zaległe okresy rozliczeniowe, od momentu utraty zwolnienia z VAT, z wykazaną w nich kwotą podatku należnego od dokonanej w tym okresie sprzedaży. Skoro w składanej deklaracji VAT wykazana zostanie sprzedaż opodatkowana, będzie to jednocześnie podstawą do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego od dokonanych zakupów towarów i usług udokumentowanych fakturą VAT, za okresy rozliczeniowe, w których prawo to powstało, czyli w miesiącu otrzymania faktury lub w następnym okresie rozliczeniowym. Natomiast od rozliczenia za grudzień 2008 r. prawo do odliczenia przysługuje w miesiącu otrzymania faktury lub w dwóch następnych miesiącach (z uwzględnieniem wyłączeń tego odliczenia wynikających z art. 88 ustawy). Wcześniej firma musi dokonać rejestracji do VAT. Powinna również wpłacić wynikającą z deklaracji VAT kwotę należnego podatku wraz z odsetkami.

Sytuacja podobna do przedstawionej w pytaniu była przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 15 września 2006 r. (sygn. akt I FSK 1092/05) orzekł, iż złożenie deklaracji po upływie ustawowego terminu nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego za dany okres. W sytuacji rozstrzyganej przez sąd podatnik nie składał deklaracji VAT przez okres dwóch lat, mimo że prowadził działalność opodatkowaną. W trakcie kontroli przedstawił kopie faktur i złożył zaległe (pierwotne) deklaracje VAT za cały ten okres. Urząd skarbowy odmówił mu prawa do odliczenia VAT, twierdząc, że prawo to jest przywilejem, z którego dobrowolnie nie skorzystał w określonym terminie. NSA podzielił stanowisko sądu I instancji, że podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług, mimo iż nie składał on wcześniej deklaracji ujmującej podatek naliczony, a uczynił to dopiero po zakończeniu kontroli, a przed wydaniem decyzji organu I instancji. Podkreślił przy tym, że wszelkie odstępstwa od zasady potrącalności podatku naliczonego stanowią wyjątki istotnie ograniczające zasady konstrukcyjne podatku. Muszą one zatem wynikać z jednoznacznie brzmiącego przepisu prawa, a nie z wykładni celowościowej czy słusznościowej.

Reasumując, przepisy nie zabraniają odliczenia podatku naliczonego w deklaracjach VAT składanych po ustawowym terminie. Za nieterminowe ich złożenie firma może natomiast ponieść konsekwencje w postaci grzywny, jeżeli w wyniku ich niezłożenia naraża podatek na uszczuplenie (art. 54 § 1 ustawy z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy).

• art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 4, art. 109 ust. 1 i 2, art. 113 ust 1, 5 i 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726

Anna Potocka

ekspert w zakresie VAT

 

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: Biuletyn VAT
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    30 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.