Zaletą rozliczenia podatku dochodowego w formie liniowej jest stała stawka

Przedsiębiorcy opłacający podatek dochodowy od osób fizycznych mogą wybrać opodatkowanie na zasadach liniowego PIT. W takim przypadku będą musieli opłacać podatek według 19-proc. stawki.

Decydując się na wybór liniowego PIT, trzeba dobrze rozważyć wszystkie za i przeciw. Otóż podatnicy, którzy będą opodatkowani PIT, nie będą mogli skorzystać z pewnych preferencji przy rozliczeniach. Mowa tu o możliwości rozliczenia się wspólnie z małżonkiem lub jako rodzic samotnie wychowujący dziecko. Przepisy ustawy o PIT wskazują bowiem, że te sposoby opodatkowania nie mają zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków lub osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy o liniowym PIT lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy o podatku tonażowym.

Ważne

Przepisy nie pozwalają i nie dają możliwości, aby podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność w formie spółki cywilnej osób fizycznych czy spółki jawnej osób fizycznych mogli wybrać odmienne dla siebie formy opodatkowania

Wybór opodatkowania

Podatnicy mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach liniowego PIT. Nie każde działania podatnika będą jednak działalnością gospodarczą. Jak wyjaśnił WSA we Wrocławiu w wyroku z 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt I SA/Wr 200/07; niepublikowany), uprawianie sportu nie jest działalnością gospodarczą, a przychody z tego tytułu nie zaliczają się do źródła, którym jest pozarolnicza działalność gospodarcza, i nie mogą być opodatkowane podatkiem liniowym.

Podatnicy, którzy zdecydują się na liniowy PIT, są zobowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu dotyczącym liniowego PIT ma zastosowanie również do lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Trzeba zaznaczyć, że w sytuacji, gdy podatnik:

• prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie i jest wspólnikiem spółki lub spółek niemających osobowości prawnej,

• jest wspólnikiem spółek niemających osobowości prawnej

wybór liniowego PIT dotyczy wszystkich form prowadzenia tej działalności, do których mają zastosowanie przepisy ustawy o PIT.

Podatnicy, którzy dochody z działów specjalnych produkcji rolnej ustalają na podstawie prowadzonych ksiąg, również mogą wybrać sposób opodatkowania tych dochodów na zasadach podatku liniowego. W tym przypadku są zobowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania. Wybór sposobu opodatkowania dokonany przez rolnika dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania.

Ważne

Dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, opodatkowanych liniowym PIT, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na innych zasadach, np. według skali PIT

Wysokość podatku

Podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej uzyskanych przez podatników, którzy wybrali opodatkowanie liniowym PIT, wynosi 19 proc. podstawy obliczenia podatku. Podstawą obliczenia podatku jest dochód.

Warto wiedzieć, że dochód ten podatnicy mogą pomniejszać o składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących.

Trzeba jednak pamiętać, że składki ubezpieczeniowego nie zawsze będą mogły zostać uwzględnione przez podatnika. Składki na ubezpieczenie społeczne podlegają odliczeniu od dochodu, o ile nie zostały: zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach skali PIT, lub odliczone od przychodów na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Liniowy a poprzednia praca

Podatnik, który był zatrudniony np. na umowę o pracę, a następnie otworzył własną firmę, która miała identyczny zakres, jak przy zatrudnieniu u pracodawcy, przedsiębiorca nie będzie miał prawa do liniowego opodatkowania. Zgodnie z przepisami ustawy o PIT, jeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania liniowym PIT, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:

• wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy, lub

• wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym,

• w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy,

- podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania na zasadach liniowego PIT i jest zobowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.

Jako ilustrację tej zasady można zacytować wyrok WSA w Gliwicach z 12 grudnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Gl 805/07; niepublikowany), w którym sąd podkreślił, że wykonywanie przez radcę prawnego w ramach działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy czynności polegających na świadczeniu pomocy prawnej nie odpowiada czynnościom wykonywanym uprzednio w ramach stosunku pracy w charakterze referenta prawnego, a tym samym nie pozbawia go możliwości opodatkowania przychodów z tej działalności na zasadach liniowego PIT.

Również WSA w Poznaniu w wyroku z 1 marca 2007 r. (sygn. akt I SA/Po 1138/06; niepublikowany) wskazał, że sam fakt zatrudnienia na etacie pracownika w kancelarii adwokacko-radcowskiej, a następnie wykonywanie m.in. na rzecz tej samej kancelarii usług prawniczych, ale już przez radcę prawnego, w żadnym przypadku nie może zostać uznane za odpowiadające czynnościom, które podatnik wykonywał lub wykonuje w ramach stosunku pracy, czego wymaga art. 9a ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Samodzielność radcy prawnego wyklucza podległość od poleceń, które formułowane są w stosunku do pracowników.

Ważne

Od 2009 roku w przypadku dochodów mieszczących się w granicach pierwszego przedziału skali podatkowej, podatek liniowy ze stawką 19 proc. może być nieopłacalny. Dla takich dochodów skala PIT będzie przewidywać 18-proc. podatek.

Ważna data

30 kwietnia 2009 r. to ostatni dzień na złożenie PIT-36L za 2008 rok

Rozliczenie dochodów zagranicznych

Jeżeli podatnik o nieograniczonym obowiązku podatkowym osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a dochody te nie są zwolnione od opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub gdy z państwem, w którym dochody są osiągane, Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w obcym państwie.

W przypadku podatnika o nieograniczonym obowiązku podatkowym uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są zwolnione od podatku dochodowego na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, lub gdy z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zasadę proporcjonalnego odliczenia.

EWA MATYSZEWSKA

ewa.matyszewska@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycz- nych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).