Jakie skutki podatkowe wywoła zmiana wspólnika w dwuosobowej spółce jawnej

rada

Powyższej zmiany można dokonać w formie aneksu do umowy, który należy złożyć w KRS. W takim przypadku nie dojdzie do rozwiązania spółki. Nie należy w tym przypadku sporządzać remanentu i opodatkować go VAT. Pozostałe skutki podatkowe zostały omówione w uzasadnieniu.

uzasadnienie

Możliwość przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej (np. spółki jawnej) wynika z przepisów art. 10 kodeksu spółek handlowych. Co istotne - przeniesienie praw i obowiązków wspólnika spółki dwuosobowej nie skutkuje rozwiązaniem tej spółki i zawiązaniem nowej spółki. Jest to zatem sytuacja odmienna niż w przypadku spółek cywilnych

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 1998 r., sygn. akt SA/Rz 1732/96, niepubl., w którym sąd orzekł, że: „Z chwilą wystąpienia jednego z dwóch wspólników spółki cywilnej następuje rozwiązanie tego podmiotu gospodarczego. Bez znaczenia jest to, że w miejsce występującego małżonka z dwuosobowej spółki cywilnej wstąpił drugi z małżonków, pozostający z pierwszym we wspólności majątkowej małżeńskiej, a także bez znaczenia prawnego jest to, że oba podmioty tego podatku powiązane są profilem działalności gospodarczej”.

Zmiany takiej należy dokonać przez zmianę umowy spółki (aneksu do umowy) oraz zgłoszenie zmiany danych objętych wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Zmiana wspólnika oznacza również konieczność sporządzenia spisu z natury na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. Obowiązek ten wynika z § 27 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, którego przepisy przewidują taki obowiązek między innymi w razie zmiany wspólnika. O zamiarze sporządzenia takiego spisu należy powiadomić właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia tego spisu (§ 28 ust. 4 rozporządzenia).

Nie jest jasne, czy w związku z powyższym powstanie konieczność zapłaty podatku dochodowego przez małżonka występującego ze spółki (zakładam, że małżonek ten nie będzie kontynuował działalności gospodarczej samodzielnie bądź w formie innej spółki osobowej). Artykuł 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymienia omawianego przypadku jako takiego, w którym nie ustala się dochodu na dzień likwidacji. Dlatego też należy uznać, iż w powyższej sytuacji zaistnieje konieczność zapłacenia 10-proc. podatku od dochodu z remanentu likwidacyjnego.

Poza powyższymi obowiązkami nie powstaną inne obowiązki podatkowe. W szczególności zmiana umowy nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (za zmianę umowy spółki osobowej, która podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, uważa się wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika lub akcjonariusza, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika lub akcjonariusza spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania - art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych), jak również zmiana ta nie wywoła żadnych skutków na gruncie VAT (nie dochodzi bowiem do rozwiązania spółki, a zatem nie powstanie obowiązek sporządzenia remanentu likwidacyjnego dla celów VAT - art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

• art. 10 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• § 27 i 28 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. Nr 152, poz. 1475; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 140, poz. 988

• art. 24 ust. 3 w zw. z art. 44 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1367

• art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. Nr 86, poz. 959; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 14 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

Tomasz Krywan

konsultant podatkowy