REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowy z zakresu prawa budowlanego - ważne orzecznictwo

Aplikant radcowski
Marek Pasiński
Radca prawny
Umowy z zakresu prawa budowlanego - ważne orzecznictwo
Umowy z zakresu prawa budowlanego - ważne orzecznictwo
Archipelag
Archipelag

REKLAMA

REKLAMA

Poniżej zawarto kilka istotnych dla interpretacji umów, orzeczeń sądów apelacyjnych oraz Sądu Najwyższego.

1. Wynagrodzenie

Nieważne jest postanowienie umowy uzależniające termin zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy przez wykonawcę od uzyskania wynagrodzenia od inwestora (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r. I Aca 817/2006).

Należy zaznaczyć, że kwestia zapłaty wynagrodzenia poza regulacją kodeksową została także zawarta w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane (Dz. U. Nr 180, poz. 1758 ze zm.).

REKLAMA

REKLAMA

2. Kara umowna

Kara umowna może być określona na wiele sposobów. Można ją ustalić jako jednorazowo określony procent niewykonanego lub nienależycie wykonanego zobowiązania lub też jako określony procent wartości zobowiązania za każdy dzień zwłoki w wykonaniu zobowiązania, lub też jako określoną kwotę pieniężną. 

Istotnym jest, w przypadku zastosowania kary umownej, wprowadzenie do treści umowy klauzuli zezwalającej na dochodzenie odszkodowania przewyższającego wysokość zastrzeżonej kary umownej na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego. Ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności umownie jest również możliwe. Granicę stanowi wyrządzenie szkody z winy umyślnej, za którą zawsze się odpowiada. 

Zobacz: Czym jest układ naprawczy?

REKLAMA

Spotykany jest także zbieg odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej przedsiębiorcy, a więc nie tylko z tytułu nienależytego wykonania (niewykonania umowy), ale także z czynu niedozwolonego. Niewykluczone jest również ponoszenie odpowiedzialności wyłącznie deliktowej na zasadach ogólnych np. za: błędy w produkcji, błędy konstrukcyjne, błędy instrukcyjne, błędy wynikające z postępu naukowo – technicznego.

Należy pamiętać, że np. wykonanie prawa odstąpienia inwestora od umowy o roboty budowlane nie pozbawia go roszczenia o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek przekroczenia terminu oddania obiektu (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2006 r., sygn. IV CSK 157/06).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

3. Klauzula rebus sic stantibus (łac. „ponieważ sprawy przybrały taki obrót”, art. 357¹ kodeksu cywilnego)

Możliwość powołania się na omawiany przepis uzależniona jest od spełnienia następujących przesłanek:
1) źródłem powstania zobowiązania jest umowa,
2) zmiana stosunków ma charakter nadzwyczajny,
3) zmiana ta niesie za sobą nadmierną trudność (ale nie niemożliwość świadczenia) w spełnieniu świadczenia lub grozi jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały, zawierając umowę,
4) między dwoma ostatnimi przesłankami zachodzi związek przyczynowy.

Sąd w takiej sytuacji może:
1) oznaczyć nowy sposób wykonania zobowiązania,
2) zmienić wysokość świadczenia każdej ze stron,
3) a nawet rozwiązać umowę.

Zgodnie z orzecznictwem chodzi o taką nadzwyczajną sytuację jak np. powodzie, kataklizmy etc., ale również (zgodnie z orzecznictwem) np. niespodziewane podwyższenie stawek VAT na towary budowlane.

Dodatkowo można przytoczyć interesujący wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. I ACa 461/07, który stanowi:
1. Możliwość częściowego odbioru robót za zapłatą częściowego wynagrodzenia (art. 654 kc) nie pozbawia znaczenia odbioru końcowego (art. 647 kc) jako momentu, od którego biegną terminy do ostatecznego rozliczenia całości robót objętych umową.
2. Nadzwyczajna zmiana stosunków, której strony nie mogły przewidzieć w chwili zawierania umowy może uzasadniać zmianę wysokości świadczenia także wówczas, gdy prowadzi do zniweczenia pierwotnej kalkulacji wykonawcy w takim zakresie, że ujemny wynik finansowy przekracza planowany zysk. Warunkiem jest zachowanie przez niego szczególnej, wymaganej od profesjonalnego uczestnika dowodu staranności przy ocenie ryzyka kontraktowego.

Zobacz: Kiedy przedsiębiorcy prowadzącemu działalność transportową może zostać wydana odmowa udzielenia zezwolenia?

Trzeba podkreślić, że klauzula rebus sic stantibus, o której regulacjach powyżej mowa może zostać ograniczona bądź wyłączona w umowie stron. Dlatego warto zwrócić uwagę na ewentualny zapis tego rodzaju w kontrakcie.

4. Termin dla inwestora do wyrażenia zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą – kwestia ponoszenia odpowiedzialności solidarnej

Zgodnie z przepisem art. 647 (1) kodeksu cywilnego do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy.

Do zawarcia przez podwykonawcę umowy z dalszym podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora i wykonawcy.

Aby przyjąć solidarną odpowiedzialność inwestora wraz z wykonawcą trzeba stwierdzić, że przedstawiona dokumentacja i wyraźna zgoda na zawarcie umowy w przedstawionej treści będzie stanowić granicę odpowiedzialności inwestora. Zatem wykonawca by mieć pewność, że nie będzie odpowiadał sam, koniecznie powinien przedłożyć nie tylko umowę, ale też wszystkie niezbędne dokumenty, które kompleksowo regulują nowo powstający stosunek prawny.

Należytą staranność w przedstawieniu dokumentacji i skonstruowaniu umowy trzeba potraktować jako zwyczajną dbałość o swoje interesy. Nie powinno się w umowach z podwykonawcami wręcz kalkować przepisów umowy pierwotnej z inwestorem licząc, że przecież „w sumie chodzi o jedno przedsięwzięcie, więc jakoś się dogadamy.” Wręcz przeciwnie, należy precyzyjnie podejść do kwestii określenia zakresu pracy danego podwykonawcy ze szczególnym uwzględnieniem terminu oddawania poszczególnych etapów, kwestii gwarancji i wypłaty wynagrodzenia.

Problematyka sposobu wyrażenia zgody przez inwestora na podpisanie umowy z podwykonawcą pozostaje w orzecznictwie kontrowersyjna, jednakże zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 2 lipca 2009 r., sygn. V CSK 24/09:
1. Zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą może być wyrażona również w sposób dorozumiany po zawarciu takiej umowy.
2. Zgoda inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą, rodząca jego solidarną odpowiedzialność z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy, zawiera element gwarancyjny. Dlatego należy opowiedzieć się za możliwością jej złożenia przez inwestora już po zawarciu umowy przez wykonawcę i podwykonawcę.

Zobacz: Jak banki traktują małego przedsiębiorcę?

Kryzys w branży budowlanej spowodował, że liczba upadłości w 2009 r. wzrosła w porównaniu do roku 2008 o prawie 30%. Wykonawcy, a zwłaszcza podwykonawcy często nie znając podstawowych przepisów bądź ignorując odpowiednie konstruowanie umów, wręcz na własne życzenie narażają się na koszty postępowania sądowego.

Dochodzi do długotrwałych procesów, które są trudne do rozstrzygnięcia często właśnie z uwagi na brak zawarcia umowy, bądź enigmatyczne określenie jej zapisów, które w efekcie prowadzi do konieczności powoływania świadków na okoliczność ustalenia ich treści, powoływanie się na „pozostawanie w stałych stosunkach gospodarczych” etc. co przecież mogłoby nigdy nie mieć miejsca jedynie dzięki zawarciu prawidłowo ukształtowanej umowy.

Marek Pasiński – Radca Prawny
Anna Leszczyńska – Aplikant Radcowski

Kancelaria Radcy Prawnego w Krakowie www.pasinski.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
CPK w zakresie lotniska jest na półmetku projektowania, kolejne etapy związane z budową po pozyskaniu finansowania

Prezes Centralnego Portu Komunikacyjnego Filip Czernicki podczas Kongresu Infrastruktury Polskiej poinformował, że po pierwszych analizach rekomendacje są u pana ministra i premiera i czekamy na decyzję, która w dużej mierze da nam impuls i zastrzyk. Większość zleceń i obowiązków, które ciążyły spółce są realizowane, ale do rozpoczęcia kolejnych etapów przedsięwzięcia trzeba pozyskać finansowanie.

Żeby proces inwestycyjny był sprawniejszy fundusz kolejowy musi mieć mechanizm stabilizacji tak jak fundusz drogowy

Podczas Kongresu Infrastruktury Polskiej, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Piotr Malepszak ocenił, że jeżeli chodzi o kwestię finansowania branży, fundusz kolejowy musi mieć mechanizm jak w funduszu drogowym, żeby iść w normalność. Nie widzę innej podstawy dla zachowania normalności, ten mechanizm stabilizacji jest absolutną koniecznością.

Sektor finansowy jednym z bardziej zainteresowanych wykorzystaniem Gen-AI

Jego przedstawiciele – w tym także z Polski – widzą w tej technologii dużo korzyści. Jak radzić sobie z wyzwaniami, a także generować pomysły, które są później realizowane?

Wprowadzenie w Polsce systemu kaucyjnego w styczniu 2025 r. wymaga wprowadzenia i korzystania z recyklomatów

Przedstawiciele firm produkujących tzw. recyklomaty podczas debaty eksperckiej „Technologia w służbie ochrony środowiska” dyskutowali o stanie przygotowań do uruchomienia już za kilka miesięcy polskiego systemu kaucyjnego. 

REKLAMA

Bankructwo, niewypłacalność i odpowiedzialność członków zarządu w Polsce i USA

Zapraszamy do udziału w bezpłatnym webinarze na temat: Bankructwo, niewypłacalność i odpowiedzialność członków zarządu w Polsce i USA.

Zorza polarna, wiatr słoneczny, burza geomagnetyczna. Dlaczego warto znać prognozę kosmicznej pogody

Badania kosmicznej pogody, w tym aktywności Słońca będą coraz bardziej potrzebne - twierdzi prof. Iwona Stanisławska z Centrum Prognoz Heliogeofizycznych w CBK PAN. Dlaczego? Bo wpływ tych zjawisk na życie na Ziemi i funkcjonowanie naszej cywilizacji jest znaczący. Tym bardziej, że naukowcy potrafią przygotowywać coraz lepsze prognozy, pozwalające unikać wielu problemów z wpływem pogody kosmicznej na telekomunikację, nawigację i infrastrukturę.

Implementacja dyrektywy DAC7 niebawem. Co to oznacza dla platform internetowych?

Od 1 lipca 2024 r. mają zacząć obowiązywać w Polsce przepisy wynikające z implementacji Dyrektywy DAC7. Przepisy te mają dotyczyć przede wszystkim raportowania przez platformy sprzedażowe dochodów uzyskiwanych przez ich użytkowników.

W tych bankomatach wypłacisz jedynie 200 zł

We wtorek Euronet przeprowadza akcję protestacyjną mającą na celu zwrócenie uwagi na sytuację operatorów bankomatów. Tego dnia z bankomatów będzie można wypłacić jednorazowo maksymalnie do 200 zł.

REKLAMA

Hotele podnoszą ceny, ale to nie odstrasza Polaków. Ich obłożenie rośnie

Według informacji przekazanych przez "Izbę Gospodarczą Hotelarstwa Polskiego", obłożenie hoteli w Polsce systematycznie rośnie z miesiąca na miesiąc. Wyniki majowe okazały się lepsze niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

W Polsce pije się coraz mniej piwa i coraz więcej browarów ma kłopoty finansowe

Browary w Polsce mając oraz więcej problemów, a zwłaszcza kłopotów finansowych. W ciągu ostatnich pięciu lat spożycie piwa spadło o jedną czwartą a długi branży są 23 razy wyższe (!) niż w 2018 roku. Rynek kurczy się choć piwo to wciąż najchętniej kupowany alkohol w Polsce.

 

REKLAMA