Posiadacz i użytkownik

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 11 posiadaczem może być osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna lub inny podmiot, który na podstawie umowy o elektroniczny instrument płatniczy dokonuje w swoim imieniu i na swoją rzecz operacji określonych w umowie. Zgodnie z art. 2 pkt 12 przedmiotowej ustawy, użytkownikiem karty płatniczej może być osoba fizyczna upoważniona przez posiadacza do dokonywania w imieniu i na rzecz posiadacza operacji określonych w umowie, przy czym dane identyfikacyjne takiej osoby muszą być umieszczone na karcie płatniczej.

Brzmienie powyższych regulacji pozwala na wskazanie cech charakterystycznych właściwych dla dwóch, wyodrębnionych kategorii podmiotów uprawnionych do posługiwania się kartami płatniczymi. Przede wszystkim krąg podmiotów, które mogą stać się posiadaczami kart, nie jest ograniczony przez ustawę o elektronicznych instrumentach płatniczych do jednej kategorii podmiotów. Można stwierdzić, iż ograniczenie podmiotowe wynika jedynie z przepisów ogólnych kodeksu cywilnego i dokonywane jest na podstawie kryterium możliwości zaciągania zobowiązań zarówno przez osoby fizyczne, jak i pozostałe podmioty niebędące osobami fizycznymi.

W przypadku osób fizycznych posiadaczem karty płatniczej może być jedynie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, w przypadku pozostałych podmiotów - te, które zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa mają możliwość nabywania praw i zaciągania zobowiązań w swoim imieniu i na swoją rzecz. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż pojęcie posiadacza nie jest ograniczone jedynie do posiadaczy kart płatniczych. Pojęcie to odnosi się również do posiadaczy pozostałych elektronicznych instrumentów płatniczych - tych regulowanych przepisami ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych (usługi bankowości elektronicznej i instrumentów pieniądza elektronicznego), jak również innych elektronicznych instrumentów płatniczych, które spełniają definicję ustawową (np. tzw. karty podarunkowe). Jednakże w przypadku pieniądza elektronicznego i innych elektronicznych instrumentów płatniczych (karty podarunkowe) nie jest wymagana od posiadacza pełna zdolność do czynności prawnych. Posiadaczami tych instrumentów (na okaziciela) mogą być także np. osoby małoletnie, co zbliża ich do pojęcia użytkownika.

Zakres zastosowania pojęcia: użytkownik ograniczony jest wyłącznie, w związku z przytoczonym powyżej brzmieniem przepisu ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, do szczególnej kategorii elektronicznych instrumentów płatniczych, jakimi są karty płatnicze. Kryterium klasyfikacji do tej kategorii jest upoważnienie, przez posiadacza karty płatniczej, w umowie danej osoby do posługiwania się kartą.

Upoważnienie posiadacza

Użytkownik może posługiwać się kartą płatniczą do przeprowadzania operacji wskazanych w umowie, czyli jedynie w zakresie określonym na mocy postanowień kontraktu zawieranego przez posiadacza i wydawcę karty. W tym przypadku sformułowanie: przeprowadzanie operacji powinno być interpretowane w sposób szeroki i oznaczać zarówno zasady przeprowadzania transakcji, sposób ich przeprowadzania, jak i limity dokonywanych przez użytkownika karty płatniczej operacji. Dane identyfikacyjne użytkownika karty muszą zostać umieszczone na karcie płatniczej.

Można zwrócić uwagę na interesujący fakt umieszczania danych posiadacza i użytkownika karty z punktu widzenia elementów definicyjnych karty płatniczej umieszczonych w ustawie Prawo bankowe. Zgodnie z definicją karty płatniczej identyfikuje ona upoważnionego posiadacza. Zestawiając to postanowienie ze wskazanymi powyżej regulacjami ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, można wskazać, iż podmiotami, których dane identyfikacyjne umieszczane są obok oznaczenia wydawcy, mogą być bądź posiadacze, bądź użytkownicy kart.

Umieszczenie konkretnych danych na karcie warunkowane jest tym, kto będzie posługiwał się kartą płatniczą. Najważniejszą jednak kwestią jest fakt, iż użytkownikami kart płatniczych mogą być jedynie osoby fizyczne. Należy podkreślić, iż mogą być to zarówno osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych (np. pracownik firmy użytkownik karty firmowej), jak i osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych (np. małoletni, na rzecz których została wydana karta, powiązana z przedstawicielem ustawowym, bądź z rachunkiem założonym dla małoletniego przez jego opiekunów ustawowych).

Wybierz kartę kredytową