Ułatwienia dla firm zakładających spółki-córki w Niemczech

Od 1 listopada 2008 r. obowiązuje w Niemczech Ustawa o modernizacji prawa o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zwalczaniu nadużyć. Główną intencją nowelizacji ustawy o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbH) jest uproszczenie i przyspieszenie procedury zakładania przedsiębiorstw. Ponadto zwalczane mają być za pomocą różnych środków znane z praktyki przypadki nadużyć w związku z formą prawną spółki GmbH.

Jaką spółkę wybrać

Przy zakładaniu spółki, podmiot założycielski ma teraz wybór pomiędzy klasyczną spółką GmbH oraz tzw. spółką haftungsbeschränkte Unternehmensgesellschaft (spółka przedsiębiorców o ograniczonej odpowiedzialności). Spółka Unternehmergesellschaft nie jest osobną formą prawną, lecz szczególną modyfikacją spółki GmbH. Nosi ona nazwę Unternehmergesellschaft (haftungsbeschränkt) względnie UG (haftungsbeschränkt), czyli spółka przedsiębiorców (ograniczenie odpowiedzialności) i odróżnia się tym samym wyraźnie od klasycznej spółki GmbH. Ma ona ułatwić dostęp do spółki kapitałowej w szczególności podmiotom założycielskim, które na początku mają i potrzebują bardzo niewielkiego kapitału zakładowego (np. w sektorze usług) i daje tym samym rownież mniejszym, polskim przedsiębiorstwom możliwość założenia spółki-córki na rynku niemieckim. Została ona uregulowana w nowym par. 5a ustawy o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbHG).

Podczas, gdy w klasycznej spółce GmbH minimalny kapitał zakładowy wynosi, jak dotychczas 25. tys. euro, w przypadku spółki Unternehmergesellschaft do wyboru jest kapitał zakładowy pomiędzy 1 a 24 999 euro. Przy wyborze wysokości kapitału zakładowego należy się jednak kierować konkretnym zapotrzebowaniem dla planowanej działalności gospodarczej, ponieważ im niższy jest kapitał zakładowy, tym wyższe jest ryzyko upadłości. Założenie przedsiębiorstwa z kapitałem zakładowym w wysokości 1 euro jest tym samym wprawdzie teoretycznie możliwe, w praktyce jednak bezsensowne.

Założenie spółki

W przypadku obu wariantów GmbH spółka zakładana jest przez co najmniej jednego wspólnika. Umowa spółki musi być sporządzona notarialnie. W przypadku nieskomplikowanego, standardowego zakładania spółki ustawa o GmbH przewiduje teraz dwa wzory umowy spółki jako załącznik do tej ustawy - jeden jest przewidziany dla spółki jednoosobowej, a drugi dla spółki, która ma maksymalnie trzech udziałowców. Wzór umowy spółki obejmuje trzy dokumenty (umowę spółki, oświadczenie o ustanowieniu członka zarządu oraz listę wspólników).

W przypadku spółki Unternehmergesellschaft kapitał zakładowy musi być wniesiony w pełnej wysokości i gotówką przed zarejestrowaniem spółki. Wkłady rzeczowe są wykluczone.

W przypadku klasycznej spółki GmbH wnoszenie wkładów rzeczowych jest możliwe. Wraz z ewentualnym wkładem rzeczowym, przed rejestracją spółki musi zostać wniesiona co najmniej połowa minimalnego kapitał zakładowego, a więc min. 12 500 euro. Ukryte wkłady rzeczowe są niedopuszczalne. O tzw. ukrytym wkładzie rzeczowym mówi się, jeśli wspólnik jest formalnie winien wkład gotówkowy, ale uzgodniono, że spółka odkupi od niego jakiś przedmiot, np. samochód. Z ekonomicznego punktu widzenia pojazd został wniesiony jako wkład rzeczowy. Prezes zarządu musi ujawnić takie porozumienie przed rejestracją spółki, w przeciwnym razie popełnia czyn karalny.

Postępowanie rejestracyjne w przypadku spółek, których przedmiot działalności wymaga uzyskania pozwolenia, jest teraz całkowicie odrębne od postępowania związanego z uzyskaniem pozwolenia prawno-administracyjnego. Spółki GmbH nie muszą składać teraz w sądzie rejestrowym żadnych dokumentów zezwolenia. Obowiązek uzyskania pozwolenia prawnoadministracyjnego pozostaje jednak zachowany.

Członkowie zarządu

Każda spółka GmbH musi posiadać co najmniej jednego członka zarządu. Członkiem zarządu na okres pięciu lat nie może zostać ustanowiona osoba, które została skazana za popełnienie różnych czynów przestępczych w odniesieniu do przedsiębiorstwa, w szczególności oszustwo i nielojalność. W przypadku tych ostatnich wymienionych czynów przestępczych obowiązuje to dopiero od skazania do kary pozbawienia wolności przynajmniej 1 roku. Zakaz ustanawiania obowiązuje również w przypadku skazania poza granicami Niemiec za porównywalne czyny przestępcze. Członkiem zarządu nie może być w końcu osoba, na którą został nałożony zakaz wykonywania zawodu lub zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, zgodny z przedmiotem działalności spółki.

Wspólnicy, którzy umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa powierzą kierowanie spółką osobie, która nie może być członkiem zarządu, ponoszą odpowiedzialność wobec spółki za wyrządzone spółce przez tą osobę szkody. Mogą oni zostać ponadto pociągnięci do osobistej odpowiedzialności w przypadku naruszenia prawa o GmbH, w szczególności, jeśli wzbogacą się kosztem spółki GmbH (unicestwienie działalności, wycofanie kapitału własnego, którym się odpowiada) lub jeśli nie zgłoszą wniosku o upadłość i nie ma żadnego członka zarządu. Członkowie zarządu ponoszą osobistą odpowiedzialność w przypadku naruszenia swoich obowiązków sumiennego kierownika przedsiębiorstwa. Poza tym zostaną oni pociągnięci do osobistej odpowiedzialności w przypadku niezgłoszenia wniosku o upadłość w momencie upadłości spółki GmbH, dokonywania w takiej sytuacji płatności na koszt spółki oraz uczestniczenie w plądrowaniu spółki na korzyść wspólników.

WYPŁATA ZYSKU

Zyski spółki Unternehmensgesellschaft nie mogą być wypłacane w pełnej wysokości. 25 procent zysku należy przeznaczyć na ustawową rezerwę, aż do zebrania minimalnej kwoty 25 tys. euro. Nie ma na to określonego czasu. Jeśli spółka zwiększy swój kapitał zakładowy do co najmniej 25 tys. euro, ograniczenia przestają obowiązywać.

SIEDZIBA SPÓŁKI

Statutowa siedziba spółki GmbH musi znajdować się w Niemczech. Siedziba administracyjna i zakład mogą też znajdować się w innej miejscowości, np. również w Polsce. W rejestrze handlowym musi być wpisany niemiecki adres spółki. Jeśli pod takim zarejestrowanym adresem doręczenie spółce (także przez złożenie) nie jest faktycznie możliwe, wierzyciel może spowodować publiczne doręczenie na terenie Niemiec na uproszczonych warunkach.

DAMIAN WYPIOR

adwokat z niemieckiej kancelarii bunk alliance w Worms

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa o modernizacji prawa o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz zwalczaniu nadużyć.