Zawieszenie działalności a termin składania oświadczenia o wyborze formy opodatkowania

Przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy (art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać z niej bieżących przychodów (art. 14a ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Okres zawieszenia działalności gospodarczej nie stanowi jednak czasu, w którym przedsiębiorca nie może bądź nie musi wykonywać żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wręcz przeciwnie. Artykuł 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zawiera katalog czynności, które w okresie zawieszenia przedsiębiorca może, a często jest zobowiązany podejmować. W myśl art. 14a ust. 4 pkt 5 tej ustawy w okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca jest zobowiązany wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa.

Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wymaga od podatnika złożenia oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, jeżeli w poprzednim roku podatnik korzystał z innej formy opodatkowania działalności gospodarczej. Oświadczenie w sprawie wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podatnik powinien złożyć w urzędzie skarbowym do 20 stycznia danego roku. Jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku, oświadczenie o wyborze ryczałtu powinien złożyć do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (art. 9 ust. 1 u.z.p.d.o.f.).

W przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej lub jawnej oświadczenie składają wszyscy wspólnicy, każdy do urzędu skarbowego właściwego według swojego miejsca zamieszkania (art. 9 ust. 2 u.z.p.d.o.f.). Podatnik, który nie złoży oświadczenia o wyborze ryczałtu w obowiązującym go terminie, jest obowiązany opłacać podatek według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 3 u.z.p.d.o.f.). Wybór opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych rozciąga się na przyszłe lata. Oznacza to, że podatnik, który w 2010 r. był zgodnie z prawem opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, nie musi składać oświadczenia o wyborze ryczałtu na 2011 r. (art. 9 ust. 1 u.z.p.d.o.f.).

W przedstawionym przypadku Czytelnik w 2010 r. był jednak opodatkowany według skali podatkowej i prowadził p.k.p.r. Oznacza to, że w 2011 r. ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej mógłby opłacać wyłącznie po złożeniu do urzędu skarbowego oświadczenia o wyborze ryczałtu w terminie do 20 stycznia 2011 r. Obowiązek złożenia oświadczenia wynika wprost z art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Zawieszenie działalności gospodarczej w tym okresie nie zwalnia podatnika od spełnienia tego obowiązku (stosownie do art. 14a ust. 4 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Zawieszenia działalności gospodarczej nie można przy tym traktować jak jej likwidacji. Podatnik, który podejmuje działalność gospodarczą po okresie jej zawieszenia, nie może być traktowany jak podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego. W jego przypadku dla skutecznego złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu zastosowanie ma termin właściwy dla podatników prowadzących już działalność gospodarczą. Oznacza to, że w przedstawionych okolicznościach Czytelnik nie ma już możliwości wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na 2011 r., ponieważ nie złożył do 20 stycznia 2011 r. oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania. Ryczałt będzie mógł wybrać dopiero na 2012 r., pod warunkiem że:

1) do 20 stycznia 2012 r. złoży do urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze ryczałtu na 2012 r.,

2) jego przychody z indywidualnej działalności gospodarczej nie przekroczą w 2011 r. kwoty 150 000 euro (art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a u.z.p.d.o.f.).

W 2011 r. Czytelnik jest zobowiązany rozliczać działalność gospodarczą według skali podatkowej i dalej prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, chyba że jego przychody z działalności przekroczyły w 2010 r. kwotę 4 784 400 zł. Wtedy Czytelnik powinien w 2011 r. zaprowadzić księgi rachunkowe (art. 24a ust. 4 u.p.d.o.f.).

Marek Piotrowski

doradca podatkowy

Podstawa prawna:

• art. 14a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn.zm.),

• art. 9 ust. 1 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 z późn.zm.).