Kategorie

Jak przedsiębiorca może bronić się przed podrabianiem towarów

Adam Makosz
Adam Makosz
inforCMS
W jaki sposób można odróżnić pełnowartościowy towar od podróbki?

Reklama

Z prawnego punktu widzenia podróbką jest każdy towar oznaczony podrobionym znakiem towarowym lub zarejestrowanym znakiem towarowym użytym bez zezwolenia. Podrobić można właściwie wszystkie towary, nie tylko ubrania i perfumy, ale również zabawki, leki, sprzęt elektroniczny, a nawet motorówki. Wystarczy wejść na aukcję internetową popularnego portalu, aby zamówić podrobione ferrari. Podróbki należy odróżnić od imitacji i towarów pirackich. Te pierwsze nie naruszają praw do znaków towarowych, ale naruszają prawa do chronionych wzorów przemysłowych (np. kształt odtwarzacza mp3 lub telefonu komórkowego). Z kolei towary pirackie, to skopiowane oprogramowanie, muzyka i filmy naruszające prawa autorskie twórców utworów oryginalnych.

Pamiętajmy, iż podróbka to nie tylko towar o niższej cenie. Często ma on niską jakość i stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia użytkownika. Wystarczy zapoznać się z materiałami Światowej Organizacji Celnej (WCO) wydanymi przy okazji styczniowego globalnego kongresu dotyczącego zwalczania obrotu podróbkami w Dubaju, aby przekonać się, że używanie podrobionych kremów do opalania, leków lub urządzeń elektronicznych może zagrażać zdrowiu i życiu. Oczywiście są również inne negatywne konsekwencje sprzedaży podróbek - osłabienie marki, utrata podatków przez Skarbu Państwa, finansowanie grup przestępczych, czy w końcu wzrost cen produktów oryginalnych.

Przeciętny Polak nie ma problemu z zakupem imitacji markowych perfum czy odzieży. Można to zrobić praktycznie na każdym bazarze w większej miejscowości. Czy problem obrotu podróbkami w Polsce jest poważny?

W wydawanym corocznie raporcie Biura Przedstawiciela Handlu USA (tzw. raport Special 301) w 2007 roku Polska nadal znajdowała się na tzw. watch list. Oznacza to, że zdaniem tego organu w Polsce nadal istnieje poważny problem handlu podróbkami, który wymaga działań ze strony państwa. Z kolei statystyki Komisji Europejskiej i polskich służb celnych wskazują, iż polscy celnicy powstrzymali w 2007 roku import blisko 6,2 mln podróbek (piąty wynik w Europie pod względem ilości zatrzymanych produktów). Z tej liczby blisko 1,3 miliona to elektronika i zabawki, a tylko 583 tysiące to odzież. Trudno powiedzieć, na ile statystyki służb celnych pokazują skalę problemu. Z pewnością jednak ilość zatrzymanych towarów pokazuje, iż mimo świetnej pracy polskich służb celnych nadal w Polsce sprzedaje się wiele podróbek i jest to problem, który wymaga dalszych działań ze strony państwa i wzmożonej inicjatywy właścicieli praw własności intelektualnej.

Jakie środki prawne zapewniają właścicielowi praw ochronę przed handlem podróbkami?

Reklama

Właścicielowi, którego prawa własności przemysłowej zostały naruszone, przysługuje wiele środków prawnych chroniących go przed naruszeniami i doznanymi szkodami na skutek produkcji i obrotu podróbkami. Przede wszystkim prawa własności intelektualnej (np. znaki towarowe, wzory przemysłowe) mogą być zgłoszone do ochrony celnej na terenie całej Unii Europejskiej. Taka ochrona, może być uzyskana na podstawie Rozporządzenia Rady WE nr 1383/2003 i umożliwia zatrzymywanie podejrzanych towarów w trakcie ich importu lub eksportu. W przypadku ustalenia, że podejrzany towar jest podrobiony, właściciel praw może pod pewnymi warunkami dokonać jego zniszczenia lub wszcząć postępowanie karne lub cywilne przeciwko importerowi. Nasze doświadczenia pokazują, iż ten środek ochrony jest skutecznym narzędziem walki z podróbkami, gdyż to właśnie celnicy zatrzymują najwięcej podróbek.

Jeśli podróbki są już w sprzedaży w kraju, właściciel praw może podjąć inne działania. Najpierw warto jednak przygotować się do nich, korzystając z pomocy detektywów, którzy zbiorą niezbędne dowody naruszeń praw własności intelektualnej. Po udokumentowaniu naruszeń właściciel może wszcząć postępowanie cywilne przeciwko nieuczciwym sprzedawcom lub producentom. Na podstawie art. 2861 prawa własności przemysłowej można złożyć w sądzie cywilnym wniosek o zabezpieczanie dowodów lub roszczeń albo pozew i dochodzić odszkodowania lub zwrotu bezpodstawnie uzyskanych korzyści.

Czy za posiadanie podróbek grozi odpowiedzialność karna?

Właściciel praw do znaku towarowego może wszcząć postępowanie karne, składając odpowiedni wniosek na Policji lub w prokuraturze. Taki środek prawny przysługuje zgodnie z art. 305 prawa własności przemysłowej i przewiduje maksymalną karę pięciu lat pozbawienia wolności za prowadzenie obrotu podróbkami. Wybór tych środków będzie zależał od właściciela praw i jego chęci aktywnego zwalczania handlu podróbkami.

Samo posiadanie podróbek nie jest karalne w Polsce. Do niedawna fakt posiadania podróbek mógł, w zależności od okoliczności sprawy, być traktowany jako przestępstwo paserstwa. W praktyce sądy karne skazywały sprzedawców, u których znaleziono podróbki również na tej podstawie, tj. art. 291 lub 292 kodeksu karnego. Jednak w uchwale z 30 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy stwierdził, iż obrót podróbkami nie jest jednak paserstwem wobec niewypełnienia znamienia rzeczy uzyskanej za pomocą przestępstwa. Spodziewam się, iż Policja i prokuratura będą korzystać z tego orzeczenia w sprawach o naruszenie praw własności intelektualnej. Nie jest to dobra wiadomość dla właścicieli praw, a w szczególności tych z nich, których towary są chronione tylko wzorem przemysłowym. Przypomnijmy, iż art. 305 u.p.w.p. nie dotyczy obrotu towarami naruszającymi prawa do wzoru przemysłowego i ściganie handlu imitacjami na tej podstawie nie jest możliwe. Brak możliwości skorzystania z przepisów dotyczących paserstwa stanowi zatem istotne uszczuplenie ochrony przed naruszeniem praw własności przemysłowej. Warto dodać, iż w niektórych krajach posiadanie podróbek może powodować odpowiedzialność karną. Dla przykładu, we Francji stosownie do art. L 716-10a kodeksu własności intelektualnej posiadanie towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym stanowi przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat trzech lub karą grzywny nawet do 300 tys. euro. Podobne do polskich przepisy o paserstwie znajdują się również we francuskim kodeksie karnym.

Handel podróbkami często ma miejsce w internecie. Czy portale internetowe odpowiadają również za handel podróbkami?

Odpowiedzialność portali internetowych za handel podróbkami prowadzony przez sprzedającego to jedno z kluczowych zagadnień dla właścicieli znanych marek, których produkty są masowo sprzedawane właśnie w internecie. Przede wszystkim dlatego, iż przypisanie odpowiedzialności portalom aukcyjnym otwiera właścicielom drogę do skuteczniejszej ochrony praw własności intelektualnej. Ostatnio ten temat jest szeroko dyskutowany wśród prawników na całym świecie w związku z orzeczeniami w sprawach przeciwko eBay.

Przypomnijmy, że eBay przegrał dwa procesy cywilne we Francji przeciwko markom Hermes oraz LVMH (Luis Vitton oraz Dior) oraz wygrał spór z Tiffany prowadzony w Nowym Jorku. Sądy europejskie uznały, że eBay nie jest tylko podmiotem udostępniającym zasoby IT w celu przechowania danych stron transakcji, a tym samym nie korzysta z ograniczenia odpowiedzialności przewidzianego w prawie francuskim w następstwie implementacji Dyrektywy 2000/31/WE w sprawie handlu elektronicznego. Zdaniem sądów francuskich, eBay świadczy wiele innych usług związanych z transakcjami (np. pomaga w płatnościach, oferuje programy do prowadzenia reklamy i zarządzania aukcjami) i w związku z tym powinien odpowiadać na zasadach ogólnych. Zdaniem tych sądów eBay przyczynił się do obrotu podróbkami i nie zadbał, mimo takiego obowiązku, aby jego działalność była zgodna z prawem i nie powodowała naruszenia praw własności intelektualnej właścicieli praw. W następstwie sądy I instancji orzekły o wysokim odszkodowaniu dla właścicieli praw (w sprawie LVMH to kwota około 37 milionów euro). Z kolei sąd amerykański orzekł na korzyść eBay, twierdząc, iż aby przypisać odpowiedzialność eBay należy udowodnić, iż eBay wiedział o konkretnych przypadkach sprzedaży podróbek. Zdaniem sądu w Nowym Jorku nie można przypisać odpowiedzialności, eBay jedynie w oparciu o ogólną informację na temat nielegalnego procederu.

Odpowiedzialność portalu internetowego można próbować budować również w oparciu o przepisy obowiązujące w Polsce i o argumentację przedstawioną w powyższych wyrokach. Prawdopodobnie rozstrzygnięcia sądów europejskich będą tu bardziej pomocne niżeli sprawa Tiffany. Przede wszystkim dlatego, iż Dyrektywa 2000/31/WE była również implementowana w polskiej ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną z 2002 roku. W przypadku uchylenia ograniczenia odpowiedzialności, o której mowa w art. 14 tej ustawy można próbować konstruować pomocniczą odpowiedzialność portalu aukcyjnego. Wówczas trzeba odnieść się do przepisów o cywilnej odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i art. 422 kodeksu cywilnego) oraz odpowiedzialności karnej za pomocnictwo w obrocie podróbkami (art. 18, par. 3 kodeksu karnego i art. 305 prawa własności intelektualnej). Oczywiście skuteczność takich roszczeń w dużym stopniu będzie zależała od odpowiedniego wykazania zaniedbań portalu w reagowaniu na naruszenia zgłaszane przez właścicieli praw.

Tomasz Koryzma

radca prawny i partner Grupy Prawa Własności Intelektualnej Kancelarii Baker & McKenzie.

 

Rozmawiał Adam Makosz

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 ze zm.).

• Ustawa z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    30 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.