Instytucje pożyczkowe pod nadzorem KNF od 1 stycznia 2024 r.

• Nowe wymogi dla instytucji pożyczkowych
• Obowiązki informacyjne instytucji
• Konsekwencje niespełnienia wymogów
• Szczegółowe raporty dla KNF
• Kary za nieprzestrzeganie obowiązków
• Opłaty nadzorcze dla instytucji pożyczkowych
• Historia i przypomnienie o rejestrze KNF

Nowe wymogi dla instytucji pożyczkowych

Komisja Nadzoru Finansowego poinformowała, że podmioty wpisane do rejestru instytucji pożyczkowych, które nie spełnią nowych wymogów, mogą prowadzić działalność w zakresie udzielania kredytów konsumenckich bez spełniania tych wymogów do 31 grudnia 2023 roku. Po tym terminie zostaną wykreślone z prowadzonego przez KNF rejestru.

Obowiązki informacyjne instytucji

Instytucje pożyczkowe mają obowiązek poinformowania KNF o podjętych działaniach w kierunku spełnienia nowych wymogów do 30 listopada br. Informacja taka - jak wskazała KNF - powinna odnosić się do nowych wymogów w zakresie: formy prawnej (instytucja pożyczkowa może prowadzić działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ustanowiono radę nadzorczą); wymogów kapitałowych (minimalny kapitał zakładowy instytucji pożyczkowej wynosi 1 mln zł i może być pokryty wyłącznie wkładem pieniężnym, przy czym środki na pokrycie tego kapitału nie mogą pochodzić z kredytu, pożyczki, emisji obligacji lub ze źródeł nieudokumentowanych).

Komisja podkreśliła, że wymogi powinny zostać spełnione do 31 grudnia 2023 roku.

Konsekwencje niespełnienia wymogów

"Od 1 stycznia 2024 roku instytucje pożyczkowe, które nie będą spełniały wspomnianych wymogów, zostaną wykreślone z rejestru instytucji pożyczkowych, prowadzonego przez KNF. Spełnienie tych wymogów powinno być potwierdzone wpisem w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z uwagi na to, że zmiana umowy spółki, a także podwyższenie kapitału zakładowego dla swej skuteczności wymagają wpisu do rejestru. Brak takiego wpisu będzie podstawą do wykreślenia instytucji pożyczkowej z rejestru" - podała KNF, podkreślając, że dlatego tak istotne jest złożenie wniosków do sądu rejestrowego z odpowiednim wyprzedzeniem.

Szczegółowe raporty dla KNF

Jak podano, po 1 stycznia 2024 r. instytucje pożyczkowe kontynuujące działalność będą zobowiązane do przekazywania KNF kwartalnych i rocznych sprawozdań z działalności w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego. Mają one obejmować następujące informacje: o udzielonych kredytach konsumenckich, w tym ich liczbie, z uwzględnieniem liczby kredytów, o których mowa w art. 36b ustawy o kredycie konsumenckim, wartości, strukturze terminowej i walutowej oraz opóźnieniach w spłatach; zawartych umowach o kredyt konsumencki, w tym ich liczbie, rodzajach oraz statusie; liczbie klientów, którym udzielono kredytu konsumenckiego, z uwzględnieniem liczby klientów, którym udzielono kredytu, o którym mowa w art. 36b ustawy o kredycie konsumenckim; łącznych przychodach uzyskanych z działalności w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego z wyodrębnieniem przychodów uzyskanych w związku z pozaodsetkowymi kosztami kredytu; bilansie, ze wskazaniem źródeł finansowania działalności w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego; osobach pełniących funkcje członka zarządu, rady nadzorczej i prokurenta instytucji pożyczkowej, w tym o spełnianiu przez te osoby określonych w ustawie wymagań w zakresie niekaralności (brak prawomocnego skazania za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub przestępstwo skarbowe).

Informacje te - jak wskazano - mają być przekazywane tylko w postaci elektronicznej, za pośrednictwem formularzy i kanałów komunikacji udostępnionych przez UKNF. Szczegółowy zakres i terminy przekazywania tych informacji oraz wzory formularzy sprawozdawczych określi minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia.

Kary za nieprzestrzeganie obowiązków

W przypadku niewykonywania przewidzianych w ustawie o kredycie konsumenckim obowiązków przekazania informacji KNF bądź nieprawidłowego ich wykonania, KNF będzie mogła m.in. nałożyć karę pieniężną do wysokości 150 tys. zł na członka zarządu instytucji pożyczkowej bezpośrednio odpowiedzialnego za nieprawidłowości, nałożyć na instytucję pożyczkową karę pieniężną do wysokości 15 mln zł, a także wystąpić do organu instytucji pożyczkowej z wnioskiem o odwołanie członka zarządu bezpośrednio odpowiedzialnego za nieprawidłowości. Komisja będzie też mogła zawiesić w czynnościach członka zarządu bezpośrednio odpowiedzialnego za nieprawidłowości do czasu podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o jego odwołanie (zawieszenie w czynnościach polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji w zakresie praw i obowiązków majątkowych tego podmiotu), a także wykreślić instytucję pożyczkową z rejestru instytucji pożyczkowych, a jeżeli jest wpisana jednocześnie do rejestru pośredników kredytowych – także z tego rejestru.

Opłaty nadzorcze dla instytucji pożyczkowych

Nowelizacja przewiduje, że instytucje pożyczkowe będą musiały wnosić roczne wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru. Terminy ich wnoszenia, wysokość i sposób obliczania wpłat, a także sposób i terminy rozliczania należności z tytułu wpłat oraz wzór deklaracji o dokonaniu wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru, określi Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia. Dodatkowo instytucje pożyczkowe będą zobowiązane do przekazania KNF, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, deklaracji o dokonaniu wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru.

Historia i przypomnienie o rejestrze KNF

Komisja przypomniała, że od 18 grudnia 2022 roku KNF prowadzi rejestr instytucji pożyczkowych. Wpis do rejestru może uzyskać podmiot prowadzący działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej albo w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ustanowiono radę nadzorczą (przed 18 grudnia 2022 roku nie było wymogu, aby instytucja pożyczkowa działająca w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością miała radę nadzorczą). Minimalny kapitał zakładowy określono na 1 mln zł (przed 18 grudnia 2022 roku wymóg wynosił 200 tys. zł), pokrytym wyłącznie wkładem pieniężnym; środki na pokrycie tego kapitału nie mogą pochodzić z kredytu, pożyczki, emisji obligacji lub ze źródeł nieudokumentowanych.

pad/ mk/