REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odbiór majątku stanowiącego przedmiot umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie

Aneta Alczyk

REKLAMA

Przedsiębiorca, który zabezpieczył zapłatę swych należności poprzez zawarcie z klientem umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, w przypadku niespłacenia zobowiązań przez tego ostatniego, musi przeprowadzić zgodny z prawem proces odbioru majątku. Kontrowersje na tle niejednoznacznie spisanej umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, zaniechanie pewnych czynności lub wykonanie ich w sposób nieprawidłowy niesie ze sobą ryzyko sporu sądowego.

REKLAMA

Tymczasowe przejęcie prawa własności niektórych składników majątku klienta jako forma zabezpieczenia ewentualnych przyszłych roszczeń przedsiębiorcy wykorzystywane może być nie tylko przez instytucje finansowe, lecz przez  wszystkie podmioty gospodarcze.  Najczęściej stosowane są umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, zgodnie z którymi przedmiotem zabezpieczenia są rzeczy ruchome, takie jak samochody, maszyny czy urządzenia.  Nieruchomości wykorzystywane są tylko w przypadku konieczności zabezpieczenia niezwykle wartościowych transakcji, a proces odzyskania należności  jest  w tej sytuacji kosztowny i dużo bardziej skomplikowany. Poniższe opracowanie dotyczy więc wyłącznie odbioru ruchomych składników majątku dłużnika.

REKLAMA

Oczywiście ustanowienie  każdego  typu zabezpieczenia zależne jest od woli klienta. Jeżeli jego intencje co  do konieczności zapłaty zobowiązań są szczere, powinien wyrazić na nie zgodę, gdyż właściwie przewłaszczenie na zabezpieczenie nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami ponad te, które wynikają z normalnego użytkowania ruchomości.

Najważniejsze jest, aby w umowie przewłaszczenia strony dość szczegółowo opisały wierzytelność, przedmiot zabezpieczenia, procedurę jego odbioru i ewentualnej sprzedaży w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela, a także określiły kary w przypadku niewywiązania się z zawartych postanowień.

Opis zabezpieczanej wierzytelności

Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie stanowi gwarancję spłaty określonej wierzytelności. W sytuacji, w której strony takiej umowy współpracują ze sobą stale i długoterminowo, może dojść do sytuacji, w której wierzytelność stanowiąca podstawę ustanowionego zabezpieczenia zostanie w całości spłacona, natomiast zadłużenie powstanie na tle innych, później realizowanych kontraktów. Brak wierzytelności, która stanowiła podstawę  zawarcia umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, powoduje również wygaśnięcie dokonanego zabezpieczenia.  Dlatego istotne jest, aby umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie była każdorazowo zawierana przy podpisywaniu kolejnych umów o współpracy określonych jakościowo i kwotowo lub po prostu była elementem związanym z jedną, ogólną umową o współpracy stron jako zabezpieczenie wszystkich przyszłych wierzytelności, jakie mogą z niej wynikać (jednak w tej sytuacji wartość wierzytelności nie może zostać z góry określona).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Identyfikacja rzeczy

REKLAMA

W umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie w celu uniknięcia jakichkolwiek przyszłych sporów związanych z procesem zaspokajania roszczeń strony powinny szczegółowo określić, jaki składnik majątku stanowi przedmiot zabezpieczenia.  Jeśli jest nim samochód, oprócz wskazania marki, numeru rejestracyjnego czy roku produkcji, powinien zostać określony numer jego nadwozia i stan wyposażenia.

Pozwoli  to na uniknięcie nieporozumień w chwili odbioru przedmiotu. W sytuacji, gdyby np. dłużnik posiadał więcej niż jedno auto tej samej marki, wierzyciel  nie będzie miał wątpliwości, że przejmuje to właściwe . W tym kontekście niezbędne może okazać się wykonanie wyceny przedmiotu przez uprawnionego rzeczoznawcę, który przy okazji udokumentuje najwłaściwiej jego stan, umożliwiając tym samym późniejszą identyfikację.

Wartość przedmiotu zabezpieczenia

Z uwagi na fakt, że w trakcie obowiązywania umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, przedmiot zabezpieczenia jest zwykle używany przez przewłaszczającego, a dodatkowo jego wartość obniża się z upływem czasu, w umowie powinien bezwzględnie pojawić się zapis o tym, że w przypadku odbioru przedmiotu zabezpieczenia i/lub jego sprzedaży wartość zadłużenia pomniejszona zostanie nie o kwotę wartości rzeczy określoną przy podpisywaniu umowy, ale o kwotę sprzedaży ustaloną w oparciu o aktualną wycenę wykonaną przez uprawnionego rzeczoznawcę powołanego przez wierzyciela już po odebraniu przedmiotu zabezpieczenia.

Idealnie byłoby, gdyby strony w umowie przewłaszczenia z góry zastrzegły, że prawo do wykonania takiej wyceny ma wyłącznie rzeczoznawca posiadający uprawnienia biegłego sądowego, z którego kompetencjami trudniej jest polemizować. Niezależnie od powyższego dłużnik powinien mieć prawo do zapoznania się z wynikiem wyceny wykonanej przez rzeczoznawcę i w przypadku braku jej akceptacji - powinien mieć prawo do żądania wykonania kolejnej. Ponadto umowa powinna określać, czy wierzyciel ma prawo sprzedać przedmiot zabezpieczenia za cenę niższą niż wynikającą z wyceny rzeczoznawcy, a jeśli tak - to w jakim zakresie (np. określonym procentowo). Sprzedaż przedmiotu zabezpieczenia za rażąco niską cenę zwykle skutkuje wystąpieniem przez dłużnika z roszczeniem o naprawienie szkody wynikającej ze świadomego działania wierzyciela na jego szkodę.

Sposób zaspokojenia roszczenia

W praktyce spotyka się różne sposoby zaspokojenia roszczenia wierzyciela z odebranego dłużnikowi przedmiotu zabezpieczenia, najczęściej spotykane to: sprzedaż rzeczy lub  zatrzymanie rzeczy. Idealnie jest zastrzec oba warianty zaspokajania roszczeń w umowie i podkreślić, że decyzja w tym zakresie należeć będzie do wierzyciela. Jeśli zaspokojenie wierzyciela nastąpi poprzez zatrzymanie przedmiotu, zobowiązanie ulegnie zmniejszeniu o wartość przedmiotu zabezpieczenia ustaloną przez niezależnego biegłego rzeczoznawcę. Jeśli jednak zaspokojenie wierzyciela nastąpi poprzez sprzedaż przedmiotu przewłaszczenia, dobrze jest zastrzec dwie możliwości jej przeprowadzenia: z wolnej ręki oraz w drodze licytacji lub przetargu publicznego, przy czym koszty ich zorganizowania będą obciążały dłużnika.

Koszty windykacji i kolejność zaspokajania

Dodatkowo w umowie przewłaszczenia strony powinny uzgodnić, w jakiej kolejności wierzyciel zaliczy przychody uzyskane ze sprzedaży na pokrycie kosztów takich jak: prowizja dla pośrednika, podatek, koszty windykacji, koszty transportu i przechowywania rzeczy, koszty licytacji lub przetargu, przedłużenia polisy ubezpieczeniowej, kary za zwłokę w wydaniu przedmiotu zabezpieczenia i w którym momencie uzyskane ze sprzedaży środki zostaną przeznaczone na spłatę wierzytelności i odsetek z niej wynikających. Z umowy powinno wprost wynikać, że odbiór przedmiotu zabezpieczenia nie jest jednoznaczny z wygaśnięciem zobowiązania, jednakże koszty obciążające proces powinny zostać przez wierzyciela udokumentowane i ograniczone do czynności określonych uprzednio umownie.

Oddanie rzeczy

 Jeżeli umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie jest integralną częścią umowy o współpracy stron, z  której wynika wierzytelność, samo odstąpienie od umowy o współpracy powinno być jednoznaczne z tym, że wierzyciel ma prawo żądać zaspokojenia roszczenia na podstawie umowy przewłaszczenia, jednakże prawo to nie powinno być uzależnione wprost od zerwania umowy o współpracy - może przysługiwać wierzycielowi w momencie, gdy przysługujące mu należności przekroczą określony poziom wartości oraz przeterminowania. W umowie przewłaszczenia powinien znaleźć się zapis określający termin, jaki ma dłużnik na dokonanie spłaty wierzytelności wynikającej z umowy o współpracy, aby uniknąć egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia.  Zwykle jest do 7 - 14 dni od odbioru pisma wierzyciela wzywającego do spłaty zobowiązań pod rygorem odebrania i sprzedaży zabezpieczonego majątku. Umowa przewłaszczenia powinna również określić sposób przekazania przedmiotu zabezpieczenia wierzycielowi - dłużnik może sam go dostarczyć wierzycielowi do uzgodnionego uprzednio miejsca przechowywania (mniejsze koszty odbioru i składowania przedmiotu), ale w przypadku braku współpracy ze strony dłużnika, powinien on mieć świadomość konieczności poniesienia kosztów związanych z przeprowadzeniem osobistego odbioru przez wierzyciela lub przez jego pełnomocnika (np. firmę windykacyjną) i przewiezienia rzeczy do wybranego przez nich miejsca.

Pełnomocnictwo i cesja

Jeżeli wierzyciel z jakichkolwiek powodów nie chce prowadzić skomplikowanego procesu egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia, powinien w umowie przewłaszczenia zastrzec sobie prawo do wynajęcia firmy windykacyjnej (i obciążenie dłużnika kosztami z tym związanymi) lub dokonania cesji praw wynikających z umowy przewłaszczenia na inny podmiot lub osobę. W ten sposób strony unikną sporów co do skuteczności czynności egzekucyjnych przeprowadzonych przez  podmiot postronny.

Protokół przekazania ruchomości

W celu udokumentowania stanu przedmiotu zabezpieczenia strony powinny potwierdzić dokonanie jego  przekazania  na piśmie  - poprzez stworzenie protokołu, dokumentującego czas, miejsce i stan rzeczy (również w postaci dokumentacji zdjęciowej). Na takim rozwiązaniu powinno również zależeć dłużnikowi, który tym samym pozyska dowód na to, że np. odtransportował przedmiot zabezpieczenia w stanie dobrym do docelowego miejsca jego przechowywania, uzgodnionego uprzednio z wierzycielem. Strony unikną w ten sposób nieporozumień w kwestii oceny stanu przedmiotu, i zniwelują koszty związane z odbiorem, transportem i zabezpieczeniem przedmiotu. W przypadku braku współpracy ze strony dłużnika, wierzyciel powinien mieć umownie zagwarantowane prawo do jednostronnego podpisania protokołu odbioru rzeczy.

Polisa

W przypadku kradzieży lub losowego zniszczenia rzeczy - wierzyciel zgodnie z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie powinien mieć zagwarantowane prawo do uzyskania środków z odszkodowania. Dlatego polisa ubezpieczeniowa przedmiotu zabezpieczenia zawarta przez jego użytkownika powinna stanowić nieodzowny element umowy przewłaszczenia.  Środki z odszkodowania mogą trafić bezpośrednio do wierzyciela,  pod warunkiem, że uprzednio polisa zostanie na niego scedowana.

Dodatkowo w umowie przewłaszczenia powinny znaleźć się zapisy regulujące zasady użytkowania zabezpieczonych pojazdów, maszyn lub urządzeń, dyscyplinujące do stosowania się przez ich użytkowników do wszystkich ograniczeń wynikających z polisy ubezpieczeniowej (np. pod groźba nałożenia kar w przypadku stwierdzenia przez wierzyciela nieprawidłowości podczas obowiązywania umowy). Istotne jest np. określenie, kto ma prawo prowadzić samochód wykorzystywany w działalności gospodarczej.

Zwykle jest to wyłącznie przedsiębiorca i jego pracownicy, w przeciwnym wypadku towarzystwo ubezpieczeniowe może odmówić wypłaty odszkodowania, a więc ustanowione zabezpieczenie przestanie istnieć lub istotnie pomniejszy się jego wartość.

Podpisanie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie

Umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie powinni podpisać wszyscy właściciele rzeczy lub osoby umocowane do ich reprezentacji (np. współmałżonek, wspólnik, prezes zarządu, a w przypadku reprezentacji łącznej spółki - członek zarządu łącznie z prokurentem lub dwóch członków zarządu). Jeżeli małżonek przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną nie prowadzi z nim wspólnej działalności gospodarczej, z której wynika fakt ustanowienia zabezpieczenia, niezbędna jest jego pisemna zgoda na ustanowienie przewłaszczenia. Jeśli w imieniu klienta umowę podpisuje zarząd firmy należy  oprócz odpisu z KRS dodatkowo sprawdzić umowę spółki, aby potwierdzić, czy ma on prawo do zaciągania zobowiązań o wartości przedmiotu zabezpieczenia bez zgody wspólników.

Aneta Alczyk

specjalista ds. PR we wrocławskiej firmie windykacyjnej APS Poland S.A.

 

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Model pracy w firmie: work-life balance czy work-life integration? Pracować by żyć, czy żyć, by pracować?

    Zacierają się granice między życiem prywatnym i zawodowym. Jednak dla większości pracowników życie osobiste jest ważniejsze niż zawodowe. Pracodawcy powinni wsłuchiwać się w potrzeby i oczekiwania swoich pracowników i w zależności od tego wybierać model pracy w firmie.

    Jak handel wykorzystuje nowe technologie

    Technologia to nieodłączna część funkcjonowania nowoczesnej dystrybucji towarów. Pracownicy sektora sprzedaży nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Tak wynika z raportu Slack przygotowanego na bazie ankiety wśród dyrektorów i menadżerów z sektora handlowego. 

    Komisja Europejska wydała wstępną pozytywną ocenę pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy

    Mamy dobrą wiadomość: jest formalna zgoda KE ws. akceptacji pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy, jak też warunku związanego z Kartą Praw Podstawowych UE - poinformowała w czwartek minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    REKLAMA

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    Ponad 20 mln zł z tytułu niezapłaconych podatków. Rozbita została zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową

    Zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową została rozbita. Śledczy szacują straty Skarbu Państwa na ponad 20 mln zł.

    Co to jest działalność badawczo-rozwojowa? W teorii i praktyce

    Działalność badawczo-rozwojową definiuje m.in. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. oraz Podręcznik Frascati. Zgodnie z definicją działalność badawczo-rozwojowa to twórcza praca podejmowana w sposób celowy i systematyczny, mająca na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz tworzenie nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Działalność B+R zawsze ukierunkowana jest na nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach lub hipotezach. Nie ma pewności co do ostatecznego wyniku, ale jest ona planowana i budżetowana, a jej celem jest osiągnięcie wyników, które mogłyby być swobodnie przenoszone lub sprzedawane na rynku. Co to oznacza w praktyce? 

    Każdy projekt finansowany z UE musi uwzględniać zasady horyzontalne. O jakie zasady chodzi?

    Polityka horyzontalna Unii Europejskiej, która powinna być uwzględniona w każdym projekcie dofinansowanym z Funduszy Europejskich, to równe szanse i niedyskryminacja, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony rozwój oraz zasada „nie czyń poważnych szkód”. Ponadto, beneficjenci są zobligowani do przestrzegania Karty Praw Podstawowych UE oraz spełnienia horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

    REKLAMA

    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    Dlaczego opłaca się ponownie wykorzystywać, odnawiać lub odsprzedawać stare urządzenia elektroniczne?

    Współczesny rynek elektroniki użytkowej opiera się głównie na handlu nowym sprzętem w sieciach sprzedaży stacjonarnej i na platformach online. Ostatnio dużym zainteresowaniem cieszy się również recommerce (reverse commerce), czyli sprzedaż zakupionych produktów w celu ich ponownego wykorzystania, odnowienia, poddania recyklingowi lub odsprzedaży. Jakie zalety ma handel zwrotny? Komu i czemu służy? Czy ma szansę dalej się rozwijać? 

    REKLAMA