Przedsiębiorcy i rolnicy stracą tańszy prąd? Ostatnie dni na oświadczenie

• Dlaczego trzeba się rozliczyć
• Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia o pomocy de minimis
• Trzeci i ostatni termin by zachować niższe stawki za prąd
• Co grozi za zwłokę
• Można jeszcze poprawić błędy
• Jak złożyć dokument
• Większość już to zrobiła

Mechanizm, który przez pół roku chronił najmniejsze firmy i gospodarstwa rolne przed wzrostem cen energii, ma swoją cenę administracyjną. Ustawowe zamrożenie stawki było bowiem wsparciem ze środków publicznych, a z takiej pomocy każdy beneficjent musi się rozliczyć. Służy temu jeden dokument – i to właśnie wokół niego toczy się gra o utrzymanie niższych rachunków.

Dlaczego trzeba się rozliczyć

Cena maksymalna na poziomie 693 zł/MWh, obowiązująca od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r., była formą pomocy ze środków publicznych. W świetle przepisów krajowych i unijnych stanowi ona pomoc de minimis – w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw – albo pomoc publiczną udzielaną na podstawie art. 19c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, gdy chodzi o mikroprzedsiębiorstwa. Każdy beneficjent musi tę pomoc formalnie potwierdzić. Sprzedawca energii nie może przyjąć „na słowo”, że odbiorca spełniał warunki – potrzebny jest podpisany dokument, w ustawie nazwany „informacją o pomocy”, a potocznie „oświadczeniem o pomocy de minimis”.

Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia o pomocy de minimis

Obowiązek obejmuje każdego mikro-, małego i średniego przedsiębiorcę oraz producenta rolnego, który we wskazanym okresie korzystał z ustawowej ceny maksymalnej. Program osłonowy miał charakter powszechny i polegał na sprzedaży energii po cenie ustawowej zamiast wyższej ceny taryfowej, dlatego beneficjentem można było zostać nawet nieświadomie, nie podejmując w tym celu żadnych działań. Z tego powodu warto najpierw sprawdzić, czy firma lub gospodarstwo rzeczywiście płaciło cenę maksymalną w rozliczeniach za drugą połowę 2024 r. – zwłaszcza tam, gdzie energia służy produkcji, przechowywaniu płodów rolnych czy obsłudze budynków inwentarskich, bo tam ewentualne dopłaty będą najbardziej dotkliwe.

Trzeci i ostatni termin by zachować niższe stawki za prąd

Termin składania informacji był już dwukrotnie przesuwany. Pierwotnie upływał 28 lutego 2025 r., następnie został przeniesiony na 30 czerwca 2025 r., a obecna data – 30 czerwca 2026 r. – wynika z art. 2 ustawy z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła. Wyznaczono ją z myślą o spóźnialskich oraz o tych, którzy złożyli dokument z błędem i chcą go poprawić. Ustawodawca i sprzedawcy energii zgodnie podkreślają, że jest to już termin ostateczny i nie należy liczyć na kolejne przesunięcie.

Co grozi za zwłokę

Konsekwencje braku rozliczenia są wymierne. Jeśli informacja nie wpłynie do sprzedawcy w terminie, ten skoryguje rozliczenia za drugą połowę 2024 r. – zamiast ceny maksymalnej zastosuje stawki wynikające z umowy sprzedaży. W praktyce oznacza to obowiązek zwrotu różnicy między ceną maksymalną a ceną umowną, a do tej kwoty doliczane są odsetki ustawowe naliczane od dnia rozliczenia. Do korekty dojdzie także wtedy, gdy złożony dokument będzie zawierał błędy, których odbiorca nie uzupełni w terminie wskazanym przez sprzedawcę, albo gdy z jego treści będzie wynikało, że warunki uzyskania pomocy nie zostały spełnione.

Można jeszcze poprawić błędy

Wydłużony termin to szansa nie tylko dla spóźnialskich. Przedsiębiorca, który złożył już informację, może do 30 czerwca 2026 r. usunąć w niej błędy, omyłki pisarskie lub rachunkowe oraz braki formalne wpływające na ocenę, czy spełnia warunki otrzymania pomocy. Z możliwości tej powinny skorzystać zwłaszcza mikrofirmy, które w części oświadczeniowej formularza zaznaczyły niezgodnie ze stanem faktycznym rubrykę o tym, że są „przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji”. Termin ten ma ścisłe znaczenie prawne i nie należy rozumieć go potocznie – błędne zaznaczenie tej pozycji bywało najczęstszą przyczyną wezwań do dopłaty. Korekta nie pozwala jednak zmienić wielkości podmiotu ani sektora działalności.

Jak złożyć dokument

Oświadczenie składa się u tego sprzedawcy energii, z którym odbiorca miał zawartą umowę w drugiej połowie 2024 r., ponieważ to ten podmiot udzielił pomocy i dokonuje rozliczenia. Wzór dokumentu opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej, a formularze udostępniają też poszczególni sprzedawcy. Dokument można przekazać elektronicznie – opatrzony podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym, najczęściej przez serwis obsługi klienta lub pocztą elektroniczną – a także w wersji papierowej, listownie bądź osobiście w punkcie obsługi. Jedna informacja obejmuje wszystkie punkty poboru energii danego przedsiębiorcy, w których stosowano cenę maksymalną.

Większość już to zrobiła

Sprzedawcy energii prowadzili szerokie kampanie informacyjne i – jak deklarują – większość klientów dopełniła już obowiązku. TAURON podaje, że dokumenty złożyło ponad 93 proc. uprawnionych odbiorców, a PGE informowała o około 90 proc. Poza statystyką pozostają jednak tysiące podmiotów, które nie złożyły informacji albo przekazały ją z błędami. To właśnie do nich kierowany jest ostatni, wydłużony termin. Złożenie formularza zajmuje zwykle kilka minut, a pozwala uniknąć korekty rachunków za całe półrocze i odsetek.