| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Podatki > Jak w praktyce skorzystać z ulgi na złe długi i obniżyć VAT należny

Jak w praktyce skorzystać z ulgi na złe długi i obniżyć VAT należny

Prowadzę działalność gospodarczą (hurtownia). Zdarza się, że niektórzy moi kontrahenci nie płacą należności. VAT od sprzedaży muszę odprowadzić, mimo że nie otrzymałem zapłaty. Proszę o informację,  jak mogę odzyskać ten podatek i z jakimi problemami mogę się borykać, gdy zmniejszę VAT należny?

Na początku 2009 r. pojawiły się opinie, że wraz z rozliczeniem ulgi na złe długi (otrzymaniem zwrotu VAT) podatnik musi wykazać przychód podatkowy. Zdaniem zwolenników takiego poglądu, skoro kwota należna nie ulega zmianie (a według ustaw o podatkach dochodowych przychodem jest kwota należna), a w kwocie tej nie występuje VAT, gdyż został on rozliczony w ramach ulgi i odzyskany przez podatnika, to różnica, która przypadała na taki VAT, powinna być wykazana jako przychód podatkowy.

Teza ta jest błędna. Zarówno w ustawie o PIT, jak i CIT zostało bowiem zapisane, że przychodu nie stanowi wartość zwróconych, umorzonych lub zaniechanych podatków i opłat stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetów jednostek samorządu terytorialnego, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów (art. 14 ust. 3 pkt 3 updof, art. 12 ust. 4 pkt 6 updop).

Ulga na złe długi w VAT jest formą zwrotu należnego VAT. Podatek ten ponad wszelką wątpliwość nie mógł być też uprzednio zaliczony do kosztów podatkowych. W efekcie zwrot VAT należnego (w związku z korzystaniem z ulgi na złe długi) nie może być zaliczony do przychodów podatnika w podatku dochodowym.

Inaczej, niż to miało miejsce w 2005 r., kiedy to po raz pierwszy ulga na złe długi zawitała do polskiego systemu podatkowego, w 2008 r. ustawodawca nie obwarował nowych regulacji przepisami przejściowymi. Skoro tak, to należy przyjąć, że obecnie nie ma żadnych przeszkód, aby ulgę na złe długi, w jej nowym - aktualnym wydaniu, zastosować wobec należności powstałych przed 1 grudnia 2008 r.

W 2005 r. ustawodawca wprowadził przepis przejściowy zakazujący stosowania ulgi na złe długi „wstecz”, tj. ulga nie miała zastosowania do należności powstałych przed 1 czerwca 2005 r. Obecnie, wobec braku przepisów przejściowych zabraniających podatnikom skorzystania z ulgi w stosunku do należności powstałych przed 1 grudnia 2008 r., ulga ma zastosowanie również w odniesieniu do takich należności.

Aby podatnik mógł skorzystać z ulgi na złe długi, muszą być łącznie wypełnione warunki zapisane w ustawie o VAT (opisane szczegółowo w części I odpowiedzi). Jednym z warunków skorzystania z ulgi jest brak zbycia wierzytelności. Jeżeli okaże się, że wraz z wypłatą odszkodowania ubezpieczyciel przejął wierzytelność, pierwotny wierzyciel nie ma prawa skorzystać z ulgi na złe długi. Jeżeli podatnik scedowałby na ubezpieczyciela tylko część wierzytelności, to w części „niescedowanej” może zastosować ulgę na złe długi.

Jednym z warunków natury formalnej, który musi być wypełniony, aby podatnik mógł zastosować korektę na złe długi w VAT, jest skuteczne doręczenie dłużnikowi zawiadomienia o zamiarze skorzystania z ulgi. Przez wprowadzenie takiego zastrzeżenia ustawodawca podatkowy chce zabezpieczyć się przed sytuacją, w której wierzyciel może skorygować VAT należny, a dłużnik nie musi dokonać zwrotu podatku naliczonego.

Niewątpliwie ten właśnie warunek może być główną przyczyną problemów podatników ze stosowaniem ulgi na złe długi.

W art. 89b ust. 5 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że do zawiadomień o zamiarze korekty należnego VAT mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach. Przepisy te wprowadzają domniemanie doręczenia pisma, które może być pomocne przy skorzystaniu z prawa do ulgi na złe długi.

Z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że pisma doręcza się za pokwitowaniem przez pocztę. W razie niemożności doręczenia pisma za pokwitowaniem poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma. Gdy adresat (dłużnik) nie podejmie pisma, pomimo podwójnego awizowania, pismo (w tym przypadku zawiadomienie o zamiarze skorzystania z ulgi) uznaje się za doręczone (doręczenie dorozumiane). Jeżeli więc ustawodawca wymaga, aby wezwanie było doręczone w sposób zgodny z Ordynacją podatkową, należy uznać, że doręczenie dorozumiane ma zastosowanie również w odniesieniu do opisanej sytuacji.

Jeżeli więc dłużnik uchyli się od przyjęcia zawiadomienia (nie odbierze pisma na poczcie), skutek doręczenia nastąpi 14. dnia przechowywania pisma na poczcie.

Szczegółowe zasady doręczeń regulują art. 144-154c Ordynacji podatkowej.

Ustawodawca podatkowy wymienił w art. 89a ustawy o VAT warunki formalne, jakie muszą być spełnione, aby podatnik mógł skorzystać z ulgi na złe długi. Warunki te zostały opisane w części I odpowiedzi. Ustawodawca wymaga od podatnika dokonującego korekty, aby m.in. złożył deklarację podatkową, w której dokonuje korekty podatku należnego, oraz załączył do niej zawiadomienie o korekcie wraz z podaniem kwot korekty należnego podatku.

W żadnym z przepisów nie zostało wskazane, że podatnik automatycznie i bez wezwania organu podatkowego ma załączyć kopie nieopłaconych faktur, z których ów korygowany VAT wynika, oraz dokument potwierdzający aktualny status kontrahenta. Poza tym organ podatkowy bez problemu może sam dokonać sprawdzenia statusu kontrahenta podatnika. Należy więc stwierdzić, że podatnik nie musi składać ww. dokumentów wraz z deklaracją VAT zawierającą kwotę korekty. Podatnik powinien jednak zdawać sobie sprawę, że będzie miał obowiązek przedłożyć te dokumenty, jeżeli organ zażąda ich przedstawienia, np. w ramach czynności sprawdzających prawidłowość składanej deklaracji VAT.

• art. 89a, art. 89b, art. 96 ust. 13, art. 109 ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

• art. 144-154c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 44, poz. 362

Piotr Florys

ekspert w zakresie VAT

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krajowy Rejestr Wierzytelności

Windykuj dłużnika online. Sprzedawaj i kupuj wierzytelności!

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »