| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > ABC małej firmy > Zastosowanie faksymile w działalności gospodarczej

Zastosowanie faksymile w działalności gospodarczej

Wielu przedsiębiorców oraz członków zarządu wykonując swoje obowiązki wykorzystuje narzędzie jakim jest faksymile, czyli pieczęć zastępująca odręczny podpis. Faksymile używana osobiście lub powierzona zaufanemu pracownikowi, służy zazwyczaj do „podpisywania” pism o mniejszym znaczeniu, korespondencji seryjnej, ale niekiedy również umów cywilnoprawnych, czy też innych dokumentów urzędowych.

Forma pisemna pod rygorem nieważności

Obok formy ustnej i zwykłej pisemnej dla czynności prawnych, prawo przewiduje w wielu przypadkach obowiązek zachowania formy pisemnej czynności prawnej pod rygorem jej nieważności. W tego rodzaju przypadku zgodne oświadczenie woli stron musi zostać złożone w przewidzianej prawem formie, w innym bowiem przypadku czynność nie wywoła żadnych skutków prawnych (wbrew nawet zgodnym intencjom stron). Przykładowo prawo polskie przewiduje obowiązek zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności dla takich umów jak: umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych (art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), umowa zastawu rejestrowego (art. 3 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów), umowa o przejęcie długu (art. 522 KC), czy też umowa leasingu (art. 7092 KC).

Forma pisemna pod rygorem nieważności może także zostać przewidziana przez same strony umowy, jako forma obowiązująca dla wszelkich aneksów do tej umowy. W odniesieniu do tego rodzaju umów i aneksów niezachowanie formy pisemnej w rozumieniu powołanego wcześniej art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego, skutkuje ich bezwzględną nieważnością, niepodlegającą konwalidacji (strona nie może np. w terminie późniejszym potwierdzić takiego dokumentu).

Należy podkreślić, że posłużenie się faksymile przy tego rodzaju umowach zawsze będzie oznaczało ich bezwzględną nieważność. To z kolei oznacza, że strony będą zwolnione od obowiązku świadczenia tego, do czego się zobowiązały, natomiast jeżeli, którakolwiek ze stron spełniła już swoje świadczenie, może domagać się jego zwrotu, choćby na podstawie art. 405 Kodeksu cywilnego – bezpodstawne wzbogacenie.

W tego rodzaju szczególnych przypadkach stronie, która odniosła szkodę w związku z posłużeniem się przez drugą stronę faksymile, może przysługiwać przeciwko drugiej stronie roszczenie odszkodowawcze.

Co robić przy zwłoce w wykonaniu umowy wzajemnej?

Ustawowe uregulowanie faksymile

Warto pamiętać, że przepisy prawa przewidują w niektórych przypadkach możliwość wykorzystania faksymile, nadając dokumentom „podpisanym” z jego wykorzystaniem stosowną moc prawną. W szczególności zastosowanie faksymile zostało wyraźnie dopuszczone dla następujących przypadków:

  1. art. 92110 Kodeksu cywilnego – określa, że podpis dłużnika na wystawionym przez niego papierze wartościowym może być odbity sposobem mechanicznym;
  2. art. 328 § 2 Kodeksu spółek handlowych – stwierdza, że dokument akcji spółki akcyjnej powinien być opatrzony pieczęcią spółki oraz podpisem zarządu, który to podpis może być mechanicznie odtwarzany;
  3. art. 5 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach – stwierdza,  że dokument obligacji powinien zawierać podpisy osób uprawnionych do zaciągania zobowiązań w imieniu emitenta, przy czym podpisy te mogą być odtwarzane sposobem mechanicznym.

Inne przypadki użycia faksymile

Teoretycznie rzecz biorąc wszelkie pisma sądowe lub w postępowaniu administracyjnym „podpisane” z wykorzystaniem faksymile powinny zostać odrzucone przez dany organ, jako niespełniające warunków formalnych, a strona która posłużyła się faksymile powinna zostać wezwana do uzupełnienia braku formalnego poprzez doręczenie pisma zawierającego własnoręczny podpis osoby uprawnionej do reprezentacji.

Jakie byłyby konsekwencje gdyby dana instytucja zorientowała się dopiero w późniejszym etapie postępowania, że strona posłużyła się wcześniej faksymile w sporządzaniu pism procesowych trudno jednoznacznie określić. Dużo zależy od etapu postępowania oraz sytuacji, w której doszło do wykorzystania faksymile. Nie można jednak z góry wykluczyć nieważności postępowania, odrzucenia lub oddalenia sprawy, czy też pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, wobec osoby, która dokonała przybicia faksymile.

Samozatrudnienie a zawarcie umowy o współpracę

Podsumowanie

Poza kilkom opisanymi w tym artykule przypadkami wykorzystania faksymile, które zostały wyraźnie dopuszczone przez prawo, stosowanie faksymile w praktyce gospodarczej wymyka się szczegółowym regulacjom. Stosowanie tego rodzaju narzędzia przez przedsiębiorców jest decyzją gospodarczą, z którą wiąże się określone ryzyko prawne. Przedsiębiorca musi zdecydować, czy bezpieczniej jest posługiwać się faksymile, czy bezpieczniej jest powołać pełnomocnika/prokurenta, który podpisywałby dokumenty w jego imieniu, w sytuacji gdy on sam nie może tego dokonać samodzielnie. Istotnym ryzykiem gospodarczym obarczone jest akceptowanie posługiwania się faksymile przez drugą stronę transakcji. W szczególności w tego rodzaju przypadkach nigdy nie można w pełni wykluczyć, że druga strona nie stwierdzi, iż w istocie nigdy nie podpisywała się pod umową, ani nigdy nie wyrażała zgody na jej treść, a tym samym umowa jej nie obowiązuje. Pozwolenie drugiej stronie na posłużenie się faksymile stawia stronę, która podpisała się własnoręcznie pod umową w gorszej sytuacji prawnej – taka strona jest w pełni zobowiązana do realizacji swoich obowiązków z umowy, natomiast druga strona może próbować się ekskulpować z powołaniem na okoliczność braku własnoręcznego podpisu.

Autor: Tomasz Grzybowski

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Emil Kowalski

www.asib.pl

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »