REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki jawnej w praktyce

Przemysław Mańko

REKLAMA

Subsydiarna odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki jawnej polega na tym, że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Nie ma jednak przeszkód, aby wierzyciel pozwał w jednym pozwie jednocześnie spółkę i jej wspólników. Ma to istotne znaczenie praktyczne w kwestii zabezpieczenia roszczeń wierzyciela. 

Jeśli natomiast wierzyciel pozwie tylko spółkę, a egzekucja z jej majątku będzie bezskuteczna, nie musi ponownie procesować się ze wspólnikami; wystarczy, że złoży wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyroku przeciwko spółce w stosunku do nich.

REKLAMA

REKLAMA

 

Jak odpowiadają wspólnicy

Spółka jawna stanowi obecnie jedną z popularniejszych form prowadzenia działalności w Polsce. Wynika to m.in. z faktu, że stosunkowo łatwo jest założyć taką spółkę, bez konieczności obecności u notariusza, nie jest też wymagany żaden kapitał zakładowy. Wspólnicy powinni jednak pamiętać, że każdy z nich odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami i ze spółką (art. 22 § 2 k.s.h.), przy czym, zgodnie z art. 31 § 1 k.s.h., egzekucja wobec wspólników może być skierowana dopiero po uprzednim wykazaniu bezskuteczności egzekucji z majątku samej spółki (subsydiarna odpowiedzialność wspólników). Kwestię subsydiarności bada się na etapie nadawania wyrokowi tzw. klauzuli wykonalności. Subsydiarna odpowiedzialność wspólników nie dotyczy natomiast zobowiązań powstałych przed wpisem spółki do rejestru, bo wówczas, tak naprawdę, nie ma jeszcze spółki jawnej (ta powstaje dopiero w momencie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - art. 251 § 1 k.s.h.). Przepis art. 251 § 2 k.s.h. przewiduje natomiast odpowiedzialność osób, które działały w imieniu spółki po jej zawiązaniu, a przed jej wpisaniem do rejestru - za zobowiązania wynikające z tego działania odpowiadają one solidarnie.

REKLAMA

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania ma więc charakter osobisty, nieograniczony i solidarny (pomiędzy wspólnikami oraz ze spółką), ale jednocześnie subsydiarny w zakresie egzekucji. Subsydiarność odpowiedzialności wspólników spółki rzutuje nie na powinność świadczenia przez wspólników, ale na kolejność zaspokojenia wierzyciela z określonych mas majątkowych. Wspólnicy spółki jawnej odpowiedzą za jej długi dopiero wtedy, gdy egzekucja z jej majątku nie powiedzie się. Nie stoi to jednak na przeszkodzie temu, by wierzyciel skierował sprawę do sądu również przeciwko wspólnikom, niemniej jednak ich majątek będzie zagrożony dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzona bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Solidarna odpowiedzialność spółki jawnej i jej wspólników za zobowiązania tej spółki jest solidarnością dłużników w rozumieniu art. 366 § 1 k.c. Oznacza to, że kilku dłużników (spółka jawna i jej wspólnicy) może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Wierzyciel spółki jawnej może więc żądać zapłaty zarówno od samej spółki, od spółki i wszystkich jej wspólników lub od spółki i jednego z jej wspólników. To, w stosunku do kogo skieruje swoje roszczenie, zależy od jego uznania. Z praktycznego punktu widzenia, chcąc uzyskać zabezpieczenie na majątku wspólnika, wierzyciel powinien jednocześnie ze spółką pozwać również i jego. Wspólnik bądź wspólnicy, którzy spłacili wierzyciela, mogą domagać się od pozostałych wspólników zwrotu uiszczonego świadczenia w częściach przypadających na poszczególnych wspólników - decydująca będzie tu, zawarta w umowie spółki jawnej, klauzula o udziale w stratach spółki.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak czytamy w uchwale Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2010 r. (sygn. akt I CSK 453/09, niepublikowana): (...) współodpowiedzialność za długi spółki jawnej jest zarazem solidarna (art. 22 § 2 k.s.h.) i subsydiarna (art. 31 § 1 k.s.h.). Subsydiarność wyznacza kolejność zaspokojenia roszczeń, natomiast solidarność występuje wówczas, gdy nie ma różnej kolejności zaspokojenia. Ze względu na samodzielną podmiotowość spółki jawnej trzeba stwierdzić, że w pierwszej kolejności to ta spółka odpowiada za długi. W konsekwencji wspólnicy odpowiadają za jej długi dopiero wtedy, gdy powstaje bezskuteczność egzekucji z majątku spółki (art. 31 § 1 k.s.h.). Subsydiarność ma zatem pierwszeństwo przed solidarnością. Inaczej mówiąc, zastosowanie zasady subsydiarności wyznacza chwilę, od której odpowiedzialność jest solidarna. Oznacza to, że wierzyciel najpierw może dochodzić zaspokojenia wyłącznie od spółki. W pierwszym etapie, mimo istnienia solidarnej odpowiedzialności wspólników, nie ma możliwości skutecznego dochodzenia od nich świadczenia, chociaż, zgodnie z art. 31 § 2 k.s.h., przepis § 1 tego artykułu dotyczący odpowiedzialności subsydiarnej nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Pozwala to w szczególności na zabezpieczenie powództwa.

Warto wiedzieć, że jeżeli pozew wniesiono wyłącznie przeciwko spółce jawnej, wytaczanie osobnego powództwa przeciwko wspólnikom nie jest konieczne. Zgodnie bowiem z art. 7781 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, spółce partnerskiej, spółce komandytowej lub spółce komandytowo-akcyjnej sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi ponoszącemu odpowiedzialność bez ograniczenia całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, jak również wtedy, gdy jest oczywiste, że egzekucja ta będzie bezskuteczna. Przepis ten przewiduje tzw. rozszerzoną prawomocność materialną wyroku. Rozszerzona prawomocność oznacza, że wierzyciel, w określonych ustawowo przypadkach, może uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko innym osobom niż wymienione w tytule egzekucyjnym. A zatem, wierzyciel posiadający wyrok przeciwko spółce może wnosić o nadanie klauzuli wykonalności i może uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko wspólnikom, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki, bez prowadzenia przeciwko nim procesu, a wyłącznie po wykazaniu przesłanek wymienionych w art. 7781 k.p.c.

Przykład

Spółka jawna zawarła umowę sprzedaży ze spółką z o.o., na podstawie której nabyła towary, za które zobowiązała się zapłacić 80 000 zł. Wymagana należność nie została jednak uiszczona, co zmusiło spółkę z o.o. do wystąpienia do sądu z pozwem o zapłatę przeciwko spółce jawnej. Sąd zasądził na rzecz spółki z o.o. żądaną kwotę. Przede wszystkim egzekucja została skierowana do majątku spółki. Komornik umorzył jednak postępowanie egzekucyjne z uwagi na to, że spółka nie posiada majątku wystarczającego na zaspokojenie wierzyciela-spółki z o.o. W tej sytuacji egzekucja będzie prowadzona z majątku wspólników, po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko nim na podstawie art. 7781 k.p.c.

Trzeba jednak zauważyć, że jednoczesne wytoczenie powództwa przeciwko spółce i jej wspólnikom może być korzystne dla wierzyciela z praktycznego punktu widzenia. Dzieje się tak zwłaszcza w sytuacji, gdy obawia się on, że wspólnik spółki jawnej w sposób niekorzystny dla wierzyciela rozporządzi swoim majątkiem w czasie, kiedy będzie prowadzone postępowanie przeciwko spółce. Wytoczenie powództwa także przeciwko wspólnikowi pozwala na uzyskanie zabezpieczenia roszczenia na jego majątku osobistym. W tym celu wierzyciel powinien w pozwie złożyć stosowny wniosek o zabezpieczenie. Wniosek taki musi spełniać wymogi przewidziane w k.p.c. (art. 730 i nast. k.p.c.). Zgodnie z art. 7301 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Więcej w miesięczniku Prawo Spółek - Zamów prenumeratę >>

 

Źródło: Prawo Spółek

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Moja firma
Fundacja rodzinna nie zastąpi planu sukcesji. Dlaczego samo utworzenie fundacji nie zabezpiecza przyszłości firmy?

Fundacja rodzinna stała się jednym z najczęściej omawianych narzędzi wykorzystywanych przez przedsiębiorców planujących ochronę majątku i przyszłość rodzinnego biznesu. Dla wielu właścicieli firm jest szansą na uporządkowanie spraw majątkowych, zaplanowanie zasad korzystania z rodzinnego kapitału i ograniczenie ryzyka rozdrobnienia majątku w kolejnych pokoleniach.

Zbiórka dla Ukrainy przekroczyła 4 miliony złotych. Na generatory prądu dla Kijowa wpłaca też biznes

Ponad 4 mln zł od blisko 20 tys. darczyńców – tyle do 19 listopada zebrała akcja „Ciepło z Polski dla Kijowa”. Pieniądze pójdą na generatory prądu dla szpitali, przepompowni i schronów. Wpłatę można pod pewnymi warunkami odliczyć od dochodu.

Firmy nie są gotowe na nowe regulacje unijne PPWR. Opakowania mogą przesądzać o przewadze konkurencyjnej firm albo generować milionowe straty

Firmy nie są gotowe na nowe regulacje unijne PPWR. Opakowania mogą przesądzać o przewadze konkurencyjnej firm albo generować milionowe straty. Wszelkie regulacje w tym przedmiocie mają więc bardzo duże znaczenie dla przedsiębiorstw.

ZUS ostrzega: sprawdź swoje dane, żebyś nie został wykreślony z rejestru [PKD 2025]

ZUS ostrzega przedsiębiorców: sprawdź swoje dane, żebyś nie został wykreślony z rejestru. Czy masz aktualne kody obowiązujące od stycznia 2025 roku? Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwraca uwagę na obowiązek wpisu nowych kodów PKD 2025.

REKLAMA

Google po raz pierwszy zaobserwował nowy typ ataku z użyciem AI. Człowiek nie był już potrzebny?

Zespół analizy zagrożeń Google po raz pierwszy udokumentował system AI, który bez udziału człowieka wyszukuje podatności, pisze kod ataku i go uruchamia. Punktem wyjścia były poprawki bezpieczeństwa. Dla firm oznacza to coraz mniej czasu na aktualizacje.

Trzy pułapki, które mogą zatrzymać polskie firmy na drodze do indyjskich kontraktów

Premier Donald Tusk zapowiada nawet potrojenie wymiany handlowej z Indiami do 2030 r. Tymczasem ekspertka ds. relacji polsko-indyjskich, dr Judyta Latymowicz, wskazuje trzy pułapki, które mogą zatrzymać polskie firmy na drodze do indyjskich kontraktów.

Co dzieje się z jednoosobową firmą po śmierci właściciela? Zarząd sukcesyjny w praktyce

Śmierć właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) rodzi pytania o dalszy los firmy. Kto będzie nią zarządzał? Czy przedsiębiorstwo może nadal funkcjonować? Kto ostatecznie przejmie biznes? Jednym z rozwiązań, które pozwalają ograniczyć ryzyko paraliżu działalności w tym okresie, jest zarząd sukcesyjny.

Wniosek tylko do 30 listopada, potem ulga za ten rok przepada. Można zaoszczędzić nawet 1926 zł

Przedsiębiorcy, którzy jeszcze w tym roku chcieliby skorzystać z wakacji składkowych, powinni najpóźniej do końca listopada 2026 r. złożyć wniosek w ZUS. Wniosek o udzielenie tej ulgi należy bowiem złożyć w miesiącu poprzedzającym miesiąc, którego dotyczy zwolnienie z opłacania składek.

REKLAMA

Forum Win-Win: ukraiński rynek kusi polskie firmy. Co wciąż utrudnia współpracę?

Handel, przemysł obronny i rynek pracy – na tych polach polscy i ukraińscy przedsiębiorcy szukali w piątek w Warszawie wspólnych interesów. Na Forum Win-Win mówiono o szansach, ale też o barierach, które spowalniają współpracę.

Studia dziecka kosztem firmy. Kiedy skarbówka powie „tak”

Matka prowadzi biuro rachunkowe i płaci czesne za studia syna na kierunku finanse i rachunkowość, a syn na podstawie umowy zlecenia księguje w jej firmie faktury. Dyrektor KIS uznał, że takie czesne może być kosztem. Pokrewieństwo nie przekreśla kosztu, ale też go nie uzasadnia.

Zapisz się na newsletter
Zakładasz firmę? A może ją rozwijasz? Chcesz jak najbardziej efektywnie prowadzić swój biznes? Z naszym newsletterem będziesz zawsze na bieżąco.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA