Kto zawrze umowę z biurem z ramienia spółki jawnej

ODPOWIEDŹ

Nie, nie pozwala bowiem na to przyjęty w umowie spółki sposób jej reprezentowania. Pozostaje zatem przekonać drugiego wspólnika do zawarcia umowy z biurem informacji gospodarczej lub zmienić umowę samej spółki, która umożliwi działanie każdego ze wspólników z osobna. Do rozważenia pozostaje też wykorzystanie prokury (zwłaszcza samoistnej), jeśli taka została w spółce ustanowiona.

WYJAŚNIENIE

Reprezentowanie spółki odnosi się do sfery zewnętrznej i relacji spółki z podmiotami trzecimi, w tym z biurem informacji gospodarczej. W praktyce będzie sprowadzać się to do składania oświadczeń woli w imieniu spółki i ze skutkiem dla spółki (reprezentacja czynna), jak i do przyjmowania oświadczeń woli w imieniu spółki i ze skutkiem dla spółki (reprezentacja bierna). Od reprezentowania należy odróżnić prowadzenie spraw spółki, które odnosi się do sfery stosunków wewnętrznych.

Prawo do reprezentowania spółki zachowuje każdy wspólnik. Jest to prawo wynikające wprost z ustawy, przez co wspólnika reprezentującego spółkę należy pojmować jako jej przedstawiciela. Z kodeksu spółek handlowych wynika też zakres reprezentacji. Obejmuje on zarówno czynności sądowe, a zatem dokonywane przed różnymi sądami, jak i czynności pozasądowe, które w istocie obejmują wszelkie inne czynności. W umowie spółki mogą być wprowadzone jednakże odstępstwa od zasady samodzielnej reprezentacji spółki przez każdego z jej wspólników. Stąd też umowa może przewidywać, że dany wspólnik jest pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. W praktyce bardzo częstym rozwiązaniem jest zastrzeżenie łącznego działania dwóch wspólników, czasem wprowadza się też konieczność współdziałania wszystkich wspólników. Nierzadko wspólnicy decydują się na wprowadzenie reprezentacji łącznej w odniesieniu do określonej kategorii spraw, o większym ciężarze gatunkowym i znaczeniu dla funkcjonowania spółki, np. zaciągnięcie zobowiązań powyżej jakiegoś znacznego dla spółki poziomu. Wprowadzenie obowiązku współdziałania, czy innych ograniczeń, tudzież wyłączeń w zakresie reprezentowania stanowi prawo umawiających się wspólników. Regulacje umowne, które określają sposób (technikę) tej reprezentacji, np. wprowadzające konieczność działania dwóch wspólników lub wspólnika z prokurentem, konieczność działania wszystkich wspólników, czy wprowadzające wymóg reprezentacji łącznej w odniesieniu do określonej kategorii spraw są skuteczne wobec osób trzecich. W tym też świetle w omawianym przypadku pozostaje porozumieć się (mimo wszystko) z zarządem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest tu drugim wspólnikiem, i uzyskać jego aprobatę dla pomysłu zawarcia umowy z biurem informacji gospodarczej. W grę wchodzi także możliwość zmiany umowy spółki poprzez wprowadzenie indywidualnej reprezentacji każdego ze wspólników z osobna - takie rozwiązanie również wymaga jednak akceptacji drugiego wspólnika.

Niezależnie od relacji występującej między wspólnikami do rozważenia pozostaje odwołanie się do prokury. Prokura jest szczególnego rodzaju pełnomocnictwem, udzielanym przez przedsiębiorcę podlegającego wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Jego zakres wynika z ustawy i jest niezwykle szeroki. Obejmuje bowiem umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, z wyłączeniem jedynie prawa do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości. Do tych ostatnich jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności. Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie.

Umowę z biurem informacji gospodarczej władny jest zatem podpisać prokurent samoistny/prokurenci łączni, jeżeli ich prawo reprezentowania spółki nie zostało w jakikolwiek sposób ograniczone, np. poprzez wymóg działania ze wspólnikiem. Inną sprawą jest, że prokurent może zostać w każdej chwili odwołany przez każdego wspólnika mającego prawo prowadzenia spraw spółki. Sposobność ta może hamować prokurenta w czynnościach jawnie sprzecznych z intencją i wolą któregoś ze wspólników.

Daniel Kupryjańczyk

PODSTAWA PRAWNA

• art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U. nr 81, poz. 530),

• art. 29-30 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).