Kategorie

Kształtowanie stosunków wewnętrznych spółki partnerskiej

Robert Lewandowski
inforCMS
Spółka partnerska jest spółką osobową utworzoną przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą.

W sprawach nieuregulowanych w przepisach art. 86-101 k.s.h. o spółce partnerskiej stosuje się przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 89 k.s.h.)1. W spółce jawnej regułą jest, iż wspólnicy mogą stosunkowo swobodnie unormować kształt jej stosunków wewnętrznych2. Podobnie jak w spółce jawnej wspólnicy spółki partnerskiej regulują wewnętrzną strukturę organizacyjną, stosunki prawne między sobą, a także sposób prowadzenia spraw spółki w sposób dowolny zgodnie z zasadą swobody statutowej.

Przedmiotem poniższego opracowania są prawa i obowiązki wspólników spółki partnerskiej, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązku wniesienia wkładów do spółki w postaci świadczenia profesjonalnych usług przedstawicieli wolnych zawodów oraz wkładów pieniężnych lub niepieniężnych umożliwiających spółce rozpoczęcie działalności. Ponadto w centrum uwagi znalazła się kwestia prowadzenia spraw spółki partnerskiej z podziałem na sprawy przekraczające zwykłe czynności, sprawy nieprzekraczające zwykłych czynności spółki i czynności nagłe. Związane jest to z tym, że zagadnienie prowadzenia spraw spółki nie zostało expressis verbis uregulowane w przepisach o spółce partnerskiej. Dyskutowane są również pytania związane z powierzeniem prawa do prowadzenia spraw spółki wybranym partnerom, a także możliwość i zakres pozbawienia partnera tego prawa. Analizie został wreszcie poddany sposób kształtowania procesu woli w spółce i prawo partnerów do zasięgania informacji o sprawach spółki. Prezentacja powyższych zagadnień uwzględnia zasadę wolności statutowej, która stanowi niekwestionowaną regułę w handlowych spółkach osobowych konstytuującą swobodę kształtowania treści stosunków wewnętrznych.

Świadczenie usług w ramach wolnych zawodów

Wspólnicy spółki partnerskiej są w ramach ich wspólnej organizacji zobowiązani do osiągnięcia celu spółki, który jest zdefiniowany jako wykonywanie wolnego zawodu (art. 86 § 1 k.s.h.). W przypadku wątpliwości lub braku odpowiednich regulacji w statucie (umowie) spółki, na partnerach (wspólnikach) ciąży obowiązek wniesienia całej ich profesjonalnej pracy do spółki (art. 3, 86 k.s.h.). Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby np. partner zarządzający spółką był na pewien określony lub nieokreślony okres zwolniony z wykonywania jego usług w ramach wolnego zawodu w celu poświęcenia się pracy organizacyjnej i administracyjnej. W zakresie oceny usług świadczonych przez każdego partnera pozostali partnerzy nie podlegają żadnym ograniczeniom normatywnym. Nie ulega wątpliwości, że mogą tu wystąpić różnice w stopniu i intensywności świadczenia usług na rzecz spółki. I tak przykładowo jeden z partnerów może pracować zgodnie z przepisami kodeksu pracy, którego modelowym wzorcem jest czas pracy nieprzekraczający 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy (art. 129 § 1 k.p.), dla drugiego natomiast praca stanowi sens życia i jedyną formę spędzenia czasu. Ponieważ partnerzy są wolni w przedmiocie ustalania zakresu i rodzaju świadczonych profesjonalnie usług, mogą ustalić w umowie spółki różne wkłady wnoszone przez nich do spółki, przeprowadzić rozróżnienie wkładów w oparciu o partycypowanie w zysku lub wyjść z założenia ich równowartości.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku usług wnoszonych do spółki przez poszczególnych partnerów nie będzie decydującym czas ich wniesienia, lecz ich idealna i materialna wartość. W przypadku przedstawicieli zawodów prawniczych, którzy obok doradztwa prawnego wykonują działalność w radach nadzorczych lub prowadzą działalność związaną z akwizycją nowych klientów, wykładają na uczelniach bądź zajmują się działalnością publicystyczną, oszacowanie wniesionej usługi nie będzie łatwe. Ponadto członkostwo w różnych gremiach lub izbach handlowych będzie bez wątpienia przyczyniało się do wzrostu prestiżu danej kancelarii prawnej na rynku, natomiast wartość takiego sukcesu będzie z pewnością trudna do oszacowania. Najczęściej ten rodzaj aktywności nie będzie bezpośrednio oceniany w ramach konkretnych usług, lecz uwzględniany w ramach wynagrodzenia wspólnika i zakresie jego partycypowania w generowanym zysku.

Istota i zakres zakazu konkurencji w spółce partnerskiej

Oprócz obowiązku partnerów wnoszenia wkładów do spółki, kolejnym obowiązkiem jest zakaz konkurencji. Ponieważ kwestia zakazu konkurencji nie jest regulowana w przepisach art. 86-101 k.s.h., będą tutaj miały odpowiednio zastosowanie przepisy o spółce jawnej (art. 89 k.s.h.), w szczególności przepis art. 56 k.s.h. Zgodnie z tą regulacją wspólnik ma obowiązek powstrzymać się od wszelkiej działalności sprzecznej z interesami spółki. Wspólnik nie może bez zgody pozostałych wspólników uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, partner, komplementariusz lub członek organu spółki. Oznacza to, że partner spółki partnerskiej nie może w szczególności wykonywać wolnego zawodu w innej konkurencyjnej spółce partnerskiej i nie może być partnerem w innej spółce partnerskiej, która prowadzi działalność konkurencyjną. Ponadto wydaje się być uzasadnione, że oprócz działalności wykonywanej w spółce partnerskiej partner nie może podejmować czynności, jeżeli takie czynności należą do sfery przedmiotu działalności spółki3. Zainteresowany taką działalnością partner może zwrócić się o pozwolenie do spółki lub, w razie odmowy, wystąpić z niej.

Zakaz z art. 56 k.s.h. obejmuje czynności związane z wykonywaniem wolnego zawodu. Ponadto należy też tutaj wymienić czynności niesamodzielne w charakterze pracownika lub menedżera, jeżeli kolidują z interesami spółki. Wątpliwa może być kwestia, czy posiadanie przez partnera udziału w spółce kapitałowej może stanowić naruszenie zakazu konkurencji. Należy tutaj dokonać następującego rozróżnienia. Jeżeli wspólnicy w takich spółkach zajmują się prowadzeniem działalności w ramach wykonywania wolnych zawodów, to udział taki nie jest dozwolony, ponieważ udział kapitałowy wiąże się z wykonywaniem wolnego zawodu. Jeżeli natomiast sytuacja taka nie ma miejsca, wtedy udział w spółkach kapitałowych nie stanowi naruszenia zakazu konkurencji. W szczególności partnerzy spółki partnerskiej mogą posiadać udziały w notowanej na giełdzie spółce akcyjnej.

Piastowanie funkcji wspólnika spółki jawnej lub komplementariusza w spółce komandytowej czy komandytowo-akcyjnej nie wchodzi zasadniczo w rachubę. Szczególnie trudna jest odpowiedź na pytanie, czy zakaz konkurencji ma również zastosowanie w sytuacji, w której partner kancelarii prawnej zajmującej się wyłącznie doradztwem w obszarze prawa gospodarczego otrzymuje od swojego klienta osobiste zlecenie do wykonania określonego zadania lub zamierza polecić swojemu klientowi jakąś inną kancelarię prawną specjalizującą się np. w obszarze prawa karnego4.

Należy zauważyć, że partner podejmuje w tej sprawie decyzję we własnym zakresie. Jest on jednak zobowiązany robić wszystko, aby utrzymać takie zlecenie w ramach kancelarii i przede wszystkim umożliwić innym partnerom skorzystanie lub przyjęcie takiego zlecenia, zanim wskaże klientowi osoby trzecie, które mogłyby je wykonać, lub zanim osobiście przejmie zlecenie. Jeżeli okaże się, że nie jest możliwe utrzymanie takiego zlecenia w ramach kancelarii, wtedy partner może przyjąć osobiście takie zlecenie lub wskazać osobę trzecią, ale dopiero po uzyskaniu zgody pozostałych partnerów. W przypadku oddania zlecenia, spółka zostaje bowiem pozbawiona możliwości przeprowadzenia transakcji, a ponadto jest w jej interesie polecić osobę lub kancelarię o dobrej reputacji i sprawdzoną na rynku.

Przepis art. 56 k.s.h. nie zawiera regulacji w zakresie czasu obowiązywania zakazu konkurencji. W literaturze przedmiotu uznane jest, że zakaz konkurencji ustaje w momencie ustąpienia wspólnika ze spółki5. Partnerzy spółki partnerskiej, tak jak wspólnicy spółki jawnej, mogą przedłużyć czas obowiązywania zakazu konkurencji6. W tym miejscu powstaje pytanie, czy partner spółki partnerskiej może przed końcem obowiązywania zakazu konkurencji podjąć pewne czynności przygotowawcze mające na celu przygotowanie jego przyszłej działalności konkurencyjnej. Do czynności takich może np. należeć zawarcie umowy z inną korporacją lub wynajęcie pomieszczeń pod przyszłą kancelarię. Podjęcie takich przygotowawczych czynności nie narusza, moim zdaniem, zakazu konkurencji, jeżeli ich podjęciu nie towarzyszą czynności konkurencyjne, jak np. zawieszenie szyldu w miejscu siedziby nowej kancelarii lub udzielanie doradztwa prawnego.

W praktyce szczególnie interesującą kwestią jest pytanie, czy partner może prowadzić akwizycję klientów dla jego przyszłej kancelarii i werbować dla siebie klientów w jego dotychczasowej kancelarii prowadzonej w formie spółki partnerskiej jeszcze przed odejściem ze spółki. Odpowiedź na pierwsze pytanie powinna być negatywna, jeżeli umowa spółki partnerskiej nie zawiera odmiennych regulacji w tym zakresie. Celem art. 56 § 1 k.s.h. jest bowiem ochrona interesu spółki jako odrębnego od wspólników podmiotu. Interes spółki wymaga lojalnej i harmonijnej współpracy między wspólnikami7. O lojalnej współpracy nie może być jednak mowy, jeżeli partner prowadzi akwizycję dla swojej nowej kancelarii lub nowego pracodawcy będąc jeszcze wspólnikiem dotychczasowej spółki. Również odpowiedź na drugie pytanie powinna być przecząca. Partner spółki partnerskiej nie może kontaktować, werbować i „przejmować” klientów przed odejściem ze spółki. W praktyce zakaz ten jest często ignorowany. Jeżeli poszkodowana spółka dowie się np. po kilku miesiącach, że jeden lub kilku jej dotychczasowych klientów jest obsługiwanych przez jej dawnego partnera, najczęściej nie może sankcjonować takiego zachowania tego partnera8. W takiej sytuacji można zaproponować, w szczególności w przypadku kancelarii prawnych, wprowadzenie do umowy spółki partnerskiej klauzuli o obowiązującym zakazie konkurencji na pewien okres po ustaniu stosunku partnerskiego i zakazać partnerowi prowadzenia doradztwa dla klientów kancelarii w czasie jego obowiązywania. W przypadku naruszenia tego zakazu celowe jest ustanowienie kar umownych.

Sankcjonowanie naruszenia zakazu konkurencji

W przypadku naruszenia zakazu konkurencji przez jednego ze wspólników spółki partnerskiej będzie miał zastosowanie przepis art. 57 k.s.h. o spółce jawnej w zw. z art. 89 k.s.h. Zakaz ten dotyczy spółki, a nie wspólników, co oznacza, że wspólnicy wytaczający powództwo powinni żądać zasądzenia od pozwanego na rzecz spółki w ramach instytucji actio pro socio9. Odszkodowanie obejmuje zarówno stratę, jak i utracone korzyści10. Ponadto uznane jest w doktrynie, że wspólnicy lub spółka mogą także żądać zaniechania zakazu konkurencji przez pozwanego11. Naruszenie zakazu konkurencji przez wspólnika będzie najczęściej stanowiło ważny powód w rozumieniu normy z art. 63 § 1 k.s.h.12, co może w konsekwencji prowadzić do żądania ustąpienia wspólnika lub do rozwiązania spółki.

Wkłady pieniężne lub niepieniężne (aport)

W spółce partnerskiej, obok pracy i innych usług na rzecz spółki, który to rodzaj wkładu dominuje w tych spółkach, partnerzy mogą również wnosić wkłady pieniężne lub niepieniężne13. Na początku organizacji, jaką jest spółka partnerska, będzie z pewnością potrzebny początkowy kapitał umożliwiający spółce rozpoczęcie działalności. Wkładami partnerów będą najczęściej powierzchnie biurowe, wyposażenie biura np. w drukarki, centralę telefoniczną, komputery itd. Wkłady te powinny zostać określone z umowie spółki partnerskiej (art. 91 pkt 7 k.s.h.)14. W razie wątpliwości przyjmuje się, że wkłady wspólników są równe15.

Prowadzenie spraw spółki

Zagadnienie prowadzenia spraw spółki zostało zasadniczo pominięte w regulacji spółki partnerskiej16. W odniesieniu do prowadzenia spraw spółki partnerskiej17 obowiązują odpowiednio zasady występujące w spółce jawnej (art. 37-47 k.s.h.)18. Przez pojęcie „prowadzenie spraw spółki” należy rozumieć wszystkie te czynności, które powinny zostać podjęte w ramach funkcjonowania przedsiębiorstwa partnerów wykonujących wolne zawody. Należy dokonać rozróżnienia pomiędzy sprawami zwykłymi i sprawami przekraczającymi zakres zwykłych czynności zarządu. Do pierwszych z nich należą m.in. zawieranie umów o doradztwo, współpracę, leczenie itd., ponadto zatrudnianie personelu (sekretarek, aplikantów, asystentów, EDV - specjalistów), prowadzenie księgowości czy też organizacja biblioteki. W sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności spółki potrzebna jest zgoda wszystkich wspólników. Aby uniknąć trudności w rozgraniczeniu pomiędzy zwykłymi sprawami i tymi, których zakres przekracza zwykłe czynności spółki, celowe jest wprowadzenie do umowy spółki katalogu spraw, dla podjęcia których konieczna jest zgoda wszystkich wspólników. Kolejną kategorią spraw są tzw. czynności nagłe, w przypadku których zaniechanie mogłoby wyrządzić spółce poważne straty. Czynności nagłe wspólnik (partner) może podjąć bez uchwały wspólników. Pojęcie „poważnej szkody” jest zwrotem niedookreślonym. Chodzi tu o uszczerbek, który należy uznać za „istotny”, biorąc pod uwagę przede wszystkim rozmiary dotychczasowego majątku spółki i inne okoliczności19.

Podobnie jak w spółce jawnej, dopuszczalne jest delegowanie prowadzenia spraw spółki partnerskiej na jednego lub kilku partnerów (art. 40 w zw. z art. 87 k.s.h.). Możliwe jest zatem np. powierzenie prowadzenia spraw spółki wybranym partnerom lub przydzielenie im prowadzenie spraw spółki w ramach prowadzenia określonych zadań, takich jak sprawy personalne, finanse czy EDV.

W tym miejscu pojawia się pytanie o możliwość pozbawienia partnera prawa do prowadzenia spraw spółki. Ponieważ kwestia ta nie jest expressis verbis uregulowana w przepisach o spółce partnerskiej, będą tutaj miały zastosowanie przepisy o spółce jawnej (art. 89 k.s.h.). Na mocy przepisu art. 47 k.s.h. prawo prowadzenia spraw spółki może być wspólnikowi odebrane na mocy prawomocnego orzeczenia sądu. Dotyczy to również zwolnienia wspólnika od obowiązku prowadzenia spraw spółki. Ponadto przepis art. 40 § 1 k.s.h. o spółce jawnej stanowi, że pozostali wspólnicy są wyłączeni od prowadzenia spraw spółki, jeżeli prowadzenie spraw spółki zostało powierzone tylko kilku z nich. Należy zauważyć, że zastosowanie przepisu art. 89 k.s.h. do spółki partnerskiej ma charakter „odpowiedni”. Oznacza to, że w zależności od konkretnego stanu faktycznego swoiste cechy spółki partnerskiej mogą wymagać, aby przepisy o spółce partnerskiej były stosowane wprost, z koniecznymi modyfikacjami, bądź - w wyjątkowych sytuacjach - należy zrezygnować z ich stosowania20.

Cechą wyróżniającą spółkę partnerską jest współdziałanie partnerów w celu wykonywania wolnego zawodu. W ramach wykonywania zawodu każdy partner podejmuje sprawy, które są związane ze świadczeniem profesjonalnych usług, do których należy w kancelariach prawnych m.in. przyjęcie i opracowywanie zleceń i spraw powierzonych przez klientów, określenie wysokości wynagrodzenia za usługi prawnicze, prowadzenie korespondencji z klientem itd. Czynności te należą również do spraw prowadzenia spółki, ich charakterystyczną cechą jest jednak, że służą one realizacji celu spółki przez wykonywanie wolnego zawodu21. Pozbawienie partnera tej części spraw prowadzenia spółki, należących do świadczenia usług zawodowych, sencu stricto kłóciłoby się z istotą i naturą spółki partnerskiej.

Podobnie zostały uregulowane stosunki wewnętrzne w niemieckiej regulacji spółki partnerskiej22. W niemieckim modelu spółki partnerskiej wyróżnia się czynności związane bezpośrednio z wykonywaniem wolnego zawodu oraz pozostałe czynności. Żaden z partnerów nie może zostać całkowicie wyłączony od prowadzenia spraw spółki, gdyż obejmuje ono świadczenie usług zawodowych. Można więc jedynie wyłączyć partnera z prowadzenia spraw spółki23. Mając na uwadze istotę spółki partnerskiej, a także wzór niemieckiej regulacji jej stosunków wewnętrznych, należy przyjąć, że zastosowanie art. 47 bądź art. 40 § 1 k.s.h. do spółki partnerskiej powinno ulec w ten sposób modyfikacji, że partner spółki może zostać pozbawiony prawa prowadzenia spraw, które nie należą do sfery jego usług świadczonych w ramach wolnego zawodu.

Propozycja powyższego ograniczenia nie oznacza jednak, że spółka nie będzie miała prawa do wywierania wpływu na kwestię dotyczącą przyjęcia konkretnego zlecenia w ramach profesjonalnych usług świadczonych przez danego partnera. Kryteria w tym zakresie mogą zostać ustanowione w umowie spółki. I tak dla przykładu, spółka może ustalić, że przyjęcie pewnych „ryzykownych” zleceń lub takich, które nie odpowiadają polityce firmy bądź do wykonywania których brakuje w spółce specjalistów, nie będą akceptowane. Spółka ma też, moim zdaniem, prawo zakazać konkretnemu partnerowi wykonywania zlecenia, ponieważ zlecenie to nie może być przez niego skutecznie wykonane na skutek braku odpowiedniej wiedzy lub na skutek nieznajomości języka, w którym ma odbywać się doradztwo. Z pewnością stosunkowo trudno będzie ustalić granicę wpływu spółki na sposób wykonywania zawodu przez konkretnego partnera. W przypadku wątpliwości konieczne jest wyważenie interesu poszczególnego partnera do wykonywania zawodu i określania jego zadań i interesu spółki partnerskiej do jej ochrony przed utratą jej imageu lub przed ryzykiem związanym z odpowiedzialnością cywilną.

Prawa i obowiązki wspólników prowadzących sprawy spółki ocenia się w stosunku między nimi a spółką według przepisów o zleceniu, a w przypadku gdy wspólnik działa w imieniu spółki bez umocowania albo gdy wspólnik uprawniony do prowadzenia spraw przekracza swe uprawnienia - według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia (art. 45 k.s.h.)24. Jeżeli np. jeden z partnerów ponosi wydatki związane z podróżą lub wernisażem zorganizowanym dla gości i klientów kancelarii, to może domagać się ich zwrotu na mocy przepisu art. 742 k.c. Większość takich wydatków będzie najczęściej ponoszona przez samą spółkę partnerską.

Powstaje więc pytanie, czy za prowadzenie spraw spółki partnerom przysługuje stosowne do ich pracy wynagrodzenie. Przepisy o spółce partnerskiej nie regulują tej kwestii. Wobec tego będą tutaj miały zastosowanie odpowiednio zasady dotyczące spółki jawnej. Artykuł 39 § 1 k.s.h. stanowi, że uprawnienie wspólnika do prowadzenia spraw spółki jest jego obowiązkiem. Jeżeli umowa spółki partnerskiej nie zawiera odmiennych postanowień, wobec tego należy przyjąć, że partnerom nie przysługuje wynagrodzenie z tytułu prowadzenie przez nich spraw spółki. Najczęściej będzie tak, że udział partnera w zysku generowanym przez spółkę stanowi już pewien rodzaj ekwiwalentu także za jego czynności podejmowane w ramach prowadzenia spraw spółki.

Uchwały wspólników (partnerów)

Przepisy o spółce partnerskiej nie zawierają regulacji dotyczącej procedury podejmowania uchwał. Wobec tego będą tutaj miały odpowiednio zastosowanie zasady właściwe dla spółki jawnej (art. 89 k.s.h.). Umowa spółki partnerskiej może przewidywać, że do podjęcia uchwały wymagana jest zwykła lub absolutna liczba głosów. Ponadto, umowa spółki może stanowić, że dla podjęcia pewnych określonych uchwał, jak np. zmiana umowy spółki, przyjęcie nowych partnerów do spółki, wykluczenie partnera, czy założenie nowych filii, konieczna jest kwalifikowana większość25. W braku przepisów o niezbędnym kworum należy przyjąć, że w głosowaniu muszą wziąć udział wszyscy powołani do współdziałania wspólnicy26. Umowa spółki może też stanowić, że większość określa się na podstawie liczby wspólników27 lub proporcjonalnie do udziału w zysku. Również w odniesieniu do formy podejmowania uchwał istnieje duża swoboda. Uchwały mogą być podejmowane w zasadzie w dowolnej formie, a więc na zebraniu wspólników lub poza nim.

Prawo (wspólnika) partnera do informacji

Odrębną kwestią wymagającą przeanalizowania jest uprawnienie partnera spółki partnerskiej do informacji. Na mocy normy z art. 89 k.s.h. będzie miał tutaj odpowiednie zastosowanie przepis art. 38 § 2 k.s.h. o spółce jawnej. Zgodnie z tą regulacją każdy partner może żądać przedłożenia wszelkich ksiąg, pism oraz innych dokumentów, znajdujących się w posiadaniu osób prowadzących sprawy spółki, pracowników, prokurentów i pełnomocników spółki, które stanowią własność spółki lub zawierają informacje o interesach i jej stanie majątkowym28. Prawo partnera do informacji w ramach art. 38 § 2 k.s.h. jest też niezależne od tego, czy partner ten prowadzi sprawy spółki, czy nie. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim literalne brzmienie tego przepisu, który odnosi się generalnie do wszystkich wspólników (partnerów) spółki. Również partner pozbawiony prawa do prowadzenia praw spółki posiada nadal status partnera. Problematyczne jest pytanie o istnienie prawa do informacji po wystąpieniu partnera ze spółki. Artykuł 38 § 2 statuuje prawo do zasięgania informacji dla wspólnika związanego jeszcze postanowieniami umowy partnerskiej. Wyjątki od tej zasady powinny być dopuszczone w sytuacji, gdy partner, który wystąpił ze spółki, zamierza dochodzić swojego roszczenia o podział przysługującej mu części nadwyżki w wyniku rozwiązania spółki. W takim wypadku wydaje się uzasadnione przyznanie mu prawa do wglądu w dokumenty spółki, jeżeli są one istotne dla uzasadnienia jego roszczeń wobec spółki.

Podsumowanie

Zgodnie z art. 86 i 3 k.s.h. partnerzy (wspólnicy) spółki partnerskiej są zobowiązani, w przypadku braku odpowiednich regulacji w statucie spółki, do wniesienia ich całej profesjonalnej pracy do ich wspólnej organizacji. Obok pracy i innych usług na rzecz spółki, który to rodzaj wkładu będzie dominował w spółkach partnerskich, partnerzy mogą również wnosić wkłady pieniężne lub niepieniężne. Obowiązkiem partnerów jest też zakaz konkurencji. Oznacza to, że partner spółki partnerskiej nie może wykonywać wolnego zawodu, w szczególności w innej konkurencyjnej spółce partnerskiej lub być w niej partnerem. Zagadnienie prowadzenia spraw w spółce partnerskiej, a także kwestia pozbawienia partnera prawa do prowadzenia spraw spółki podlegają zasadniczo przepisom o spółce jawnej. Mając na uwadze istotę spółki partnerskiej, należy przyjąć, że możliwość pozbawienia partnera prawa do prowadzenia praw spółki powinna zostać w takim zakresie zmodyfikowana, że partner spółki może jedynie zostać pozbawiony prowadzenia spraw, które nie należą do sfery jego usług świadczonych w ramach wolnego zawodu. Na mocy art. 38 § 2 w zw. z art. 89 k.s.h. każdemu partnerowi, nawet temu, który został pozbawiony prawa do prowadzenia spraw spółki, przysługuje prawo do zasięgania informacji o sprawach spółki.

dr Robert Lewandowski

wykładowca w Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego,

adwokat (Rechtsanwalt) w warszawskim biurze międzynarodowej Kancelarii Prawnej Derra, Meyer & Partne

 


1 Por. S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, tom I, Komentarz do artykułów 1-150, Warszawa 2001 (dalej: Komentarz, tom I), s. 435. Jeżeli prowadzenie spraw spółki zostanie powierzone zarządowi (art. 97 k.s.h.), to do zasad prowadzenia spraw stosuje się przepisy regulujące tę problematykę w sp. z o.o.

2 A. Szajkowski [w:] S. Sołtysińki, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 29.

3 Chodzi tutaj np. o czynności, które należą materialnie do obszaru działalności spółki partnerskiej. Można sobie wyobrazić sytuację, w której partner kancelarii prawnej zamierza zajmować się działalnością w zakresie pośrednictwa dotyczącą sprzedaży nieruchomości. Jeżeli spółka partnerska doradza w zakresie prawa nieruchomości, konieczna jest tutaj, moim zdaniem, zgoda pozostałych partnerów kancelarii do wykonywania tego rodzaju usług.

4 Najczęściej przedmiot ten będzie objęty regulacją umowy spółki partnerskiej (zob. też tutaj J. Jacyszyn, Spółka partnerska. Komentarz, Bielsko-Biała, s. 95; M. Asłanowicz, Treść umowy spółki partnerskiej, PPH 1998, nr 12).

5 J. Namitkiewicz, Kodeks handlowy. Komentarz, tom I, Warszawa 1934, s. 200. Oddzielnym pytaniem wymagającym głębszej analizy jest kwestia zwolnienia partnera z obowiązku konkurencji w okresie postępowania likwidacyjnego, a więc od momentu rozwiązania do chwili zakończenia bytu prawnego spółki.

6 S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 336 i nast.

7 Ibidem, s. 336 i nast.

8 Trudności leżą po stronie dowodowej. Pokrzywdzona spółka musiałaby wykazać naruszenie zakazu konkurencji w okresie, w którym (niewierny) parter był jeszcze jej wspólnikiem. Wobec reguły zawartej w art. 6 k.c. nie jest to zadanie łatwe.

9 S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 339.

10 Ibidem, s. 340.

11 Ibidem, s. 340.

12 Por. też odesłanie w art. 57 § 3 k.s.h. do tego przepisu.

13 J. Jacyszyn, Spółka partnerska. Komentarz, s. 126.

14 Ibidem, s. 125 i nast.

15 Ibidem, s. 129.

16 A. Kidyba, Prawo handlowe, wyd. 6, Warszawa 2005, s. 262.

17 Poniższe rozważania nie dotyczą przypadku, w którym prowadzenie spraw spółki partnerskiej zostaje powierzone zarządowi (art. 97 k.s.h.). W takim przypadku będą tutaj bowiem miały zastosowanie przepisy regulujące tę problematykę w spółce z o.o.

18 Zasady te mają zastosowanie, jeżeli umowa spółki partnerskiej nie zawiera odmiennych regulacji w tym zakresie (por. J. Jacyszyn, Spółka partnerska. Komentarz, s. 164).

19 S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 312.

20 S. Sołtysiński, J. Szwaja [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 459.

21 Por. A. Kidyba, Handlowe spółki osobowe, Zakamycze 2005, s. 185.

22 B. Górska, Spółka partnerska w prawie niemieckim i w polskim kodeksie spółek handlowych, PPH 2001, nr 3, s. 32.

23 Ibidem, s. 32.

24 J. Jacyszyn, Spółka partnerska. Komentarz, s. 165.

25 Jeżeli umowa spółki partnerskiej nie zawiera żadnych regulacji odnośnie do wymaganych większości w ramach podejmowania uchwał, to zgodnie z zasadami istniejącymi w spółce jawnej należy przyjąć, że zarówno w sprawach nieprzekraczających zwykłych czynności, jak i w pozostałych sprawach potrzebna jest jednomyślność (S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 304; A. Szajkowski, M. Tarska, Prawo spółek handlowych, Warszawa 2005, s. 176). Wymóg jednomyślności nie jest jednak rozwiązaniem praktycznym, zwłaszcza w spółkach o dużej liczbie partnerów. Z tego tez względu pożądane jest wprowadzenie wymogu podejmowania uchwał większościowych.

26 S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 304.

27 Ten rodzaj większości powinien być przyjmowany, jeżeli umowa spółki partnerskiej nie zawiera żadnych regulacji.

28 S. Sołtysiński [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Komentarz, tom I, s. 299.

Poszerzaj swoją wiedzę z naszej publikacji
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Zmiany w zasiłkach i ubezpieczeniach ZUS – rewolucja w rozliczeniach
Tylko teraz
Źródło: Prawo Spółek
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Filmowe gwiazdy za grosze. Top 5 moto-legend kina

    Samochody z filmów muszą być drogie? Zależy które wybierzesz. Dziś przygotowaliśmy listę pięciu modeli, które kosztują dziś mniej niż 30 tys. zł.

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy. To możliwe?

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy: kiedy otrzyma je kierowca? Gdy policjant uzna, że konieczne jest sprawdzenie kwalifikacji prowadzącego.

    Toyota Yaris Cross: hybrydowa i miejska. Co o niej wiadomo?

    Toyota Yaris Cross już w listopadzie zadebiutuje na polskim rynku. Już dziś marka zebrała blisko 1900 zamówień na to auto. Co o nim wiadomo?

    Jak Zafira z Zafirą, czyli porównanie generacji A i B

    Zafira A i B przypominają ojca i syna. Swoje odpracowali, następców się dorobili, więc czas posiedzieć i pogadać. Jak ojcu i synowi na emeryturze?

    Proekologiczne rozwiązania w nowych osiedlach

    Ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jakie rozwiązania służące ekologii wdrażają deweloperzy w realizowanych osiedlach mieszkaniowych?

    Wartość nieruchomości mieszkaniowych w 2020 r. wyniosła 4,9 bln zł

    Szacowana wartość majątku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2020 r. wyniosła ok. 4,9 bln zł w stosunku do 4,3 bln zł w 2019 r. – poinformował NBP w raporcie. Nieruchomości mieszkaniowe odpowiadały ok. 211 proc., a komercyjne ok. 13 proc. PKB.

    Kredyty mieszkaniowe (wrzesień 2021 r.) - mniej wniosków kredytowych

    Kredyty mieszkaniowe (hipoteczne). Po kilku miesiącach ponadprzeciętnie wysokiego popytu na kredyty mieszkaniowe (hipoteczne) sytuacja wraca do normy – sugerują napływające we wrześniu 2021 r. dane. Fala nowych wniosków normalizuje się, a banki utrzymują relatywnie stałą ofertę hipoteczną. Do banków trafia wciąż spora liczba wniosków kredytowych. W przeliczeniu na dzień roboczy są to w ostatnim czasie około 2 tysiące nowych aplikacji. Dla porównaniu w maju, kiedy mieliśmy apogeum popytu na hipoteki, do banków trafiało co dzień po 2,5 tys. wniosków kredytowych.

    Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce - nabór wniosków

    Celem konkursu ARTIQ jest wzmocnienie potencjału Polski w obszarze badań nad sztuczną inteligencją i wykorzystaniem ich wyników w praktyce poprzez utworzenie trzech Centrów Doskonałości AI (CD AI), w których zespoły naukowców będą realizować projekty obejmujące badania podstawowe, przemysłowe, prace rozwojowe lub przedwdrożeniowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, prowadzące do wprowadzenia nowego rozwiązania na rynek.

    Pracownicy nie chcą wracać do biur

    Ponad 70% pracowników zdalnych i 60% pracowników hybrydowych zadeklarowało, że nie czuje się gotowych na powrót do pracy w biurze. Jednak aż 70% zapytanych firm planuje powrót do pracy stacjonarnej jeszcze w 2021 roku. Czym pracodawcy chcą zachęcić do powrotów? Na jakie benefity mogą liczyć pracownicy?

    Czy paragon w formie faktury uproszczonej tylko z NIP nabywcy jest dowodem księgowym

    Jesteśmy jednostką budżetową (szkoła podstawowa). Czy mogę przyjąć paragon w formie faktury uproszczonej w kwocie 409 zł, gdzie nie ma nabywcy ani odbiorcy, jest tylko NIP nabywcy? Czy pracownik może zapłacić za fakturę vat swoją osobistą kartą płatniczą?

    Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika palącego papierosy w niedozwolonym miejscu

    Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który nie przestrzega regulaminu pracy poprzez palenie papierosów w niedozwolonym miejscu, pomimo iż zostało wyznaczone specjalne miejsce w firmie przeznaczone do tego celu?

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu)

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu). W I kwartale 2021 r. Narodowy Bank Polski spytał około 300 pośredników nieruchomości o sytuację panującą na rynku wtórnym. Wyniki tego badania sugerują m.in., że dwie trzecie mieszkań kupowanych w celu odsprzedaży jest finansowanych bez kredytu. W przypadku lokali kupowanych na własne potrzeby, analogiczny wynik spada do zaledwie 25%.

    Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

    Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.