Kategorie

Sądowy nakaz zapłaty

Maria Grochowska
inforCMS
Dochodzenie należności od nierzetelnych kontrahentów jest z reguły związane z wysokimi kosztami i długotrwałym postępowaniem sądowym. Możliwość zminimalizowania kosztów tego postępowania oraz skrócenia procedury daje przygotowanie dokumentów będących podstawą do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym lub upominawczym.

Przedmiot nakazu zapłaty

Nakaz zapłaty jest wydawany przez sąd jedynie w przypadku, gdy wierzyciel (powód) dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych. Uznając roszczenie powoda za zasadne, sąd nakazuje dłużnikowi (pozwanemu), aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł zarzuty.

Rodzaje postępowań prowadzących do wydania nakazu zapłaty

Reklama

Przepisy o postępowaniu cywilnym przewidują dwa rodzaje postępowań prowadzących do uzyskania nakazu zapłaty - postępowanie nakazowe i postępowanie upominawcze (prowadzone zarówno przez sądy rejonowe, jak i okręgowe). Postępowania te pozwalają na szybkie i tanie odzyskanie należności, jednakże pod warunkiem, że pozwany nie zakwestionuje doręczonego mu nakazu. Orzeczenie takie zapada na posiedzeniu niejawnym, co oznacza, że strony nie biorą w nim udziału, a nawet nie są o nim zawiadamiane. Podstawą wydania nakazu zapłaty są dokumenty przedstawione przez powoda. Należy przy tym pamiętać, że wydanie nakazu zapłaty następuje jedynie na pisemny wniosek powoda, który powinien zostać zgłoszony już w pozwie.

Co ważne, z uwagi na to, że nakaz zapłaty jest pierwszym pismem w sprawie doręczanym pozwanemu, konieczne jest właściwe określenie adresu zamieszkania (siedziby) pozwanego. Jeżeli bowiem nie można dokonać doręczenia nakazu, gdyż miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie nie mogło nastąpić w kraju, sąd zobowiązany jest z urzędu uchylić nakaz.

Opłaty od pozwu i środków zaskarżenia

Tak w postępowaniu nakazowym, jak i upominawczym warunkiem skutecznego wniesienia pozwu jest dokonanie opłaty sądowej we właściwej wysokości. W przypadku niewniesienia przez powoda takiej opłaty lub wniesienia jej w niewłaściwej wysokości, zostanie on wezwany do jej uiszczenia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie (7 dni), a po bezskutecznym upływie tego terminu pozew zostanie zwrócony.

W przypadkach, gdy strona wnosi o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, powinna uiścić wpis stanowiący 1/4 opłaty stosunkowej (5% od wartości przedmiotu sporu w granicach od 30 zł do 100 000 zł). Jeżeli tak obliczona kwota nie stanowi pełnych złotych, końcówkę opłaty zaokrągla się w górę do pełnego złotego. Należy przy tym pamiętać, że nieprawidłowe zaokrąglenie opłaty (do pełnego złotego w dół) sprawia, iż wniesiono opłatę w niewłaściwej wysokości, co spowoduje wezwanie do jej uzupełnienia.

W taki sam sposób oblicza się opłaty od pozwu w sprawach gospodarczych.

Reklama

Natomiast w postępowaniu upominawczym należy uiścić całą opłatę od pozwu, nie wnosi się zaś opłaty od sprzeciwu. Uregulowanie to wynika ze „słabości” nakazu upominawczego - traci on bowiem moc od razu na skutek prawidłowego zaskarżenia, co powoduje, że postępowanie w dalszym ciągu będzie prowadzone na zasadach ogólnych.

Jeżeli jednak nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym uprawomocnił się, sąd zwraca z urzędu powodowi 3/4 wniesionej przez niego opłaty od pozwu w postępowaniu upominawczym. Uregulowanie to jest konsekwencją przyjęcia przez ustawodawcę założenia, że brak zaangażowania sądu winien skutkować niższymi kosztami postępowania.

Opłatom sądowym podlegają również wnoszone w toku postępowania środki zaskarżenia. I tak, 3/4 opłaty stosunkowej (5% od wartości przedmiotu sporu) powinien zapłacić pozwany, jeżeli podejmie decyzję o wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym.

Postępowanie nakazowe

Wybór trybu postępowania należy do powoda, może on zatem wnieść o wydanie nakazu zapłaty lub też - w przypadku, kiedy nie zawrze w pozwie odpowiedniego wniosku - sprawa zostanie skierowania do postępowania zwykłego. Warunkiem uzyskania nakazu zapłaty w tym postępowaniu jest przedstawienie przewidzianych w Kodeksie postępowania cywilnego dokumentów, spełniających przewidziane w tych przepisach wymogi (są to jedyne dopuszczalne w tym postępowaniu dowody). Wraz z pozwem należy zatem przedstawić:

1. Dokument urzędowy - dokument taki sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Zasada ta ma także zastosowanie do dokumentów urzędowych sporządzonych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie zleconych im przez ustawę spraw.

2. Zaakceptowany przez dłużnika rachunek - czyli dokument, który potwierdza wysokość zobowiązania pozwanego, a zatem wysokość dochodzonego roszczenia. Dla stwierdzenia akceptacji wystarczy własnoręczny podpis pozwanego. Zaznaczyć przy tym należy, że upoważnienie powoda przez pozwanego do wystawiania faktur VAT bez podpisu może być traktowane jako zaakceptowanie przez dłużnika rachunku uzasadniające wydanie przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.

3. Wezwanie do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu - te dokumenty potwierdzają aktualność roszczenia powoda w przypadku, gdy pozwany opóźnia się ze spełnieniem świadczenia albo gdy uznał dług.

4. Zaakceptowane przez dłużnika żądanie zapłaty zwrócone przez bank i niezapłacone z powodu braku środków na koncie - dokument ten stanowi potwierdzenie aktualności roszenia przez pozwanego, który nie posiadł jednak na rachunku bankowym kwoty pozwalającej na zaspokojenie powoda.

Kolejnymi dokumentami pozwalającymi na uzyskanie nakazu zapłaty jest posiadanie przez powoda weksla, czeku, warrantu lub rewersu, z których wynika zobowiązanie pozwanego, a których prawdziwość i treść nie budzą wątpliwości. Żądając wydania nakazu zapłaty na podstawie weksla lub czeku, należy przedłożyć wraz z pozwem oryginał tego dokumentu. Złożenie odpisu tych dokumentów spowoduje, że sąd wezwie powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu poprzez złożenie oryginałów. Jeśli w wyznaczonym terminie powód nie wykona zobowiązania sądu, pozew zostanie zwrócony.

Co do pozostałych dokumentów, mogą one zostać złożone w postaci odpisów potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego do działania w sprawie adwokata lub radcę prawnego.

Natomiast w przypadku, gdy powód dochodzi zapłaty należności lub odsetek określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U. Nr 139, poz. 1323 ze zm.), jedynymi dokumentami będącymi podstawą wydania nakazu zapłaty jest łącząca powoda z pozwanym umowa wraz z dowodem doręczenia faktury lub rachunku.

Sąd - po zbadaniu dokumentów przedstawionych przez powoda - wydaje orzeczenie, które wraz z pozwem i załączonymi do niego dokumentami jest doręczane pozwanemu. Co ważne, z chwilą wydania, nakaz stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności. Oznacza to, że nakaz zastępuje postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia. Powód może zatem od razu (po doręczeniu nakazu pozwanemu) wszcząć postępowanie egzekucyjne. Składając wniosek o wszczęcie egzekucji, powód powinien wskazać sposób zabezpieczenia, ponieważ nie wynika on z treści nakazu (na przykład zakaz zbywania wskazanych nieruchomości czy rzeczy ruchomych). Natomiast nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, nawet jeśli wniesiono zarzuty. W takim przypadku nakaz wywołuje skutki prawne takie same jak wyrok opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności - może zatem stanowić podstawę wszczęcia egzekucji bez względu na wynik postępowania wszczętego przez wniesienie przez pozwanego zarzutów. W takim jednak przypadku sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu (na postanowienie to powód może wnieść zażalenie).

Jeżeli pozwany kwestionuje prawidłowość wydania nakazu, powinien zgłosić - do sądu, który wydał nakaz - zarzuty. Pismo zawierające zarzuty powinno obejmować wskazanie, czy rozstrzygnięcie jest kwestionowane w całości czy w części, wyliczenie zarzutów oraz wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów na ich poparcie. W przypadku, gdy pozew został wniesiony na urzędowym formularzu, także zarzuty powinny zostać zgłoszone w tej samej formie. Po zbadaniu zarzutów pod kątem formalnym sąd kieruje sprawę do postępowania zwykłego. Wydane w tym postępowaniu orzeczenie utrzymuje w mocy lub uchyla nakaz zapłaty.

Postępowanie upominawcze

Nakaz upominawczy stanowi mniej skuteczny środek dochodzenia należności, będąc w zasadzie jedynie propozycją polubownego załatwienia sprawy, z której to propozycji pozwany może, ale nie musi skorzystać. Przy wnoszeniu pozwu obowiązują takie same zasady jak w przypadku postępowania nakazowego. W tym postępowaniu sąd wydaje nakaz z urzędu - jeśli powód dochodzi roszczenia pieniężnego lub jeśli przepis szczególny tak stanowi. Pomimo zaistnienia tych okoliczności, nakaz zapłaty nie może zostać wydany, jeżeli roszczenie powoda jest oczywiście bezzasadne, przytoczone przez niego okoliczności budzą wątpliwość, zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego, gdy miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju. W takich przypadkach pozew zostaje skierowany do postępowania zwykłego.

Pozwany, który nie zgadza się z treścią nakazu upominawczego, może - w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu - wnieść sprzeciw, który powoduje, że nakaz ten traci moc, a postępowanie jest prowadzone od nowa. Sprzeciw należy wnieść do sądu wydającego nakaz, zaś w przypadku, gdy nakaz został wydany przez referendarza - do sądu, przed którym wytoczono powództwo. Niezwłocznie po uprawomocnieniu się nakazu sąd z urzędu nadaje mu klauzulę wykonalności.

Maria Grochowska

radca prawny, Kancelaria Skoczyński Wachowiak Strykowski

 

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    24 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu?

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu? Ten budowlany dylemat dyskutowany był już wielokrotnie. Przede wszystkim od strony technicznej. Zagadnieniu warto jednak przyjrzeć się bliżej, także pod kątem finansowym i skalkulować rzeczywiste koszty jednego i drugiego rozwiązania. Zwłaszcza, że obecna sytuacja rynkowa zmusza do tego, by na nowo przeliczyć wydatki związane z konstrukcją dachu. Kluczowe są tu zwłaszcza dwie kwestie: rosnące ceny drewna oraz usług dekarskich.

    Ceny rosną, Polacy chcą ograniczać wydatki

    Ceny rosną. Jednocześnie ponad 40 procent Polaków chce ograniczać wydatki. Tak wynika z badania dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

    Jak sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w okolicy? Ruszył system SI2PEM

    Poziom natężenia pola elektromagnetycznego - system SI2PEM. Każdy zainteresowany może już sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w swojej okolicy – szybko, wygodnie i za darmo, przez internet, z dokładnością do 1 metra kwadratowego. Ruszył SI2PEM, czyli System Informacyjny o Instalacjach wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (www.si2pem.gov.pl) - poinformowała 20 lipca 2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. System będzie aktualizowany wraz z kolejnymi danymi przekazywanymi przez podmioty obowiązane.

    Dlaczego mieszkania drożeją? Kiedy zaczną tanieć?

    Dlaczego mieszkania drożeją? Główną przyczyną wzrostu cen mieszkań jest malejąca ich podaż i wyższe koszty budowy - powiedział PAP wiceprezes JLL Kazimierz Kirejczyk. Dodał, że jest mało prawdopodobne, aby ceny mogły w niedalekiej przyszłości zacząć spadać. Nie widać ryzyka bańki spekulacyjnej na rynku mieszkaniowym, nawet w obliczu niskich stóp procentowych - ocenia ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Wyjaśnia, że koszt zakupu nieruchomości rośnie nieco szybciej niż inne ceny konsumenckie, ale jest on niższy niż wzrost wynagrodzeń.

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) podobne do TBS-ów

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM). Społeczne inicjatywy mieszkaniowe w wielu kwestiach są podobne do TBS-ów, które działają w Polsce już od 25 lat. Sporą nowością ma być możliwość rozliczenia partycypacji albo dojścia do własności mieszkania. Będzie to możliwe jednak dopiero po spłacie kredytu na budowę. Rząd chce mocno wspierać społeczne inicjatywy mieszkaniowe. Świadczy o tym m.in. kwota dofinansowania dla gmin uruchamiających takie instytucje (aż 1,5 mld zł).

    Prosta spółka akcyjna - nowy podmiot od 1 lipca 2021 r.

    W ramach pakietu Ministerstwa Rozwoju „100 zmian dla firm - Pakiet ułatwień dla przedsiębiorców” w Kodeksie spółek handlowych wprowadzono przepisy regulujące nowy typ spółki kapitałowej. Jest to prosta spółka akcyjna. Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2021 r.

    Polskie firmy muszą być obecne w Google, jeśli chcą przetrwać

    Wg danych zebranych przez firmę Senuto, w polskim Internecie jest obecnych blisko 90 tysięcy sklepów online i tylko w 2020 roku w czasie pandemii, powstało ponad 6 tysięcy nowych. Generują one miesięcznie prawie 400 milionów odwiedzin tylko z samych wyszukiwarek. Oznacza to, że statystycznie, każdy dorosły Polak, każdego miesiąca, odwiedza sklepy internetowe z użyciem Google 13 razy. Czyli niemal co drugi dzień.