Kategorie

Konsekwencje nieuiszczania podatków w terminie

Patrycja Mikuła
inforCMS
Obowiązek uiszczania podatków wynika z Konstytucji i dotyczy każdego podatnika, tj. zarówno osoby fizycznej, jak i jednostek prowadzących działalność gospodarczą. W praktyce z różnych powodów zdarza się, że należne obciążenia fiskalne nie są uiszczane.

By zapobiegać takim zdarzeniom, ustawodawca wprowadził określone środki służące zabezpieczeniu interesów finansowych państwa. Wśród nich wymienia się m.in.: odsetki, sankcje karne skarbowe, ryzyko wszczęcia egzekucji.

Podatnik jest zobligowany do zapłaty podatku w określonym, ustawowym terminie. W praktyce zdarzyć się może, że z braku środków pieniężnych czy zapomnienia należność podatkowa nie zostanie uiszczona w terminie. Zwłoka w zapłacie podatku skutkuje koniecznością powiększenia należności głównej o odsetki od zaległości podatkowych. Odsetki nalicza się od dnia, w którym jednostka zobowiązana jest uiścić określoną kwotę zobowiązania podatkowego, do dnia, w którym zaległość ta jest regulowana (art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej i § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach - Dz.U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.). Stawka odsetek od zaległości podatkowych wynosi 10% w skali roku.

Przykład 1

Spółka Promode SA była zobligowana do zapłaty VAT za luty 2010 r. w wysokości 75 000 zł. 25 marca 2010 r. przelano na rachunek właściwego urzędu skarbowego kwotę 55 000 zł. Pozostałą część należności spółka Promode uiści 5 kwietnia 2010 r.

Liczba dni zaległości podatkowej: 12 (5 dni kwietnia i 7 dni marca).

Kwota zaległości podatkowej: 20 000 zł (75 000 zł - 55 000 zł).

Obliczenie odsetek: 12/365 × 20 000 zł × 10% = 65,75 zł = 66 zł.

Reklama

Odsetki zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa do pełnych złotych. Jeśli wysokość stawki odsetek za zwłokę ulegała zmianie, zaokrągleniu podlega suma odsetek naliczonych za poszczególne okresy.

Jeżeli ustawowy termin zapłaty podatku przypada na dzień wolny, podatnik może uiścić podatek w najbliższy dzień roboczy, nie płacąc odsetek. Odsetek nie uiszcza się również wtedy, gdy kwota naliczonych odsetek nie przekracza 6,60 zł.

Rozpatrując obowiązek zapłaty odsetek od nieterminowego uiszczania zaległości podatkowych, nie należy zapominać o możliwości zapłaty odsetek w obniżonej wysokości (art. 56 Ordynacji podatkowej). Stawka obniżona wynosi 75% stawki podstawowej. Warunkiem skorzystania z tego przywileju jest obliczenie i uregulowanie odsetek wraz z zaległością bez wezwania urzędu.

Prawo to dotyczy jedynie wybranych przez ustawodawcę sytuacji, wśród których wymienić należy:

• złożenie prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem jej przyczyn (korekta powinna zostać złożona, zanim zostanie doręczone zawiadomienie o wszczęciu kontroli podatkowej, po zakończeniu kontroli),

• zaległość podatkowa wynikająca z korekty zostanie w całości zapłacona w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia korekty.

Przykład 2

W wyniku czynności sprawdzających spółka Alfa ustaliła, że za styczeń zaniżyła zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Powstała zaległość wynosi 500 zł. Spółka zamierza złożyć korektę deklaracji za styczeń 5 kwietnia i w tym samym dniu chce też uiścić odsetki od zaległości podatkowej. Spółka zamierza skorzystać z prawa do obniżenia wysokości odsetek podatkowych.

Liczba dni zaległości podatkowej: 40.

Kwota zaległości podatkowej: 500 zł

Obliczenie odsetek: 40/365 × 500 zł × (75% × 10%) = 4,11 zł = 4 zł (spółka nie jest zobligowana do zapłaty odsetek).

Reklama

Płacąc odsetki od zaległości podatkowych, należy pamiętać, że wpłacenie niewystarczającej kwoty na pokrycie istniejącego zobowiązania skutkuje proporcjonalnym rozłożeniem wpłaty na należność główną i odsetki. Od nieuregulowanej części zobowiązania odsetki będą przyrastać, dlatego istotne jest, by przy obliczaniu kwoty odsetek dołożyć wszelkich starań, żeby kwota ta nie była zaniżona.

Podatnik, który przed terminem zapłaty podatku złożył wniosek o rozłożenie jego płatności na raty lub o jej umorzenie i uzyskał aprobatę organu podatkowego, jest zwolniony z zapłaty odsetek (uzyskanie tych decyzji powoduje, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieuiszczenia podatku w terminie). Jeśli jednak zapłaty raty dokona po ustalonym w decyzji terminie, jest zobligowany do uiszczenia odsetek liczonych od dnia powstania zobowiązania.

Przykład 3

W spółce Pogodon SA zobowiązanie w podatku dochodowym za styczeń 2010 r. w kwocie 20 000 zł zostało rozłożone na cztery równe raty. Z płatnością raty za marzec spółka spóźniła się o dwa dni. Odsetki od tej zaległości będą wynosić:

Liczba dni zaległości podatkowej: 93 (od 20 stycznia do 22 kwietnia 2010 r.).

Kwota zaległości podatkowej: 5000 zł.

Obliczenie odsetek: 93/365 × 5000 zł × 10% = 127,40 zł = 127 zł.

Zadaniem odsetek jest zdyscyplinowanie podatników do terminowego uiszczania podatków. Dla osób, które uporczywie nie wywiązują się z tego obowiązku, ustawodawca wprowadził dodatkowe narzędzie, jakim jest kara grzywny (art. 54-58 Kodeksu karnego skarbowego).

Posługując się znaczeniem słowa „uporczywy” według Słownika języka polskiego PWN, należałoby uznać, że uporczywość przejawia się w permanentnym lub długotrwałym działaniu określonego rodzaju. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 marca 2003 r., sygn. akt I KZP 2/03, stwierdził, że jest to wielokrotne, powtarzające się nieuiszczanie podatku w terminie albo długotrwałe, chociażby jednorazowe, opóźnienie w jego regulowaniu.

Podatnik może zostać ukarany za nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania, podawanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, niezłożenie deklaracji podatkowej lub złożenie jej po terminie, nawet jeśli została wpłacona należność podatkowa. Za wykroczenie skarbowe może być wymierzona kara grzywny w granicach od 1/10 do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia lub nawet kara pozbawienia wolności. Od 1 stycznia 2010 r. kara grzywny może wynieść od 131,70 zł do 26 430 zł.

Karane jest „uporczywe” niewpłacanie podatku w terminie, przy czym za uporczywe uważa się zachowanie powtarzające się, wynikające ze złej woli sprawcy, który ma obiektywną możliwość wykonania obowiązku. Podatnik, który znajduje się w trudnej sytuacji z powodu utraty lub zachwiania płynności finansowej (np. wskutek zatorów płatniczych), będzie mógł wykazać, że niewpłacanie przez niego podatków w terminie nie jest zachowaniem uporczywym.

Na podstawie Kodeksu karnego skargowego podatnik może zostać również ukarany za uchylanie się od opodatkowania. Zgodnie z przepisem art. 54 § 2 k.k.s. podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek o małej wartości na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych (mała wartość nie została przez ustawodawcę zdefiniowana).

Ustawodawca przewidział sankcje nie tylko wobec podatników, ale również wobec płatników i inkasentów niedokonujących terminowej wpłaty pobranych podatków. W przypadku gdy wpłaty są dokonywane nieterminowo - wynagrodzenie im nie przysługuje. Dodatkowo, na podstawie Kodeksu karnego skarbowego, płatnik, który nie wpłaca pobranego podatku w terminie na rachunek właściwego organu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat dwóch, albo obu tym karom łącznie.

Konsekwencją niewpłacania podatków w terminie jest także egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego (ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Trzeba pamiętać, że przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ podatkowy ma obowiązek przesłać zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku pod zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Zobowiązanie może zostać spłacone z: wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych i innych wierzytelności pieniężnych, praw własności przemysłowej oraz praw majątkowych, a także ruchomości i nieruchomości. Kwota zobowiązania zostanie zwiększona o koszty egzekucyjne, w tym: opłaty manipulacyjne, opłaty za czynności administracyjne i wydatki egzekucyjne.

Nie uiszczając podatku, podatnik musi uwzględnić jeszcze dwie kwestie: sankcyjne opodatkowanie dochodów nieujawnionych oraz brak możliwości występowania jako podmiot w postępowaniach określonych przez prawo zamówień publicznych.

Z punktu widzenia wysokości stawki obciążenia podatkowego najmniej korzystną sytuacją dla podatnika jest opodatkowanie dochodów nieujawnionych. Jeżeli organ podatkowy dowiedzie, że podatnik uchylił się od odpowiedzialności uiszczenia podatku, nałoży na niego opłatę sankcyjną w postaci podatku, którego stawka podatkowa wynosi 75% oszacowanego dochodu. Jedyną możliwością zapobiegania takim sytuacjom jest uiszczenie podatku według właściwej skali podatkowej wraz z odsetkami przed dniem, w którym organ podatkowy będzie posiadał informacje o zaistniałej sytuacji.

Przykład 4

Podatnik otrzymał 10 000 zł od spółki XY za wykonane prace remontowe (prace wykonane były bez opodatkowania). Za otrzymane środki pieniężne kupił on auto osobowe. W toku czynności sprawdzających organ ustalił, że podatnik od trzech lat pobiera jedynie rentę, która nie pozwoliłaby mu zgromadzić powyższej kwoty oszczędności, zezwalającej na zakup samochodu. Jeśli podatnik zdecyduje się na opodatkowanie dobrowolne, będzie mógł zapłacić podatek dochodowy na zasadach ogólnych. Jeżeli jednak zostanie wszczęte wobec niego postępowanie podatkowe, musi się on liczyć z konsekwencją uiszczenia podatku w wysokości 7500 zł (75% z kwoty 10 000 zł).

Warto też wrócić uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych przyczyną wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia jest zaleganie z uiszczaniem podatków, przy czym wykluczenie to nie dotyczy tych wykonawców, którzy uzyskali przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu.

UWAGA

Rozważając implikacje nieuiszczania podatków, należy mieć również na uwadze możliwość wydania przez organ decyzji o odpowiedzialności wobec osób trzecich. Stosownie do art. 107 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej osoby trzecie odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem oraz następcą prawnym podatnika, płatnika lub inkasenta za zaległości podatkowe podatnika.

Patrycja Mikuła

konsultant

 

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?