Kategorie

Odmowa udzielenia pracownikowi dnia wolnego

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
inforCMS
Pracodawca może żądać udokumentowania okoliczności, które uzasadniają przyznanie dnia wolnego, np. przez przedłożenie odpisu aktu urodzenia. Nieprzedłożenie takiego dokumentu może uzasadniać odmowę udzielenia dnia wolnego.

Przepisy prawa pracy nie przewidują przypadków odwołania pracownika z dnia wolnego wykorzystywanego w celu opieki nad dzieckiem lub w związku z urlopem okolicznościowym. Natomiast pracownik może otrzymać polecenie stawienia się w pracy i jej świadczenia w dniu wolnym udzielonym za pracę w niedzielę lub święto. Inaczej jest w sytuacjach odmowy udzielenia przez pracodawcę dnia wolnego. Należy bowiem spełnić określone warunki, aby pracodawca miał możliwość takiej odmowy.

Opieka nad dzieckiem

Pracownicy wychowujący przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 mają prawo do 2 dni zwolnienia od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 188 k.p.). Podstawą wykorzystania przez pracownika tych dni jest wychowywanie dziecka w wieku poniżej 14 lat (pracownik powinien udokumentować ten fakt) oraz złożone pracodawcy oświadczenie pracownika o zamiarze ich wykorzystania. Mogą one być wykorzystane przez jedno z pracujących rodziców lub opiekunów albo też rodzice lub opiekunowie podzielą się tymi dniami (każde wykorzysta po jednym dniu).

W przypadku gdy spełnione zostaną wyżej wskazane warunki, pracodawca nie ma możliwości odmowy udzielenia dni wolnych z tego tytułu.

Jeżeli jednak do pracodawcy wpłynie wniosek o udzielenie takich dni (lub dnia), należy w pierwszej kolejności sprawdzić, czy:

• dzieci (lub dziecko) pracownika spełniają kryteria wiekowe, tj. czy przynajmniej jedno nie ukończyło jeszcze 14 lat,

• w oświadczeniu pracownicy lub pracownika wskazano zamiar korzystania z tych dni (lub dnia),

• pracownik nie wykorzystał już przysługujących mu dni na opiekę, jeżeli zmieniał pracodawcę w trakcie roku kalendarzowego. Takich informacji dostarczy ostatnie świadectwo pracy pracownika.

W przypadku gdy okaże się, że dzieci lub dziecko pracownika ukończyło 14 lat albo pracownik wykorzystał przysługujące mu dni opieki w poprzednim zakładzie albo pracownik składa wniosek, mimo że w oświadczeniu stwierdził, iż z dni na opiekę nie będzie korzystał - pracodawca może odmówić udzielenia mu dni wolnych przysługujących na podstawie Kodeksu pracy.

Urlop okolicznościowy

W szczególnych przypadkach, takich jak np. ślub, urodzenie dziecka, pogrzeb - przepisy rozporządzenia MPiPS z 15 maja 1996 r. przewidują dla pracowników dni wolne zwane potocznie urlopem okolicznościowym. Udzielenie takich dni następuje na wniosek pracownika i wiąże się z wystąpieniem wskazanych prawem okoliczności życiowych. Zasadniczo udzielenie takiego dnia (lub dni) powinno nastąpić w terminie zbliżonym do dnia, w którym wystąpiły te szczególne okoliczności. Dni te mają pracownikowi umożliwić załatwienie niezbędnych formalności, np. udział w pogrzebie itp.

Pracodawca będzie uprawniony do odmowy udzielenia urlopu okolicznościowego, jeżeli pracownik złoży wniosek o jego wykorzystanie w terminie dużo późniejszym niż dzień wystąpienia okoliczności uzasadniających ten wniosek.

Przykład

Pracownik przebywał na urlopie wypoczynkowym od 1 do 31 lipca. W dniu 3 lipca zmarła mu teściowa. Pracownik złożył 14 września wniosek o urlop okolicznościowy z tego tytułu. Pracodawca odmówił, ponieważ miał do tego prawo. Od chwili zdarzenia do momentu złożenia wniosku upłynął bardzo długi okres. Stąd też cel urlopu (bezpośredni związek ze śmiercią teściowej) nie mógł być wzięty pod uwagę przez pracodawcę.

Ocena, czy w danym przypadku zachodzi podstawa do odmowy udzielenia dnia wolnego, należy do pracodawcy. Niewątpliwie wpływ na decyzję pracodawcy będą miały konkretne okoliczności, które spowodują złożenie przez pracownika wniosku w późniejszym terminie niż bezpośrednio w okolicach zdarzenia (np. gdyby okazało się, że teściowa zmarła za granicą, w niewyjaśnionych okolicznościach, a ciało zmarłej zostało przekazane rodzinie np. dopiero 11 września). Pracodawca ma prawo również żądać odpowiedniego udokumentowania okoliczności uzasadniających udzielenie dnia wolnego, np. przez przedłożenie odpisu aktu urodzenia, ślubu lub zgonu. Nieprzedłożenie przez pracownika takich dokumentów może uzasadniać odmowę udzielenia dnia wolnego w związku ze szczególnymi sytuacjami życiowymi.

Dzień wolny za pracę w szóstym dniu tygodnia

Pracownikom, którzy wykonują pracę w dniu wolnym od pracy dla zachowania przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, przysługuje w zamian za pracę w tym dniu inny dzień wolny. Jednak w przypadku pracy wykonywanej w szóstym dniu tygodnia termin udzielenia dnia wolnego powinien być uzgodniony między pracodawcą a pracownikiem. Udzielenie dnia wolnego nie powinno nastąpić później niż do końca okresu rozliczeniowego (art. 1513 k.p.).

WAŻNE!

Fakt ustalania daty dnia wolnego w drodze uzgodnień między pracodawcą a pracownikiem oznacza, że obie strony mogą nie zgodzić się na proponowane przez siebie terminy, nie podając przy tym uzasadnienia.

Pracodawca nie powinien jednak odmawiać udzielenia dnia wolnego, nie mając konkretnych powodów (np. zastępstwo osób nieobecnych, zapewnienie normalnego toku produkcji). W razie braku konkretnych przyczyn pracodawca może ewentualnie narazić się na zarzut dyskryminacji lub nawet mobbingu (jeżeli odmowy takie będą trwały dłuższy czas i ze strony pracodawcy nie będzie widoczna chęć osiągnięcia porozumienia). W sytuacji gdy do porozumienia nie dojdzie i dzień wolny nie zostanie udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, należy mu wypłacić wynagrodzenie wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.

Dzień wolny za pracę w niedzielę lub święto

Jeżeli pracownik wykonuje pracę w niedzielę i święto, udzielenie dnia wolnego najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego z tytułu pracy w tych dniach należy do obowiązków pracodawcy. Pracodawca może, ale nie musi uzgadniać z pracownikiem kwestii dotyczącej wyboru terminu dnia wolnego, ponieważ ostateczna decyzja należy właśnie do niego. Pracodawca może wprowadzić w przepisach wewnątrzzakładowych zapisy o prawie pracownika do proponowania daty ww. dnia wolnego.

W razie nieudzielenia dnia wolnego za pracę w szóstym dniu tygodnia lub za pracę w niedzielę lub święto do końca okresu rozliczeniowego pracownikowi trzeba wypłacić wynagrodzenie wraz ze stosownym dodatkiem. Pracodawca, który nie udzieli dnia wolnego i nie wypłaci stosownych świadczeń, musi liczyć się ze skargą pracownika do Państwowej Inspekcji Pracy lub pozwem do sądu o zapłatę należności.

Beata Naróg 

Podstawa prawna:

• art. 1513, art. 188 Kodeksu pracy,

• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281 ze zm.).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Faktury VAT 2021
Faktury VAT 2021
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Mój Prąd 3.0 - kończy się budżet, trzeba się spieszyć ze składaniem wniosku

    Mój Prąd 3.0. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że kończy się budżet tegorocznej, trzeciej już edycji programu „Mój Prąd”, który wynosi 534 mln zł. Ta kwota alokacji wystarczy na dofinansowanie maksymalnie 178 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych, a zostało już złożonych ponad 162 tys. wniosków. Osoby chcące skorzystać z dotacji powinny spieszyć się ze złożeniem dokumentów. Już pod koniec września br. nabór może zostać zamknięty z powodu braku środków.

    Gaz SF6 tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

    Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych. Wciąż jednak jest wykorzystywany na dużą skalę w przemyśle. W efekcie jego stężenie w atmosferze w ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosło ponad dwukrotnie (w tym samym czasie ilość CO2 wzrosła o 11%). Komisja Europejska dokonuje obecnie przeglądu rozporządzenia – decyzję o całkowitym zakazie stosowania SF6 odroczyła do września br. Eksperci Eaton ostrzegają, że UE nie osiągnie neutralności klimatycznej bez rozwiązania tego problemu.

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW. W tym roku, podobnie jak w poprzednich latach, rolnicy mogą liczyć na wcześniejsze otrzymanie środków w ramach zaliczek na poczet corocznych dopłat bezpośrednich oraz działań obszarowych PROW - informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Cyfrowa odporność firmy - skąd wziąć szczepionkę?

    Cyfrowa odporność firmy - jak ją uzyskać? Skąd wziąć "szczepionkę"? Oto 7 najważniejszych warunków odporności cyfrowej firmy.

    Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS? [Webinarium 29 września]

    29 września 2021 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS?”, podczas którego eksperci Fiabilis Consulting Group kompleksowo przedstawią nowe regulacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS. W trakcie webinarium omówione zostaną m.in. obecne i nadchodzące regulacje w kwestiach takich jak: nowe istotne terminy rozliczeń dla płatników składek, zasiłek chorobowy, składka wypadkowa czy postępowania kontrolne prowadzone przez ZUS. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?

    Ładowarka USB-C standardem w całej UE

    Ładowarka USB-C standardem w UE. 23 września 2021 r. Komisja Europejska zaproponowała przepisy, które mają ustalić jeden standard portu ładowania i technologii szybkiego ładowania. USB-C ma być standardowym portem wszystkich smartfonów, tabletów, aparatów fotograficznych, słuchawek, przenośnych głośników i konsoli do gier wideo. Ponadto Komisja proponuje rozdzielenie sprzedaży ładowarek od sprzedaży urządzeń elektronicznych.

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy? To jedna z wątpliwości, którą mogą mieć kierowcy na drogach wielopasmowych. Rozwiejmy ją.

    Używane pickupy do 50 tys. Oto nasza lista

    Używane pickupy do 50 tys. zł? Na naszej liście pojawia się trzech mocnych graczy. I co ciekawe, jeden z nich nie pochodzi ze Stanów!

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu?

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu? To pytanie, które często zadają sobie nie tylko kursanci... Właśnie dlatego warto poznać odpowiedź na nie.

    Kredyty mieszkaniowe - ponad 8 mld udzielonych kredytów w sierpniu

    Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w sierpniu była rekordowa, przekroczyła 8,1 mld zł, a miesiąc przyniósł kontynuację hossy w kredytach wysokokwotowych. Jakość portfela kredytów mieszkaniowych w pandemii poprawiła się - wynika z danych Biura Informacji Kredytowej przekazanej PAP Biznes.

    Finansowanie programów mieszkaniowych - projekt zmian

    Finansowanie programów mieszkaniowych. Ułatwienie procesu wydatkowania środków publicznych i planowania inwestycji – to tylko niektóre zmiany, które zakłada projekt skierowany 16 września 2021 r. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Wśród proponowanych zmian jest także likwidacja barier dotyczących angażowania wkładu własnego przez inwestora oraz wymogu całościowego udziału gminy w TBS lub SIM w przypadku remontu pustostanów w rządowym programie wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, finansowanego z Funduszu Dopłat.

    Jakie auto używane kupić? Te sprzedają się najszybciej i najdłużej

    Jakie auto używane kupić? To ważne pytanie. Dziś przygotowaliśmy listę tych modeli, które najdłużej i najkrócej czekają na nowego właściciela.

    Nowy SUV Lexusa, czyli marka sklonuje Yarisa Cross

    Nowy SUV Lexusa? Tak, wszystko wskazuje na to, że Japończycy rozbudują gamę aut ze zwiększonym prześwitem. Auto ma bazować na Yarisie Cross.

    Z jakim zyskiem można zainwestować 1 mln zł na rynku nieruchomości

    Rynek nieruchomości. Inwestowanie w działki pod budowę mieszkań daje wyższą stopę zwrotu z inwestycji niż kupowanie mieszkania na wynajem.

    Projekty domów do 70 m2 - konkurs architektoniczny (wnioski do 29 września)

    Projekty domów do 70 m2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego zapraszają do wzięcia udziału w konkursie architektonicznym na projekty domów do 70 m2 (powierzchni zabudowy), które będą udostępnione wszystkim zainteresowanym do wykorzystania przy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Wnioski o dopuszczenie do udziału w konkursie można składać 29 września 2021 r. 17 września 2021 r. Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Prawo budowlane i ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzającą ułatwienia administracyjne w budowaniu małych domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2.

    Gdzie nie wolno budować domów?

    Gdzie nie wolno budować domów? Polacy chcą budować domy. Jednym przepisy to umożliwiają, a innym utrudniają.

    Audi e-tron GT RS: Batman ma nowe auto. Przetestowałem je i ja!

    Audi e-tron GT RS wygląda jak samochód Batmana, jest szybki jak myśliwiec i lubi ciasne zakręty jak francuski pociąg TGV. Coś tu jednak nie pasuje.

    Konwent Ochrony Danych i Informacji – 6-7 października. RODO – naruszenia, decyzje, kary

    W tym roku czeka nas jubileuszowa 10. edycja Konwentu Ochrony Danych i Informacji. Obejmie aż dwa dni spotkań: 6 i 7 października. Jak co roku uczestnicy wydarzenia spotkają się z ekspertami ze świata nauki, administracji i biznesu, którzy są specjalistami w dziedzinie ochrony danych i bezpieczeństwa informacji. Tegoroczna edycja Konwentu skupiona będzie wokół tematu naruszeń ochrony danych osobowych, decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i kar. Poza prelekcjami i znanymi już warsztatami #DataProtectionMixer, uczestnicy wydarzenia będą świadkami debaty komentatorskiej, w której wezmą udział zaproszeni eksperci. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tym wydarzeniem.

    Kara za brak OC 2022 rok. Od stycznia nawet 6020 zł!

    Kara za brak OC 2022 rok, czyli od stycznia kierujący, który nie wykupi polisy zapłaci aż o 420 zł więcej. Skąd taka kwota? Winne rosnące wynagrodzenia.

    O ile wzrosną ceny energii?

    Ceny energii. Nie możemy nie widzieć rzeczywistości; trzeba liczyć się ze wzrostami cen energii – przyznała 21 września 2021 r. szefowa departamentu rozwoju rynków i spraw konsumenckich URE Małgorzata Kozak. Oceniła przy tym, iż „podgrzewanie atmosfery” perspektywą wzrostu cen np. o 40 proc. jest obecnie niezasadne.

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku. Ile będą wynosić?

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku po raz kolejny wzrosną. Ile będą wynosić? Za odholowanie auta osobowego zapłacimy... 588 zł!

    Kupowanie opon samochodowych: o czym pamiętać?

    Kupowanie opon samochodowych to zadanie odpowiedzialne. Ogumienie gwarantuje bowiem bezpieczeństwo. O czym pamiętać w czasie wyboru opon?

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania. Czym grozi sytuacja, kiedy po wzięciu kredytu mieszkaniowego (hipotecznego) wartość rynkowa mieszkania spadnie? Czy można się zabezpieczyć przed nieprzewidzianymi sytuacjami, które mogą utrudnić spłatę rat kredytu? Wyjaśnia Prezes UOKiK w ramach kampanii „Policz i nie przelicz się”.