Kategorie

Pracodawca musi poinformować pracowników o przejęciu firmy

inforCMS
Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę może być konsekwencją wielu zdarzeń prawnych. Co może zatem stanowić podstawę prawną takiego przejścia?

Podstawą prawną przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę jest najczęściej sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego wydzierżawienie. Podstawą może być również przekształcenie podmiotu w spółkę, połączenie (podział) osoby prawnej albo skutek działania przepisów prawa (np. decyzja uprawnionego organu o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd). W praktyce dość często przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę jest skutkiem umów cywilnoprawnych zawartych pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Najczęściej strony umawiają się na wydzielenie z zakresu działalności danego podmiotu (dotychczasowego pracodawcy) określonych usług np. w zakresie ochrony obiektów lub utrzymania czystości i przekazanie ich podmiotowymi zewnętrznemu. Podmioty gospodarcze, chcąc obniżyć koszty działalności, dochodzą do wniosku, że bardziej opłacalne (tańsze) będzie dla nich zawarcie kontraktu gospodarczego z innym podmiotem, niż dalsze utrzymywanie pracowników świadczących dotychczas te usługi w ramach stosunku pracy. Często skutkiem tego jest sytuacja, w której grupa pracowników (np. ochrony) świadczy czynności pracownicze z niezmienionym zakresem obowiązków w dotychczasowym miejscu pracy, ale pracodawcą dla nich jest już nowy podmiot.

Trzeba podkreślić, że przejścia zakładu pracy nie można łączyć jedynie ze zmianą własności nad określonymi składnikami materialnymi (budynki, urządzenia itp.). Pojęcie to łączy się z przejściem zakładu pracy rozumianego nie tylko przedmiotowo (przede wszystkim jako składniki majątkowe przedsiębiorstwa, w którym świadczona jest praca), ale też jako ogółu zadań (funkcji). Wielokrotnie wskazywał na to w swych orzeczeniach Sąd Najwyższy. Przypomniał o tym także w wyroku z 7 lutego 2007 r. (I PK 212/06, OSNP 2008/5-6/66), uznając, że części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 par. 1 k.p., nie można utożsamiać wyłącznie ze składnikami materialnymi, ponieważ mogą ją także stanowić zadania pracodawcy.

Obecnie wiele firm decyduje się na przejęcie części innego przedsiębiorstwa. Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby nastąpiło to zgodnie z przepisami prawa pracy?

Przejście części dotychczasowego zakładu pracy na nowego pracodawcę może budzić wątpliwości. Nie wiadomo przede wszystkim, jak definiować to pojęcie. Trudno też ustalić, którzy pracownicy mają zostać przejęci. Jeśli chodzi o pierwsze zagadnienie, to cenną wskazówkę dał w tym zakresie Sąd Najwyższy wyroku z 20 listopada 1996 r. (I PKN 21/96, LEX nr 192324), wskazując, że przez część zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p. nie należy rozumieć każdego składnika mienia dotychczasowego pracodawcy, jak np. lokalu, maszyny, określonego prawa majątkowego. Częścią zakładu pracy staną się one dopiero wówczas, gdy będą tworzyć zespół składników zakładu, który może być potraktowany jako odrębna placówka zatrudnienia dla pracowników, którzy wykonują w niej pracę. Musi to być więc pewna zorganizowana całość, na którą składają się określone elementy materialne i majątkowe, system organizacyjny i struktura zarządzania, które będą dawały możliwość dalszego wykonywania pracy przez pracowników w niej zatrudnionych.

Po ustaleniu, że mamy do czynienia z częścią zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p., może powstać problem z określeniem, którzy pracownicy zostają przejęci przez nowego pracodawcę. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 1996 r. (I PRN 72/96, OSNP 1997/7/115), będą to ci pracownicy, którzy byli związani przedmiotem swego zobowiązania z działalnością przejmowanej części zakładu. To, czy powinni być oni uważani za osoby pozostające w stosunku pracy z przejmowaną jednostką organizacyjną (częścią zakładu pracy), czy też nie, jest kwestią faktu. Oznacza to, że nie można pozostawić takiej sytuacji do uznania poprzedniego i nowego pracodawcy. Okoliczność ta w razie sporu musi być ustalana przez sąd pracy. Pracownik bowiem z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 231 k.p. ulega przeniesieniu do innego zakładu pracy w sposób automatyczny, a nie w trybie osobnych decyzji.

W sytuacji gdy następuje likwidacja dotychczasowego pracodawcy, a jego majątek i zadania przejmuje kilka podmiotów, każdy z nich przejmuje część pracowników (odpowiednio do przejętej części majątku). W takim przypadku przejmujące majątek i zadania podmioty mogą twierdzić, że nie stały się w wyniku tych zdarzeń pracodawcami dla konkretnych pracowników. W tej sytuacji pracownik - aby wyjaśnić swoją sytuację prawną - może wytoczyć powództwo o ustalenie, że pozostaje z konkretnym podmiotem w stosunku pracy. Konieczne więc będzie wyjaśnienie, z którą z przejętych części zakładu pracy dany pracownik był związany. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 1 października 1997 r. (I PKN 301/97, OSNP 1998/14/425), w przypadku wątpliwości, czy nastąpiło przejęcie części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p., istotne jest to, że w wyniku dokonanych zmian organizacyjnych nie ma zapotrzebowania na pracę danego pracownika w jego dotychczasowym miejscu i rozmiarze.

Jakich informacji w związku z przejściem zakładu pracy mogą domagać się przejmowani pracownicy?

Pracownik ma prawo uzyskać informacje o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, jego przyczynach, a także prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla osób zatrudnionych w firmie. Powinien być także poinformowany o zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, w szczególności warunków pracy, płacy i możliwości przekwalifikowania.

Jeśli u pracodawców uczestniczących w transferze nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca musi powyższe informacje przekazać bezpośrednio swoim pracownikom na piśmie. Powinno to nastąpić co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę. W przypadku działania u pracodawców zakładowych organizacji związkowych to właśnie im wskazane informacje powinny być przekazywane.

Nie wszyscy pracownicy chcą być zatrudnieni w nowo powstałej firmie. Czy w związku z tym podwładny, który rozwiąże umowę o pracę z powodu przejścia zakładu pracy, może liczyć na odszkodowanie?

Katalog uprawnień pracowniczych związanych z przejściem zakładu jest bardzo ograniczony. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że kodeks pracy nie przewiduje żadnej możliwości sprzeciwu pracownika w związku z planowanym przejęciem firmy lub jej części przez innego przedsiębiorcę. Natomiast zgodnie z art. 231 par. 4 k.p., w terminie dwóch miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę pracownik może bez wypowiedzenia - za siedmiodniowym uprzedzeniem - rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie będzie powodować dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy przewidują w związki z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Z orzecznictwa wynika, że pracownikowi, który rozwiązał w tym trybie stosunek pracy, nie przysługują takie świadczenia jak odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, wynagrodzenie za okres wypowiedzenia (ewentualnie odszkodowanie za utratę prawa do takiego wynagrodzenia). Pogląd taki wynika między innymi z wyroku Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2000 r. (I PKN 747/99, OSNP 2002/4/86).

Warto zastanowić się nad tym, czy pracownikowi, który w tym trybie rozwiązał stosunek pracy, przysługiwać będzie prawo do odprawy pieniężnej przewidzianej w ustawie z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.). Sąd Najwyższy w wyroku z 2 lutego 2001 r. (I PKN 228/00, OSNP 2002/20/489) wskazał, iż przepis art. 231 par. 4 k.p. stwarza fikcję prawną, według której ten sposób rozwiązania umowy o pracę dla oceny jego skutków należy traktować jak wypowiedzenie pracodawcy. Rozwiązanie umowy o pracę w tym trybie jest jedną z przesłanek stosowania przepisów tej ustawy. Ocena, czy w takiej sytuacji pracownikowi będzie przysługiwać odprawa, powinna być uzależniona od spełnienia pozostałych przesłanek z art. 1 i 10 ustawy, jak również od tego, czy przyczyny ekonomiczne pracodawcy stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Jeżeli bowiem pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy.

W praktyce pracodawcy często podejmują działania zmierzające do obejścia przepisów art. 231 k.p. Zdarzają się na przykład sytuacje, w których dotychczasowy i nowy pracodawca zawierają nieformalne porozumienie, w wyniku którego zmuszają pracowników do rozwiązania za porozumieniem stron dotychczasowej umowy o pracę i zawarcia z przejmującym pracodawcą nowej umowy, mniej korzystnej dla pracownika, zarówno pod względem treści, jak i rodzaju (umowa terminowa zamiast umowy na czas nieokreślony). Takie działania pracodawców naruszają zasady współżycia społecznego, bezwzględnie obowiązujące normy art. 231 k.p. i jako takie są bezprawne. W tego rodzaju sytuacjach pracownik - na podstawie art. 189 k.p.c., w związku z art. 231 k.p. - może wytoczyć powództwo zmierzające do ustalenia, że pozostaje w stosunku pracy nieprzerwanie, a do zmiany pracodawcy doszło na skutek przejścia zakładu pracy (lub jego części) na nowego pracodawcę.

Czy nowy pracodawca może zaproponować przejętym pracownikom warunki pracy i płacy gorsze niż zagwarantowane w obowiązującym ich układzie zbiorowym pracy?

Sytuację tę reguluje art. 2418 k.p. Zgodnie z par. 1 tego przepisu, w ciągu roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem - chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Celem tego przepisu jest przede wszystkim zapewnienie przejmowanym pracownikom (przez pewien okres) niepogorszenia ich sytuacji prawnej wynikającej z zastosowania postanowień układu. Jednak, jak wskazał SN w wyroku z 1 grudnia 2005 r. (III PK 28/04, LEX nr 328031), obowiązek ograniczonego stosowania przez pracodawcę przejmującego pracowników dotychczasowego układu wyraża nie tylko ideę ochrony pracownika, ale ma na względzie również ochronę nowego pracodawcy, który nie jest stroną ani uczestnikiem dotychczasowego układu.

Pracodawca może jednak dokonać wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z układu zbiorowego, jeżeli po upływie roku od przejścia pracownika na podstawie art. 231 k.p. nie zamierza ich nadal respektować.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy. Specjalista z zakresu prawa pracy. Autor wielu publikacji i artykułów.

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 231, art. 2418 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Mój Prąd 3.0 - kończy się budżet, trzeba się spieszyć ze składaniem wniosku

    Mój Prąd 3.0. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej informuje, że kończy się budżet tegorocznej, trzeciej już edycji programu „Mój Prąd”, który wynosi 534 mln zł. Ta kwota alokacji wystarczy na dofinansowanie maksymalnie 178 tys. mikroinstalacji fotowoltaicznych, a zostało już złożonych ponad 162 tys. wniosków. Osoby chcące skorzystać z dotacji powinny spieszyć się ze złożeniem dokumentów. Już pod koniec września br. nabór może zostać zamknięty z powodu braku środków.

    Gaz SF6 tysiące razy bardziej szkodliwy niż CO2 wciąż stosowany w przemyśle

    Gaz fluorowy (sześciofluorek siarki, SF6) znajduje się na szczycie listy najbardziej szkodliwych gazów o globalnym potencjale cieplarnianym, z wynikiem 23,5 tys. razy wyższym niż CO2. Siedem lat temu Unia Europejska zakazała jego stosowania w produkcji m.in. butów sportowych czy opon samochodowych. Wciąż jednak jest wykorzystywany na dużą skalę w przemyśle. W efekcie jego stężenie w atmosferze w ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosło ponad dwukrotnie (w tym samym czasie ilość CO2 wzrosła o 11%). Komisja Europejska dokonuje obecnie przeglądu rozporządzenia – decyzję o całkowitym zakazie stosowania SF6 odroczyła do września br. Eksperci Eaton ostrzegają, że UE nie osiągnie neutralności klimatycznej bez rozwiązania tego problemu.

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW. W tym roku, podobnie jak w poprzednich latach, rolnicy mogą liczyć na wcześniejsze otrzymanie środków w ramach zaliczek na poczet corocznych dopłat bezpośrednich oraz działań obszarowych PROW - informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Cyfrowa odporność firmy - skąd wziąć szczepionkę?

    Cyfrowa odporność firmy - jak ją uzyskać? Skąd wziąć "szczepionkę"? Oto 7 najważniejszych warunków odporności cyfrowej firmy.

    Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS? [Webinarium 29 września]

    29 września 2021 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS?”, podczas którego eksperci Fiabilis Consulting Group kompleksowo przedstawią nowe regulacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS. W trakcie webinarium omówione zostaną m.in. obecne i nadchodzące regulacje w kwestiach takich jak: nowe istotne terminy rozliczeń dla płatników składek, zasiłek chorobowy, składka wypadkowa czy postępowania kontrolne prowadzone przez ZUS. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?

    Ładowarka USB-C standardem w całej UE

    Ładowarka USB-C standardem w UE. 23 września 2021 r. Komisja Europejska zaproponowała przepisy, które mają ustalić jeden standard portu ładowania i technologii szybkiego ładowania. USB-C ma być standardowym portem wszystkich smartfonów, tabletów, aparatów fotograficznych, słuchawek, przenośnych głośników i konsoli do gier wideo. Ponadto Komisja proponuje rozdzielenie sprzedaży ładowarek od sprzedaży urządzeń elektronicznych.

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy? To jedna z wątpliwości, którą mogą mieć kierowcy na drogach wielopasmowych. Rozwiejmy ją.

    Używane pickupy do 50 tys. Oto nasza lista

    Używane pickupy do 50 tys. zł? Na naszej liście pojawia się trzech mocnych graczy. I co ciekawe, jeden z nich nie pochodzi ze Stanów!

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu?

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu? To pytanie, które często zadają sobie nie tylko kursanci... Właśnie dlatego warto poznać odpowiedź na nie.

    Kredyty mieszkaniowe - ponad 8 mld udzielonych kredytów w sierpniu

    Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w sierpniu była rekordowa, przekroczyła 8,1 mld zł, a miesiąc przyniósł kontynuację hossy w kredytach wysokokwotowych. Jakość portfela kredytów mieszkaniowych w pandemii poprawiła się - wynika z danych Biura Informacji Kredytowej przekazanej PAP Biznes.

    Finansowanie programów mieszkaniowych - projekt zmian

    Finansowanie programów mieszkaniowych. Ułatwienie procesu wydatkowania środków publicznych i planowania inwestycji – to tylko niektóre zmiany, które zakłada projekt skierowany 16 września 2021 r. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Wśród proponowanych zmian jest także likwidacja barier dotyczących angażowania wkładu własnego przez inwestora oraz wymogu całościowego udziału gminy w TBS lub SIM w przypadku remontu pustostanów w rządowym programie wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, finansowanego z Funduszu Dopłat.

    Jakie auto używane kupić? Te sprzedają się najszybciej i najdłużej

    Jakie auto używane kupić? To ważne pytanie. Dziś przygotowaliśmy listę tych modeli, które najdłużej i najkrócej czekają na nowego właściciela.

    Nowy SUV Lexusa, czyli marka sklonuje Yarisa Cross

    Nowy SUV Lexusa? Tak, wszystko wskazuje na to, że Japończycy rozbudują gamę aut ze zwiększonym prześwitem. Auto ma bazować na Yarisie Cross.

    Z jakim zyskiem można zainwestować 1 mln zł na rynku nieruchomości

    Rynek nieruchomości. Inwestowanie w działki pod budowę mieszkań daje wyższą stopę zwrotu z inwestycji niż kupowanie mieszkania na wynajem.

    Projekty domów do 70 m2 - konkurs architektoniczny (wnioski do 29 września)

    Projekty domów do 70 m2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego zapraszają do wzięcia udziału w konkursie architektonicznym na projekty domów do 70 m2 (powierzchni zabudowy), które będą udostępnione wszystkim zainteresowanym do wykorzystania przy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Wnioski o dopuszczenie do udziału w konkursie można składać 29 września 2021 r. 17 września 2021 r. Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Prawo budowlane i ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzającą ułatwienia administracyjne w budowaniu małych domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2.

    Gdzie nie wolno budować domów?

    Gdzie nie wolno budować domów? Polacy chcą budować domy. Jednym przepisy to umożliwiają, a innym utrudniają.

    Audi e-tron GT RS: Batman ma nowe auto. Przetestowałem je i ja!

    Audi e-tron GT RS wygląda jak samochód Batmana, jest szybki jak myśliwiec i lubi ciasne zakręty jak francuski pociąg TGV. Coś tu jednak nie pasuje.

    Konwent Ochrony Danych i Informacji – 6-7 października. RODO – naruszenia, decyzje, kary

    W tym roku czeka nas jubileuszowa 10. edycja Konwentu Ochrony Danych i Informacji. Obejmie aż dwa dni spotkań: 6 i 7 października. Jak co roku uczestnicy wydarzenia spotkają się z ekspertami ze świata nauki, administracji i biznesu, którzy są specjalistami w dziedzinie ochrony danych i bezpieczeństwa informacji. Tegoroczna edycja Konwentu skupiona będzie wokół tematu naruszeń ochrony danych osobowych, decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i kar. Poza prelekcjami i znanymi już warsztatami #DataProtectionMixer, uczestnicy wydarzenia będą świadkami debaty komentatorskiej, w której wezmą udział zaproszeni eksperci. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tym wydarzeniem.

    Kara za brak OC 2022 rok. Od stycznia nawet 6020 zł!

    Kara za brak OC 2022 rok, czyli od stycznia kierujący, który nie wykupi polisy zapłaci aż o 420 zł więcej. Skąd taka kwota? Winne rosnące wynagrodzenia.

    O ile wzrosną ceny energii?

    Ceny energii. Nie możemy nie widzieć rzeczywistości; trzeba liczyć się ze wzrostami cen energii – przyznała 21 września 2021 r. szefowa departamentu rozwoju rynków i spraw konsumenckich URE Małgorzata Kozak. Oceniła przy tym, iż „podgrzewanie atmosfery” perspektywą wzrostu cen np. o 40 proc. jest obecnie niezasadne.

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku. Ile będą wynosić?

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku po raz kolejny wzrosną. Ile będą wynosić? Za odholowanie auta osobowego zapłacimy... 588 zł!

    Kupowanie opon samochodowych: o czym pamiętać?

    Kupowanie opon samochodowych to zadanie odpowiedzialne. Ogumienie gwarantuje bowiem bezpieczeństwo. O czym pamiętać w czasie wyboru opon?

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania. Czym grozi sytuacja, kiedy po wzięciu kredytu mieszkaniowego (hipotecznego) wartość rynkowa mieszkania spadnie? Czy można się zabezpieczyć przed nieprzewidzianymi sytuacjami, które mogą utrudnić spłatę rat kredytu? Wyjaśnia Prezes UOKiK w ramach kampanii „Policz i nie przelicz się”.