Kategorie

Odszkodowanie w księdze przychodów i rozchodów

Leszek Porowski
inforCMS
Jakich zapisów należy dokonać w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w związku z uszkodzeniem samochodu ciężarowego (nowy samochód o przebiegu 8200 km), który jest leasingowany? Naprawa samochodu została już zgłoszona do ubezpieczyciela. Firma otrzymała fakturę VAT z warsztatu samochodowego, z której wynika, że należy opłacić tylko VAT, a pozostałą część pokrywa ubezpieczyciel.

RADA

Firma powinna zaksięgować całą fakturę w koszty uzyskania przychodu w dacie wystawienia faktury przez warsztat według jej wartości netto. Do pozostałych przychodów powinna natomiast zaewidencjonować przychód z tytułu otrzymania odszkodowania w dacie wpływu odszkodowania na rachunek bankowy warsztatu naprawczego (dział 8 kpir). VAT naliczony wynikający z faktury powinien być odliczony za okres rozliczeniowy nie wcześniejszy niż data otrzymania faktury za wykonaną usługę naprawczą lub za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Przychód z tytułu otrzymania odszkodowania nie podlega opodatkowaniu VAT.

UZASADNIENIE

Reklama

Przede wszystkim należy podkreślić, że przy zawieraniu umowy leasingu zazwyczaj przewiduje się, że to korzystający jest zobowiązany do pokrycia kosztów naprawy leasingowanej rzeczy (samochodu), tak więc naprawa uszkodzonego leasingowanego samochodu będzie stanowiła wydatek korzystającego (leasingobiorcy). Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 22 ust. 1 updof). Ze względu na fakt, że samochód był wykorzystywany w działalności gospodarczej, jego naprawę można zaliczyć do wydatków związanych z uzyskiwanymi przychodami.

Koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione (art. 22 ust. 4). Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym zostały osiągnięte odpowiadające im przychody.

Koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Reklama

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu w przypadku podatników, którzy prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu (art. 22 ust. 6b updof).

Koszty wynikające z regulacji zawartej w art. 22 ust. 4 ustawy o pdof należy zaksięgować zgodnie z metodą kasową w dacie ich poniesienia. Oznacza to, że momentem ujęcia kosztu w księdze przychodów i rozchodów jest data wystawienia faktury przez warsztat naprawiający samochód. Podatnik powinien zaewidencjonować do kosztów uzyskania przychodu wartość netto usługi naprawczej wynikającą z faktury.

Z rozważań wynika, że podatnik ma prawo zaliczyć do kosztu uzyskania przychodu wartość netto faktury naprawy samochodu. W odniesieniu do przychodów należy zauważyć, że zgodnie z art. 9 ustawy o pdof opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c updof oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do zapisu ww. ustawy wolne od podatku są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem odszkodowania za szkody dotyczące składników majątkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej (art. 21 ust. 1 pkt 4). Ponadto przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 14 ust. 2 pkt 12).

Składniki majątku obejmują również rzeczy używane przez korzystającego w ramach umowy leasingu. W praktyce rynkowej zazwyczaj jest tak, że w przypadku zawarcia umowy leasingu korzystający (leasingobiorca) jest zobowiązany do ubezpieczenia przedmiotu leasingu lub do zwrotu finansującemu (leasingodawcy) koszów ubezpieczenia. Zazwyczaj w takiej sytuacji ubezpieczonym, czyli otrzymującym wypłacone odszkodowanie, jest leasingobiorca.

Otrzymane odszkodowanie za naprawę uszkodzonego samochodu będzie wypełniało dyspozycję tego przepisu i będzie stanowiło w dniu otrzymania przychód z działalności gospodarczej. Jego wartość należy wpisać do kolumny 8 podatkowej księgi przychodów i rozchodów jako „Pozostałe przychody”.

Należy również zauważyć, że dla powstania przychodu z tytułu otrzymanego odszkodowania bez znaczenia pozostaje fakt, że odszkodowanie jest przekazywane bezpośrednio od ubezpieczyciela do warsztatu naprawczego, z pominięciem firmy podatnika. W rzeczywistości beneficjentem odszkodowania jest ubezpieczony, czyli poszkodowana firma. Odszkodowanie jest przekazywane bezpośrednio na rachunek warsztatu naprawczego, ponieważ podatnik na etapie zawierania polisy ubezpieczeniowej lub likwidacji szkody dokonał cesji swojej wierzytelności wynikającej z umowy ubezpieczenia na rzecz warsztatu samochodowego, którego stał się dłużnikiem z tytułu wykonania na jego rzecz usługi warsztatowej. Jako że ubezpieczenie samochodu zapewne obejmowało jego wartość netto, ubezpieczyciel przelał na konto warsztatu wartość naprawy netto. Dlatego podatnik musi zapłacić warsztatowi jedynie VAT wynikający z faktury za usługę naprawczą. Podatnik nie poniesie jednak straty z tego tytułu. Naliczony w fakturze za naprawę samochodu i następnie zapłacony warsztatowi przez podatnika VAT będzie podlegał odliczeniu na zasadach ogólnych.

VAT naliczony

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z tytułu nabycia usług przysługuje co do zasady w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę (art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT). Jeżeli jednak nie dokonał on obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w miesiącu otrzymania faktury, to może tego dokonać w deklaracji za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11). Dlatego VAT naliczony zawarty w fakturze za wykonaną naprawę samochodu należy odliczyć nie wcześniej niż w dacie jej otrzymania.

 

VAT należny

Otrzymane odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ nie spełnia definicji dostawy towaru ani odpłatnego świadczenia usług. Celem odszkodowania jest naprawienie szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego lub przez zapłacenie odpowiedniej sumy pieniężnej. Naprawienie szkody powinno obejmować nie tylko straty, które poszkodowany poniósł, ale także korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Sąd Najwyższy w uchwale z 13 czerwca 2003 r. (sygn. akt III CZP 32/03) stwierdził, że (...) odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku.

Tym samym otrzymane odszkodowanie nie podlega regulacjom ustawy o VAT.

Prezentowane w niniejszym artykule stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem organów podatkowych. Na przykład Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 9 lutego 2009 r., sygn. IPPB1/415-1315/08-4/IF, stwierdził, że (...) odszkodowanie, o którym mowa we wniosku, otrzymane z tytułu ubezpieczenia majątkowego za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, niezależnie od tego czy odszkodowanie zostało wypłacone Wnioskodawcy, czy zostało przekazane przez ubezpieczyciela bezpośrednio wykonawcy naprawy, stanowi przychód z działalności gospodarczej w dacie jego otrzymania zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy.

Przykład

Pan Adam Kowalski otrzymał fakturę VAT za wykonaną dla niego naprawę samochodu ciężarowego, którego jest leasingobiorcą. Faktura została wystawiona 25 października 2009 r. i opiewa na kwotę 10 000 zł netto, VAT - 2200 zł (12 200 zł brutto). Pan Kowalski przedstawił fakturę VAT ubezpieczycielowi i zażądał wypłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia AC. Otrzymaną fakturę zaksięgował do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej przez siebie podatkowej księdze przychodów i rozchodów pod datą jej wystawienia (25 października 2009 r.). Podatek naliczony VAT zawarty w fakturze pan Kowalski odliczył w październiku, ponieważ w tym miesiącu otrzymał przedmiotową fakturę.

Tabela 1. Wyciąg z księgi przychodów i rozchodów za październik 2009 r.

W listopadzie pan Kowalski otrzymał informację z warsztatu samochodowego, że 16 listopada 2009 r. ubezpieczyciel przelał na rachunek bankowy warsztatu kwotę 10 000 zł. W tej sytuacji pan Adam zaksięgował przychód w kwocie 10 000 zł pod datą otrzymania przelewu przez warsztat samochodowy. Przychód ten wpisał w kol. 8 księgi - Pozostałe przychody.

Tabela 2. Wyciąg z księgi za listopad 2009 r.

Koszty bezpośrednie

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:

• sporządzenia sprawozdania finansowego, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo

• złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego

- są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po tym dniu, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane jest zeznanie.

UWAGA

Jeśli samochód nie jest objęty ubezpieczeniem AC, to bez względu na to, czy szkoda jest realizowana z polisy sprawcy wypadku, naprawa tego samochodu nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o pdof nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym.

• art. 9, art. 14 ust. 2 pkt 12, art. 21 ust. 4, art. 22 ust. 4 i art. 22 ust. 6b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; Dz.U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1541

• rozporządzenie Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. Nr 152, poz. 1475; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 140, poz. 988

• art. 86 ust. 10 pkt 1, art. 86 ust. 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 215, poz. 1666

• art. 361, art. 363 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 131, poz. 1075

Leszek Porowski

doradca podatkowy

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Zawieranie umów w formie elektronicznej, zarządzanie dokumentami online. Czy prawnicy pozbędą się papierów?

    Zawieranie umów w formie elektronicznej. Tak jak biznesmeni rozpoczynający swoją karierę w latach 80-tych i 90-tych są przyzwyczajeni do noszenia znacznej ilości gotówki w kieszeni, tak prawnicy są przyzwyczajeni do wszystkiego, co jest „na piśmie”, „stwierdzone pismem”, ma „formę pisemną”, itp. Jak słusznie wskazała Rzecznik Generalna TSUE (w swojej opinii w sprawie C-258/16), teksty zapisuje się od tysięcy lat na różnych nośnikach – na glinianych tabliczkach, papirusie, marmurze czy granicie. Współcześnie coraz powszechniej używa się jednak elektronicznych środków przekazu. Odchodzi się od utożsamiania formy pisemnej wyłącznie z formą papierową (wydrukiem papierowym).

    Jak firma powinna informować o realizacji zadania publicznego?

    Od 25 czerwca br. będą obowiązywały nowe regulacje dla beneficjentów programów finansowanych z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, w tym z PFRON. Jakie obowiązki informacyjne ma firma?

    Zarządzanie firmą budowlaną - dostęp do danych w czasie rzeczywistym

    Zarządzanie firmą budowlaną. Sektor budowlany wyszedł obronną ręką z zawirowań związanych z pandemią koronawirusa. Duży wpływ miały m.in. inwestycje zakontraktowane jeszcze przed wybuchem pandemii. Jednak wydajność prac prowadzonych w zaostrzonym reżimie sanitarnym spadła o ok. 5-20 proc. (zob. Raport PZPB “Sektor budownictwa w obliczu COVID-19”). Poszukiwanie możliwości optymalizacji powinno być więc jednym z priorytetów tej branży. Szansą na znaczne poprawienie wyników oraz lepszą organizację pracy jest bieżący dostęp do danych oraz ich analiza, która pozwala podejmować słuszne decyzje biznesowe.

    Czy przedsiębiorca może sprawdzić kto jest zaszczepiony?

    Była wojna o maseczki, będzie o dowody szczepienia? Przedsiębiorcy mają wątpliwości, jak sprawdzać czy klient jest zaszczepiony. Jakie obowiązki ma pracodawca, a jakie prawa pracownik?

    Co 4 firma ma kłopoty ze spłata rat kredytu lub leasingu

    Co druga firma z sektora MŚP w ciągu ostatnich trzech miesięcy poniosła w związku z pandemią dodatkowe koszty. Pojawiły się problemy ze spłatą rat leasingu. Ale te wydatki to nie jedyne zmartwienie firm. Jakie kłopoty finansowe mają firmy?

    Rynek konsumenta. Kto kupuje zdalnie, a kto stacjonarnie?

    Zakupy przez internet zyskały przez pandemię. W wyniku kolejnych obostrzeń nakładanych na branżę i wielu tygodni niemal całkowitego zakazu handlu drogą stacjonarną dla wielu sklepów handel internetowy był jedynym kanałem dystrybucji.

    Wynajem - jedno mieszkanie, podwójny zysk

    Wynajem nieruchomości. W obliczu rosnącej inflacji, która w maju br. sięgnęła już blisko 5%, warto zastanowić się, co zrobić, aby zaoszczędzone pieniądze nie straciły na wartości. Jedną z inwestycji, po którą wciąż chętnie sięgają Polacy są nieruchomości. Mimo rosnących cen mieszkań, nadal jest to najbezpieczniejsza i najpewniejsza forma lokaty kapitału. Ponadto na rynku pojawił się nowy produkt mający przyspieszyć zwrot z takiej inwestycji – tzw. Wehikuł Inwestycyjny.

    Kiedy ruszy Krajowy Rejestr Zadłużonych?

    Krajowy Rejestr Zadłużonych miał zacząć działać w lipcu tego roku, ale poczekamy jeszcze na jego uruchomienie. Kto trafi do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

    Mixed-use, czyli budownictwo wielofunkcyjne

    Budownictwo wielofunkcyjne - mixed-use. Nowoczesne kompleksy wielofunkcyjne, otwarte na interakcje społeczne i zapewniające lokalne potrzeby, które wygrywają dziś z tradycyjnymi biurowcami, wyznaczają kierunek rozwoju inwestycji w sektorze komercyjnym.

    Lokalny program "Mój Deszcz"

    Lokalny program "Mój Deszcz". Miejski program dotacji do łapania deszczówki, uzupełniający program centralny, rozpoczyna samorząd Gliwic. Na wykonanie zbiorników do łapania i wykorzystania wód deszczowych ma być przeznaczone do 4 tys. zł – w ramach półmilionowego budżetu.

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Co zawiera pakiet dla zagranicznych inwestorów?

    Proponowany pakiet dla zagranicznych inwestorów to m.in.: "jedno okienko", w którym firma będzie mogła ustalić wszystkie podatkowe aspekty inwestycji, czy możliwość odliczania VAT od usług finansowych.

    Rynek nieruchomości biurowych w Europie

    Rynek nieruchomości biurowych. Z powodu pandemii Covid-19 spadło zapotrzebowanie na biura w Europie i inwestycje w nowe nieruchomości. W Londynie ten trend zaczyna się odwracać. We Francji wzrasta zapotrzebowanie na zielone dachy i tarasy. W Szwecji myśli się o "biurach przyszłości". Nadal puste pozostają biura we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.

    Kasa fiskalna 2021 - rejestracja i zwolnienie

    Bez względu na rodzaj kasy przedsiębiorca ma obowiązek dokonania jej fiskalizacji i uzyskać numer ewidencyjny. Jak zarejestrować kasę fiskalną? Kto może to zrobić? Ile to kosztuje?

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Dlaczego pracownicy wolą model hybrydowy?

    Aż 61 proc. pracowników chce pracować w modelu hybrydowym, pracę wyłącznie z domu chciałoby świadczyć zaledwie 15 proc. Jak ten trend wpływa na rynek nieruchomości biurowych?

    Dlaczego ciągłość IT jest numerem 1 dla firm?

    Zdolność firm do szybkiego odtworzenia środowiska pracy w wyniku awarii lub cyberataku jest dziś wystawiana na bardzo trudną próbę. Bardzo wiele biznes „zawdzięcza” tutaj pandemii i powszechnemu przejściu na pracę zdalną.

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Backup w firmie - dlaczego jest taki ważny?

    Backup w firmie powinien być obowiązkowy. Przypadkowo usunięty dokument, złośliwe oprogramowanie lub uszkodzenie sprzętu – przyczyn utraty danych może być co najmniej kilka. W każdym przypadku konsekwencje są jednak takie same. Jak można ich uniknąć?

    Wakacje 2021 - jakie są trendy turystyczne?

    Gdzie wyjedziemy na tegoroczne wakacje? Wybierzemy urlop w kraju czy za granicą? Jakie kierunki są popularne? Czy biura podróży mają szansę w tym sezonie na odrobienie strat?

    Dotacja na założenie firmy - zabezpieczenie środków [VIDEO]

    Jedną z najpopularniejszych form wsparcia z urzędu pracy, dostępną dla zarejestrowanych osób bezrobotnych, jest dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Jak zabezpieczyć zwrot dofinansowania?

    Bitcon i kryptomilionerzy - gdzie zapłacą swoje podatki?

    Na świecie ujawniają się pierwsi miliarderzy, którzy dorobili się tylko na bitconie, a w Polsce jest coraz więcej krypto-milionerów. Czy odprowadzają podatki do polskiej kasy?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód. Co to oznacza?

    Fabryczny gaz nie wbity w dowód tworzy poważny problem dla kierowcy. Powód? Samochód nie przejdzie przeglądu technicznego!