Kategorie

Czy prowadząc pkpir, można zaliczyć do kosztów odpis aktualizujący

Justyna Michałowska
inforCMS
Prowadzę indywidualną działalność gospodarczą. Rozliczam się w formie pkpir. Jeden z kontrahentów przestał mi płacić za dostarczane towary. Sprawa dotyczy dwóch faktur o wartości netto 20 000 zł łącznie. Faktury powinny być zapłacone w maju br. Wiem, że kontrahent ma kłopoty finansowe. Zlikwidował już firmę i nie płaci również innym dostawcom. Czy należności te mogę w jakiś sposób zaliczyć do kosztów jako wierzytelności nieściągalne?

RADA

W przedstawionych okolicznościach Czytelnik może dokonać odpisu aktualizującego powyższe należności. Odpis ten można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. W pkpir odpis zostanie ujęty w kolumnie 13 - pozostałe wydatki. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Updof przewiduje dwa sposoby zaliczenia do kosztów podatkowych wierzytelności nieściągalnych. Pierwszym jest odpowiednie udokumentowanie nieściągalności wierzytelności. Drugim jest dokonanie odpisu aktualizującego, określonego w ustawie o rachunkowości. Nieściągalność wierzytelności objętej odpisem aktualizującym musi być odpowiednio uprawdopodobniona. W obu przypadkach podstawowym warunkiem zaliczenia do kosztów wierzytelności nieściągalnej jest jej uprzednie wykazanie jako przychodu należnego.

WAŻNE!

Wierzytelność nieściągalna może stanowić koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem że wcześniej zostanie wykazana jako przychód należny.

W ramach obu sposobów nie będą więc mogły być zaliczone do kosztów nieściągalne wierzytelności z tytułu pożyczki. Kapitał pożyczki nie jest bowiem wykazywany jako przychód należny.

Udokumentowanie nieściągalności wierzytelności

Nieściągalność wierzytelności dokumentują:

1) postanowienie o nieściągalności, uznane przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydane przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2) postanowienie sądu o:

• oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

• umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

• ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

3) protokół sporządzony przez podatnika, stwierdzający, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty (art. 23 ust. 2 updof).

W przedstawionym przypadku Czytelnik nie będzie jednak mógł skorzystać z tego sposobu zaliczenia do kosztów wierzytelności nieściągalnej. Nie dysponuje on bowiem żadnym z wymienionych dokumentów. Podatnik nie sporządzi również protokołu, o którym mowa w ostatnim punkcie. Trudno przypuszczać, aby przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem należności były równe albo wyższe od kwoty 20 000 zł. Podatnikowi pozostaje dokonanie odpisu aktualizującego.

Odpisy aktualizujące

Reklama

Odpisy aktualizujące mają swoje źródło w ustawie o rachunkowości. Dlatego w piśmiennictwie często kwestionowane jest prawo do ich dokonywania przez podmioty prowadzące pkpir. Prawo do dokonywania odpisów aktualizujących przez tych podatników akceptują jednak organy podatkowe. Przykładowo - Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 10 czerwca 2008 r., nr ITPB1/415-168b/08/AT, uznał:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje w art. 23 ust. 1 pkt 21, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 14 do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 3. Z wyżej przytoczonego przepisu nie wynika, że ma on zastosowanie jedynie do podatników prowadzących księgi rachunkowe na zasadach określonych w ustawie o rachunkowości. Nie ma bowiem uzasadnienia do różnicowania statusu prawno-podatkowego podatnika wyłącznie z uwagi na rodzaj prowadzonych przez niego urządzeń księgowych.

Takie samo stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 26 sierpnia 2008 r., nr IBPB1/415-537/08/AB (KAN-4885/05/08).

Ważne jest jednak, aby odpis został dokonany w zgodzie z przepisami ustawy o rachunkowości. Na jej podstawie odpisów aktualizujących należności dokonuje się, uwzględniając prawdopodobieństwo ich zapłaty, i mogą one dotyczyć:

• należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi w postępowaniu upadłościowym,

• należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego - w pełnej wysokości należności,

Reklama

• należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności,

• należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego - w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania,

• należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu (art. 35b ustawy o rachunkowości).

 

W przedstawionym przypadku dokonanie odpisu aktualizującego Czytelnik może uzasadnić tym, że:

a) dłużnik zalega z zapłatą należności, a według oceny jego sytuacji majątkowej i finansowej spłata należności nie jest prawdopodobna,

b) należności nie są objęte gwarancją czy też innym zabezpieczeniem.

O zaleganiu ze spłatą należności świadczy upływ terminu zapłaty przewidzianego w umowie czy na fakturze. Podatnik powinien posiadać również dokumentację (wezwania do zapłaty, korespondencja) świadczącą o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania należności. Dzięki niej podatnik wykaże, że zaleganie ze spłatą należności nie jest wynikiem zwykłego przeoczenia kontrahenta. Ponadto podatnik wykaże, że dochował należytej staranności w dochodzeniu długu. Dochowanie takiej staranności organy podatkowe podnoszą często jako jeden z warunków zaliczenia nieściągalnej wierzytelności do kosztów.

O złej sytuacji majątkowej kontrahenta świadczy likwidacja działalności gospodarczej (utrata źródła przychodu) oraz zaleganie z zapłatą dla innych kontrahentów (majątek jest obciążony licznymi długami). Kontrahentów tych warto poprosić o oświadczenia w sprawie zalegania przez dłużnika z zapłatą należnych im kwot.

Dla zaliczenia odpisu aktualizującego do kosztów należy jednak spełnić jeszcze jeden warunek. Podatnik musi uprawdopodobnić nieściągalność wierzytelności objętej odpisem zgodnie z wymogami updof. Na podstawie art. 23 ust. 3 updof nieściągalność takiej należności jest uprawdopodobniona, w szczególności gdy:

• dłużnik został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo

• zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu w myśl przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub na wniosek dłużnika zostało wszczęte postępowanie ugodowe w myśl przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo

• wierzytelność została zasądzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

• wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.

Podatnik, tworząc odpis aktualizujący w koszty uzyskania przychodu, musi uprawdopodobnić nieściągalność najpóźniej na dzień utworzenia tego odpisu. W przypadku Czytelnika nieściągalność należności objętej odpisem uprawdopodabnia wykreślenie dłużnika z ewidencji działalności gospodarczej. Wartość odpisu aktualizującego zaliczamy do kosztów przez zapis w kolumnie 13 pkpir - pozostałe wydatki. Zapisu dokonujemy w dacie utworzenia odpisu. Jego podstawą jest dowód księgowy sporządzony przez podatnika, który zawiera m.in. wartość i datę utworzenia odpisu oraz przedstawia krótko okoliczności uzasadniające jego utworzenie.

Przykładowy wzór odpisu aktualizującego

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Rozwiązanie odpisu aktualizującego, który został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, powoduje obowiązek wykazania jego wartości jako przychodu (art. 14 ust. 2 pkt 7c updof). Rozwiązanie odpisu następuje z chwilą ustania przyczyn jego dokonania, tj. w dacie spłaty należności objętej odpisem. Przychód z tytułu rozwiązania odpisu wykazujemy w kolumnie 8 pkpir - pozostałe przychody.

PRZYKŁAD

Pan Henryk Nowak dokonał odpisu aktualizującego w dniu 10 lipca 2009 r. Odpis ten dotyczył należności netto z dwóch faktur:

należność z faktury VAT nr 23/05/09 z 8 maja 2009 r. - 5000 zł, termin płatności - 15 maja 2009 r.;

należność z faktury VAT nr 34/05/09 z 12 maja 2009 r. - 15 000 zł, termin płatności - 19 maja 2009 r.

Należności były wcześniej ujęte jako przychód należny odpowiednio w dniu 8 i 12 maja 2009 r. Dokonanie odpisu podatnik uzasadnił złą sytuacją majątkową dłużnika, o której świadczy:

uchylanie się od zapłaty należności, mimo przesłania wezwania do zapłaty,

likwidacja działalności gospodarczej dłużnika z dniem 30 czerwca 2009 r.,

zaleganie z zapłatą należności innym kontrahentom.

Fakt likwidacji działalności gospodarczej przez dłużnika pozwala podatnikowi na zaliczenie dokonanego odpisu aktualizującego do kosztów uzyskania przychodów. W pkpir odpis aktualizujący został ujęty w kolumnie 13 - pozostałe wydatki, w dacie jego utworzenia. 27 lipca dłużnik zapłacił obie zaległe należności. W tym dniu pan Nowak dokonał rozwiązania odpisu aktualizującego. Udokumentował to przez sporządzenie dowodu księgowego zawierającego oświadczenie o rozwiązaniu odpisu z powodu spłaty zaległych należności. Wartość rozwiązanego odpisu aktualizującego została wykazana jako pozostałe przychody w kolumnie 8 pkpir.

Ewidencja w pkpir w lipcu 2009 r.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800

Justyna Michałowska

księgowa

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?