Kategorie

Jakie są skutki podatkowe darowizny lokalu użytkowego

Ewa Leszczyńska
inforCMS
W grudniu 2007 r. jako przedsiębiorca samodzielnie prowadzący działalność gospodarczą nabyłem lokal użytkowy (na rynku pierwotnym). Obecnie chciałbym darować ten lokal córce. Jakie będą skutki podatkowe tej darowizny dla prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej? Jestem podatnikiem VAT.

RADA

Darowizna ta będzie podlegała VAT, jeśli przysługiwało Panu prawo do odliczenia VAT przy nabyciu lokalu, który ma być przedmiotem darowizny. Przekazanie lokalu nastąpi bowiem na cele niezwiązane z prowadzonym przedsiębiorstwem (darowizna córce). Darowizna lokalu będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Córka nie będzie więc zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od otrzymanej darowizny lokalu.

UZASADNIENIE

Skutki podatkowe darowizny przedmiotowego lokalu należy rozważyć zarówno w podatku od towarów i usług, podatku od spadków i darowizn, jak i w podatku dochodowym.

VAT od darowizny

Podatnik powinien zapłacić VAT, jeżeli nieodpłatne przekazanie nieruchomości (w tym przypadku darowizna lokalu użytkowego) spełnia warunki określone w ustawie o VAT. Są to następujące warunki:

• nieodpłatne przekazanie zostało dokonane na cele niezwiązane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,

• podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu nieruchomości (nie jest przy tym istotne, czy podatnik faktycznie skorzystał z tego uprawnienia).

Pierwszy z wymienionych warunków został spełniony. Darowizna lokalu użytkowego na rzecz córki nie jest bowiem czynnością związaną z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Z pytania nie wynika, czy drugi warunek został spełniony. Jeżeli jednak Czytelnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu lokalu użytkowego, który zamierza darować córce, to również drugi warunek opodatkowania został spełniony. Czytelnik powinien wówczas odprowadzić VAT należny od dokonanej darowizny lokalu użytkowego.

Ustalenie podstawy opodatkowania

Podstawą opodatkowania VAT nieodpłatnej dostawy towarów jest cena nabycia (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy towarów (art. 29 ust. 10 ustawy o VAT). Z praktyki stosowania tego przepisu (również przez organy podatkowe) wynika, że od 1 stycznia 2008 r. przy ustalaniu podstawy opodatkowania darowanego lokalu cenę nabycia (lub koszt wytworzenia) należy określić na moment darowizny lokalu (do końca 2007 r. treść przepisu oraz praktyka organów podatkowych nakazywały za podstawę opodatkowania przyjmować historyczną cenę nabycia, a nie cenę na dzień darowizny).

Jednak nowe brzmienie przepisu, wprowadzone przy założeniu, że przekazywane w drodze darowizny towary tracą z czasem na wartości, nie jest korzystne w przypadku darowizn nieruchomości. Ceny nieruchomości w ostatnich latach raczej bowiem rosną, niż spadają. Istnieje zatem ryzyko, że organy podatkowe będą chciały określić podstawę opodatkowania w wysokości wartości rynkowej darowanego lokalu (na dzień dokonania darowizny).

Taką praktykę należy jednak uznać za nieuprawnioną. Treść art. 29 ust. 10 ustawy o VAT, określającego podstawę opodatkowania przy nieodpłatnej dostawie towarów, zawiera zwrot „cena nabycia”, a nie pojęcie „wartość rynkowa”. Gdyby ustawodawca chciał, aby podstawą opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów była cena rynkowa, wskazałby to wprost. W literaturze spotyka się też poglądy kompromisowe, według których:

(...) obecne brzmienie tego przepisu VAT (art. 29 ust. 10 - przyp. autora) pozwala na ustalanie podstawy opodatkowania nieodpłatnego przekazania (darowizn) towaru na podstawie wartości rynkowej przedmiotu darowizny, z zastrzeżeniem, iż wartość ta nie może przekroczyć ceny nabycia towaru będącego przedmiotem darowizny. (Artykuł Grzegorza Kaptura - „Darowizna nieruchomości w podatku VAT”, cz. II - „Przekazanie na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem” - publ. Nieruchomości nr 10/2008).

Obecnie brak jest jednoznacznej wykładni MF art. 29 ust. 10 ustawy o VAT. Pisma organów podatkowych dotyczące wymienionego przepisu również nie dają jednoznacznej odpowiedzi, jak należy go interpretować. Przykładowo w piśmie z 16 kwietnia 2008 r., nr IP-PP2-443-357/08-2/PW, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie zgodził się ze stanowiskiem podatnika, że za cenę nabycia, o której mowa w ust. 10 art. 29 ustawy o VAT, należy uznać cenę historyczną. Z kolei z pisma Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 22 października 2008 r., nr IPPP1-443-1625/08-3/RK, wynika, że podstawą opodatkowania przy nieodpłatnym przekazaniu jest cena nabycia określona w dniu dostawy. Czyli jest to cena, jaką podatnik zapłaciłby za dane dobro w dniu dostawy.

Z powołanych pism wynika, że brak jest jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, w jakiej wysokości ustalić podstawę opodatkowania przy darowiźnie nieruchomości. Dlatego podatnicy, którzy planują dokonanie darowizny i mają wątpliwości co do wysokości podstawy jej opodatkowania, powinni wystąpić do Ministra Finansów (w praktyce do właściwego Dyrektora Izby Skarbowej) z wnioskiem o interpretację przepisów w tym zakresie.

Jeśli darowizna nieruchomości zostanie opodatkowana VAT, u darczyńcy nie wystąpi obowiązek korekty odliczonego VAT. Darczyńca przyjmuje bowiem, że dalsze wykorzystanie lokalu jest związane z czynnościami opodatkowanymi (art. 91 ust. 6 w związku z ust. 4 ustawy o VAT). Nie zmienia się zatem prawo podatnika do odliczenia VAT i nie powstaje obowiązek korekty.

PRZYKŁAD

Podatnik nabył lokal użytkowy w 2007 r. za kwotę 300 000 zł netto plus VAT 66 000 zł. Lokal ten darował córce w 2008 r. W dniu darowizny wartość rynkowa tego lokalu wynosiła 400 000 zł. W 2008 r. darował szkole komputer, który nabył za kwotę 5000 zł netto plus VAT 1100 zł. W dniu darowizny wartość rynkowa komputera wynosiła 800 zł. Skutki podatkowe obu darowizn według trzech przedstawionych wyżej stanowisk ilustruje tabela:

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jak widać, tylko przyjęcie trzeciego z prezentowanych stanowisk jest w pełni korzystne dla podatnika. Pozwala bowiem zmniejszyć kwotę obciążenia VAT w przypadku darowizny.

Podatek od spadków i darowizn

Darowizna lokalu użytkowego podlega podatkowi od spadków i darowizn. Wynika to z treści art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z tym przepisem:

Podatkowi od spadków i darowizn (...) podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem (...) darowizny.

Córka nie zapłaci jednak podatku od otrzymanej darowizny. Darowizna na rzecz córki będzie bowiem zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Córka nie musi też zgłaszać darowizny w urzędzie skarbowym, aby skorzystać ze zwolnienia. Zgłoszenia nie trzeba bowiem dokonywać w przypadku umów darowizny zawartych w formie aktu notarialnego. Ponieważ w omawianym przypadku przedmiotem darowizny jest nieruchomość, umowa darowizny musi być zawarta w formie aktu notarialnego. W tym przypadku obdarowany nie musi więc zgłaszać darowizny naczelnikowi urzędu skarbowego.

Przychody z tytułu darowizny nie będą też opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Córka nie zapłaci zatem podatku dochodowego od przychodów, które uzyskała w drodze darowizny. Przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie należy bowiem stosować do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn (art. 2 ust. 1 pkt 3 updof).

Amortyzacja lokalu u darczyńcy

U Czytelnika (darczyńcy) ostatni odpis amortyzacyjny może być dokonany w miesiącu, w którym nastąpi darowizna lokalu użytkowego (art. 22h ust. 1 pkt 1 updof). Odpisy amortyzacyjne, które zostały dokonane przed dokonaniem darowizny lokalu, nie podlegają wyłączeniu z kosztów, jeśli w tym czasie lokal służył prowadzeniu działalności gospodarczej.

• art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 2, art. 29 ust. 10 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

• art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1432

• art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 203, poz. 1267

Ewa Leszczyńska

konsultant podatkowy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Proekologiczne rozwiązania w nowych osiedlach

    Ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jakie rozwiązania służące ekologii wdrażają deweloperzy w realizowanych osiedlach mieszkaniowych?

    Wartość nieruchomości mieszkaniowych w 2020 r. wyniosła 4,9 bln zł

    Szacowana wartość majątku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2020 r. wyniosła ok. 4,9 bln zł w stosunku do 4,3 bln zł w 2019 r. – poinformował NBP w raporcie. Nieruchomości mieszkaniowe odpowiadały ok. 211 proc., a komercyjne ok. 13 proc. PKB.

    Kredyty mieszkaniowe (wrzesień 2021 r.) - mniej wniosków kredytowych

    Kredyty mieszkaniowe (hipoteczne). Po kilku miesiącach ponadprzeciętnie wysokiego popytu na kredyty mieszkaniowe (hipoteczne) sytuacja wraca do normy – sugerują napływające we wrześniu 2021 r. dane. Fala nowych wniosków normalizuje się, a banki utrzymują relatywnie stałą ofertę hipoteczną. Do banków trafia wciąż spora liczba wniosków kredytowych. W przeliczeniu na dzień roboczy są to w ostatnim czasie około 2 tysiące nowych aplikacji. Dla porównaniu w maju, kiedy mieliśmy apogeum popytu na hipoteki, do banków trafiało co dzień po 2,5 tys. wniosków kredytowych.

    Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce - nabór wniosków

    Celem konkursu ARTIQ jest wzmocnienie potencjału Polski w obszarze badań nad sztuczną inteligencją i wykorzystaniem ich wyników w praktyce poprzez utworzenie trzech Centrów Doskonałości AI (CD AI), w których zespoły naukowców będą realizować projekty obejmujące badania podstawowe, przemysłowe, prace rozwojowe lub przedwdrożeniowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, prowadzące do wprowadzenia nowego rozwiązania na rynek.

    Pracownicy nie chcą wracać do biur

    Ponad 70% pracowników zdalnych i 60% pracowników hybrydowych zadeklarowało, że nie czuje się gotowych na powrót do pracy w biurze. Jednak aż 70% zapytanych firm planuje powrót do pracy stacjonarnej jeszcze w 2021 roku. Czym pracodawcy chcą zachęcić do powrotów? Na jakie benefity mogą liczyć pracownicy?

    Czy paragon w formie faktury uproszczonej tylko z NIP nabywcy jest dowodem księgowym

    Jesteśmy jednostką budżetową (szkoła podstawowa). Czy mogę przyjąć paragon w formie faktury uproszczonej w kwocie 409 zł, gdzie nie ma nabywcy ani odbiorcy, jest tylko NIP nabywcy? Czy pracownik może zapłacić za fakturę vat swoją osobistą kartą płatniczą?

    Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika palącego papierosy w niedozwolonym miejscu

    Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który nie przestrzega regulaminu pracy poprzez palenie papierosów w niedozwolonym miejscu, pomimo iż zostało wyznaczone specjalne miejsce w firmie przeznaczone do tego celu?

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu)

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu). W I kwartale 2021 r. Narodowy Bank Polski spytał około 300 pośredników nieruchomości o sytuację panującą na rynku wtórnym. Wyniki tego badania sugerują m.in., że dwie trzecie mieszkań kupowanych w celu odsprzedaży jest finansowanych bez kredytu. W przypadku lokali kupowanych na własne potrzeby, analogiczny wynik spada do zaledwie 25%.

    Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

    Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.

    Ford Kuga I 2.0 TDCI: Super Użytkowy Vóz

    Dobry SUV musi ładnie wyglądać, być przestronny i oferować poprawne osiągi połączone z niskim spalaniem. To wszystko oferuje Ford Kuga I.

    Toyota RAV4 Adventure: czarne akcenty i napęd 4x4 w standardzie

    Toyota RAV4 Adventure - japoński SUV doczekał się nowej wersji specjalnej. Auto wyróżniają czarne akcenty, srebrny dach i napęd AWD-i w standardzie.

    Większość studentów mieszka u rodziny lub znajomych

    Studenci na rynku nieruchomości. Rynek wynajmu nieruchomości zmienił się istotnie w czasie pandemii. Wzrosła liczba studentów mieszkających u rodziny lub znajomych i nieponoszących opłaty za najem – z poziomu 27% w 2020 r. do 52% w 2021 r. Jednocześnie, spadł odsetek wynajmujących nieruchomości (z 51% do 33%). Centrum AMRON, we współpracy z Warszawskim Instytutem Bankowości i koordynatorami Programu Edukacyjnego „Nowoczesne Zarządzanie Biznesem”, opublikowało raport „Studenci na rynku nieruchomości 2021”. Jednocześnie zapowiedziano, że już w drugiej połowie września 2021 r. zostanie opublikowana kolejna edycja raportu „Portfel studenta” nt. sytuacji finansowej polskich studentów.

    UOKiK zaleca rozwagę przy kupnie nieruchomości na kredyt

    Kupno mieszkania na kredyt. Przy braniu długoletniego kredytu na kupno nieruchomości trzeba liczyć się z ryzykiem, że w tym czasie istotnie wyrosną raty, spadnie cena i wartość nieruchomości, a także nastąpią zmiany na rynku pracy powodujące obniżkę dochodów - przestrzega UOKiK.