Jak opodatkować sprzedaż towarów używanych

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega między innymi odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju. Jednak podatnicy VAT czynni mogą wykonywać czynności, które są zwolnione z podatku. Mogą też być opodatkowani w specjalny sposób, w którym podstawę opodatkowania stanowi marża.

Sprzedaż majątku

Jednym z przypadków, gdy stosuje się zwolnienie z VAT, jest sprzedaż towarów używanych, które były wykorzystywane przez podatnika w działalności gospodarczej. Zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Przez towary używane rozumie się:

• budynki i budowle lub ich części - jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej pięć lat,

• pozostałe towary, z wyjątkiem gruntów, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku.

Zwalnia się również dostawę samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, przez podatników, którym przy ich nabyciu przysługiwało ograniczone prawo do odliczenia podatku naliczonego (tj. 60 proc. podatku naliczonego określonego na fakturze zakupu, ale nie więcej niż 6 tys. zł), jeżeli te samochody i pojazdy są towarami używanymi.

Opodatkowanie marży

Inny przypadkiem, przy którym stosuje się specyficzne zasady opodatkowania, jest sprzedaż towarów używanych, która stanowi podstawową działalność gospodarczą (np. w ramach komisu). W takiej sytuacji przez towary używane rozumie się ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie szlachetne. W przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Opodatkowanie marży dotyczy dostawy towarów używanych, które podatnik nabył od:

• osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem VAT lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej,

• podatników VAT, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku przedmiotowo (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2) lub podmiotowo (art. 113),

• podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana w sposób właściwy dla marży,

• podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających zwolnieniu przedmiotowemu lub podmiotowemu,

• podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających sposobowi właściwemu dla marży, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Rozliczenie VAT

Jeżeli podatnik oprócz zasad opodatkowania marży stosuje również ogólne zasady opodatkowania, to jest on obowiązany prowadzić ewidencję dla celów VAT (rejestr zakupu i sprzedaży VAT), z uwzględnieniem podziału w zależności od sposobu opodatkowania.

W odniesieniu do dostawy, której podstawę opodatkowania stanowi marża, ewidencja musi zawierać w szczególności kwoty nabycia towarów niezbędne do określenia kwoty marży.

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów używanych, jeżeli podlegały opodatkowaniu marży.

Wystawianie faktur

W przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług objętych stawką podatku niższą od stawki podstawowej, czyli 22 proc., oraz dostawy towarów i świadczenia usług zwolnionych przedmiotowo od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy, dane na fakturze VAT obejmują również symbol towaru lub usługi, określony w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej. W przypadku gdy ustawa o VAT lub przepisy wykonawcze do ustawy nie powołują tego symbolu, należy podać przepis, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie lub obniżoną stawkę podatku.

Każda faktura wystawiona przez podatnika VAT powinna zawierać określone elementy. W fakturach dokumentujących czynności, których podstawą opodatkowania jest marża, w miejsce oznaczenia faktura VAT stosuje się oznaczenie faktura VAT marża.

PRZYKŁAD

BRAK ZWOLNIENIA DLA TOWARU UŻYWANEGO

Podatnik VAT sprzedał 15 marca 2007 r. samochód osobowy, który wcześniej nabył jako osoba fizyczna 2 lutego 2006 r., bez możliwości odliczenia VAT. Od 2 listopada 2006 r. wprowadził samochód do ewidencji środków trwałych. Działalność gospodarczą podatnik rozpoczął 1 listopada 2006 r., rezygnując od tego dnia z możliwości zwolnienia podmiotowego z VAT. Oznacza to, że od 1 listopada 2006 r. uzyskał status podatnika VAT. Z uwagi na to, że samochód osobowy, który został sprzedany 15 marca 2007 r., był użytkowany przez podatnika VAT mniej niż pół roku, czyli od 1 listopada 2006 r. do 15 marca 2007 r., sprzedaż nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego i podlega opodatkowaniu 22-proc. stawką VAT.

CO ZAWIERA FAKTURA VAT MARŻA

• imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy,

• numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy (gdy nabywca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie musi być jego NIP),

• dzień, miesiąc i rok albo miesiąc i rok dokonania sprzedaży oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury oznaczonej jako faktura VAT marża (podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym),

• nazwę towaru,

• jednostkę miary i ilość sprzedanych towarów,

• kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem, wyrażoną cyframi i słownie.

BOGDAN ŚWIĄDER

bogdan.swiader@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 43 oraz art. 120 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

• Par. 9 ust. 7-8 rozporządzenia ministra finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798).

• Par. 8 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970 z późn. zm.).