Które wydatki na założenie spółki są jej kosztem

RADA

Tak. Organy podatkowe pozwalają zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki związane z wpisem spółki do KRS oraz na ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Kontrowersje dotyczą wydatków na sporządzenie umowy spółki jako kosztu obciążającego wspólników. Szczegóły przedstawiamy w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Na gruncie przepisów obowiązujących do końca grudnia 2006 r. organy podatkowe kwestionowały możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na sporządzenie notarialnego aktu umowy spółki, a nie odmawiały możliwości zaliczenia do kosztów wydatków na wpis do KRS oraz na ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Przykładowo w piśmie z 22 sierpnia 2006 r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku, nr 1435/DP1/423-102/05/MGA, czytamy:

(...) Opłata za wpis Spółki akcyjnej do Krajowego Rejestru Sądowego oraz opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym stanowią wydatki służące rozpoczęciu przez podatnika realizacji zadań gospodarczych. Tym samym wymóg zawarty w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy uznać za spełniony. Wydatki te nie są jednak bezpośrednio powiązane z konkretnymi przychodami, lecz ich poniesienie związane jest z funkcjonowaniem Spółki w ogólności. Zatem powyższe wydatki powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich faktycznego poniesienia.

Natomiast wydatek z tytułu usługi notarialnej związanej z zawarciem umowy Spółki nie może podlegać zarachowaniu przez Spółkę w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Koszty zawarcia umowy Spółki ze swej istoty nie obciążają bowiem samej Spółki, lecz jej założycieli, u których stanowić będą koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia objętych przezeń akcji, tzw. akcji założycielskich (...).

Obecna definicja kosztów uzyskania przychodu pozwala traktować jako koszt podatkowy te wydatki, które są związane z osiągnięciem przychodu lub ochroną źródeł przychodu, przy jednoczesnym braku danego wydatku w negatywnym katalogu wydatków nieuznawanych za koszty. Tak więc poszerzona definicja pozwala zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki pośrednio związane z przychodami (tj. wydatki zmierzające do zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu).

Dodatkowym argumentem przemawiającym za zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodu przedmiotowych wydatków jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego; w wyroku z 22 lutego 2006 r., sygn. II FSK 191/05, Sąd stwierdził, że:

(...) Koszty organizacji osoby prawnej, a więc koszty poniesione przy zakładaniu spółki (opłata notarialna, opłata skarbowa, adwokacka, radcowska), stanowią koszt uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Skoro wydatki poniesiono na utworzenie osoby prawnej, to pośrednio poniesiono je w celu osiągnięcia przychodu (...)

Jak wynika z przytoczonego orzeczenia, według składu orzekającego koszty organizacji osoby prawnej, w postaci kosztów poniesionych przy zakładaniu spółki, spełniają warunek zarówno związku wydatku z przychodem, jak i związku wydatku z działalnością gospodarczą. Orzeczenie to może stanowić dobry argument w przypadku sporu z organami podatkowymi.

• art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

Rafał Styczyński

doradca podatkowy