Pomoc unijna na agroturystykę

Szczegółowe warunki udzielania pomocy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1442; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 85, poz. 519).

Kto może ubiegać się o pomoc

O pomoc może ubiegać się rolnik lub jego domownik, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub małżonek tego rolnika:

1) który:

a) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

b) jest pełnoletni i nie ukończył 60. roku życia,

c) ma miejsce zamieszkania w miejscowości należącej do:

- gminy wiejskiej lub

- gminy miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub

- gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców,

d) nie podlega wykluczeniu z ubiegania się o przyznanie pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia lub przepisów odrębnych,

e) nie wystąpił o przyznanie lub nie przyznano mu renty strukturalnej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 lub Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej „Programem”,

f) jest nieprzerwanie ubezpieczony w pełnym zakresie, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej ostatnich 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy,

g) nie będzie realizował operacji jako wspólnik spółki cywilnej;

2) jeżeli za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, do gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego posiadanego przez tego rolnika, przyznano płatność do gruntów rolnych.

Forma pomocy - refundacja kosztów

Pomoc przyznaje się w formie refundacji części kosztów:

1) budowy lub modernizacji obiektów budowlanych, jak również kosztów zakupu niezbędnego sprzętu i wyposażenia;

2) ogólnych, które są bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją operacji;

3) poniesionych:

a) od dnia, w którym została zawarta umowa,

b) w formie rozliczenia pieniężnego, a w przypadku transakcji, której wartość, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 10 000 zł - w formie rozliczenia bezgotówkowego przeprowadzonego poleceniem przelewu

- zwanych dalej „kosztami kwalifikowalnymi”.

Pomoc nie obejmuje kosztów innych niż koszty kwalifikowalne określone w § 5 rozporządzenia, w szczególności:

1) podatku od towarów i usług (VAT);

2) zakupu rzeczy używanych.

Wysokość refundacji

Rolnik może uzyskać refundację 50% kosztów poniesionych na działalność agroturystyczną (kwalifikujących się do objęcia pomocą). Maksymalna wielkość pomocy to 100 tys. złotych na jednego beneficjenta.

 

Koszty kwalifikowalne

Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty:

1) budowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją niemieszkalnych obiektów budowlanych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki;

2) nadbudowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją istniejących budynków mieszkalnych wraz z zakupem instalacji technicznej oraz koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki;

3) zagospodarowania terenu;

4) zakupu maszyn, urządzeń, narzędzi, wyposażenia i sprzętu;

5) zakupu sprzętu komputerowego i oprogramowania służącego wsparciu podejmowanej lub rozwijanej działalności nierolniczej;

6) zakupu środków transportu, z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej niż 8 osób łącznie z kierowcą, z tym że w przypadku zakupu pojazdów samochodowych, naczep lub przyczep:

a) w wysokości nieprzekraczającej trzykrotności pozostałych inwestycyjnych kosztów kwalifikowalnych operacji - w przypadku działalności nierolniczej w zakresie świadczenia wyłącznie usług transportowych,

b) w wysokości nieprzekraczającej równowartości pozostałych inwestycyjnych kosztów kwalifikowalnych operacji - w przypadku działalności nierolniczej w zakresie innym niż usługi transportowe;

7) rat zapłaconych tytułem wykonania umowy leasingu, nieprzekraczających ceny netto nabycia rzeczy, o których mowa w pkt 4 i 6, jeżeli przeniesienie własności tych rzeczy na beneficjenta nastąpi w okresie realizacji operacji, lecz nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność ostateczną.

Do kosztów, o których mowa w pkt 1-5, zalicza się:

1) koszty transportu do miejsca realizacji operacji:

a) materiałów służących realizacji operacji,

b) maszyn, urządzeń, narzędzi, wyposażenia i sprzętu objętych operacją;

2) koszty montażu maszyn, urządzeń, narzędzi, wyposażenia i sprzętu objętych operacją.

Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty w wysokości nieprzekraczającej 10% pozostałych kosztów kwalifikowalnych, obejmujące koszty:

1) przygotowania dokumentacji technicznej operacji, w szczególności:

a) kosztorysów,

b) projektów architektonicznych lub budowlanych,

c) ocen lub raportów oddziaływania na środowisko,

d) dokumentacji geologicznej lub hydrologicznej,

e) wypisów i wyrysów z katastru nieruchomości,

f) projektów technologicznych;

2) opłat za patenty lub licencje;

3) sprawowania nadzoru inwestorskiego lub autorskiego oraz koszty związane z kierowaniem robotami budowlanymi.

Oznacza to, że planujący inwestycję w agroturystykę może uzyskać pomoc na:

• rozbudowę i adaptację istniejących budynków mieszkalnych i gospodarczych na cele agroturystyczne oraz ich wyposażenie (o pokoje gościnne, pomieszczenia wspólne dla gości, łazienki i aneksy kuchenne);

• urządzanie miejsc do wypoczynku, zakup wyposażenia i sprzętu turystycznego lub rekreacyjnego dla działalności agroturystycznej, a także zwierząt służących do celów terapeutycznych, sportowych i rekreacyjnych;

• remont, budowę lub adaptację obiektów budowlanych;

• zakup maszyn, urządzeń i wyposażenia;

• zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania;

• zakup środków transportu na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej;

• zagospodarowanie terenu na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej;

• planowanie wstępne, w tym przygotowanie dokumentacji technicznej i ekonomicznej projektu.

Wnioski o przyznanie pomocy

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej „Agencją”) podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej Agencji oraz co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym, informację o możliwości składania w danym roku wniosków o przyznanie pomocy (na www.arimr.gov.pl).

Wniosek o przyznanie pomocy można składać po upływie 14 dni od dnia podania do publicznej wiadomości ww. informacji.

W jednym roku można złożyć jeden wniosek o przyznanie pomocy. Nie dotyczy to sytuacji, gdy na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie pomocy nie przyznano pomocy.

Wniosek o przyznanie pomocy składa się osobiście albo przez upoważnioną osobę, bezpośrednio w oddziale regionalnym Agencji, właściwym ze względu na miejsce realizacji operacji. Z chwilą złożenia wniosku o przyznanie pomocy Agencja wydaje potwierdzenie jego złożenia, zawierające datę i godzinę wpływu wniosku, opatrzone pieczęcią Agencji oraz podpisane przez osobę przyjmującą wniosek.

Formularz wniosku udostępnia ARiMR. Formularz wniosku o przyznanie pomocy zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku, z wyraźnym zaznaczeniem tych dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, oraz wzory oświadczeń.

 

Przyznanie pomocy

Pomoc przysługuje według kolejności złożenia wniosków o przyznanie pomocy.

Wniosek o przyznanie pomocy rozpatruje się w terminie 4 miesięcy od dnia jego złożenia.

W przypadku nierozpatrzenia wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 2, Agencja zawiadamia wnioskodawcę o przyczynach zwłoki, wskazując nowy termin rozpatrzenia wniosku, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Umowa z ARiMR

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy Agencja wyznacza niezwłocznie wnioskodawcy, w formie pisemnej, termin zawarcia umowy, nie dłuższy niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania.

Umowę zawiera się na formularzu, opracowanym przez Agencję i udostępnionym na stronie internetowej Agencji (www.arimr.gov.pl).

Umowa może zawierać w szczególności zobowiązania beneficjenta dotyczące:

1) osiągnięcia celu operacji i zachowania tego celu przez 5 lat;

2) niefinansowania realizacji operacji z udziałem innych środków publicznych;

3) ograniczeń lub warunków w zakresie:

a) przenoszenia własności lub posiadania rzeczy nabytych w ramach realizacji operacji lub sposobu ich wykorzystywania,

b) rodzaju działalności lub miejsca prowadzenia działalności związanej z przyznaną pomocą

- przez 5 lat;

4) umożliwienia przeprowadzania kontroli związanych z przyznaną pomocą przez 5 lat;

5) przechowywania dokumentów związanych z przyznaną pomocą przez 5 lat;

6) informowania Agencji o okolicznościach mogących mieć wpływ na wykonanie umowy przez 5 lat.

Zabezpieczenie umowy

Zabezpieczeniem należytego wykonania przez beneficjenta zobowiązań określonych w umowie jest weksel niezupełny (in blanco) wraz z deklaracją wekslową sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję.

Weksel wraz z deklaracją wekslową składa się w oddziale regionalnym Agencji w dniu zawarcia umowy.

Beneficjent dołącza do umowy oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy albo o niepozostawaniu w związku małżeńskim, albo o ustanowionej małżeńskiej rozdzielności majątkowej.

Warunki wypłaty pomocy

Warunki wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy określa umowa, z tym że środki te mogą być wypłacone, jeżeli beneficjent:

1) zrealizował operację lub jej etap, w tym poniósł związane z tym koszty, zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu i w umowie oraz określonymi w innych przepisach dotyczących inwestycji objętych operacją;

2) zrealizował lub realizuje zobowiązania określone w umowie;

3) udokumentował zrealizowanie operacji lub jej etapu, w tym poniesienie kosztów kwalifikowalnych z tym związanych.

W przypadku operacji obejmujących inwestycje polegające na nabyciu rzeczy będących przedmiotem leasingu beneficjent składa w oddziale regionalnym Agencji, przed planowanym dniem złożenia wniosku o płatność pośrednią, w ramach którego po raz pierwszy zostaną ujęte raty zapłacone tytułem wykonania umowy leasingu:

1) umowę leasingu wraz z harmonogramem spłat,

2) oryginał albo kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez finansującego faktury sprzedaży rzeczy będących przedmiotem leasingu, wystawionej przez zbywcę na rzecz finansującego

- w terminie określonym w umowie.

Tryb wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy określa umowa, z tym że są one wypłacane na wniosek o płatność.

Wniosek o płatność

Wniosek o płatność należy złożyć osobiście albo przez upoważnioną osobę, bezpośrednio w oddziale regionalnym Agencji, właściwym ze względu na miejsce realizacji operacji.

Formularz wniosku o płatność zawiera wykaz dokumentów, które powinny być dołączone do wniosku.

Agencja rozpatruje wniosek o płatność w terminie 3 miesięcy i dokonuje wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy niezwłocznie po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o płatność.

Wyłączenie zwrotu pomocy

Jeżeli inwestujący w agroturystykę nie zrealizuje celu pomocy, może zostać zobowiązany do zwrotu kwoty pomocy. Zwrot pomocy nie będzie wymagany, m.in. gdy wystąpi tzw. siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności. Kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot całości lub części pomocy, są m.in.:

1) wywłaszczenie części nieruchomości związanej z operacją, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy;

2) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów będących przedmiotem operacji;

3) wypadek lub awaria skutkujące zniszczeniem budynku, budowli lub innego mienia w stopniu uniemożliwiającym ich dalsze używanie zgodnie z założonym celem operacji;

4) kradzież mienia będącego przedmiotem operacji, z wyłączeniem kradzieży, która nastąpiła na skutek niezachowania należytej staranności przez beneficjenta;

5) przeniesienie przez beneficjenta, za zgodą Agencji, w okresie 5 lat od dnia dokonania przez Agencję płatności ostatecznej, własności lub posiadania przedsiębiorstwa lub jego części albo gospodarstwa rolnego lub jego części objętych realizacją inwestycji w ramach operacji lub przeniesienie własności lub posiadania nabytych dóbr objętych operacją, jeżeli przeniesienie to nastąpi na rzecz podmiotu, który spełnia warunki przyznania i wypłaty pomocy i przejmie zobowiązania dotychczasowego beneficjenta;

6) zmiana, za zgodą Agencji, w okresie 5 lat od dnia dokonania przez Agencję płatności ostatecznej, przeznaczenia nabytych przez beneficjenta dóbr, wyremontowanych lub wybudowanych budynków lub budowli w całości lub w części, jeżeli nowy sposób ich wykorzystania nie naruszy celów i zakresu działania, o którym mowa w § 1.

Sposób postępowania beneficjenta i Agencji w razie wystąpienia okoliczności siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy, określa umowa.

Poza okolicznościami siły wyższej i wyjątkowymi okolicznościami, o których mowa w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 oraz w § 31 ust. 1 rozporządzenia, beneficjent nie jest zobowiązany do zwrotu pomocy w części dotyczącej operacji, która została zrealizowana zgodnie z warunkami, o których mowa w § 19 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli cel operacji został osiągnięty i zachowany.