Czy przedsiębiorca może dochodzić swoich należności, gdy zawiesi wykonywanie działalności gospodarczej?

Odpowiedzi na powyższe pytanie szukać należy w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 z późn. zm., dalej „Ustawa”), które od dnia 20 września 2008 roku przewidują możliwość zawieszenia przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników wykonywania działalności gospodarczej na jego wniosek. Konsekwencją dokonanego zawieszenia, które może trwać od 1 miesiąca do 24 miesięcy, jest między innymi zakaz wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej (tj. wykonywania czynności określonych w przedmiocie działalności gospodarczej przedsiębiorcy) i osiągania bieżących przychodów.

Zakaz wykonywania działalności gospodarczej i osiągania bieżących przychodów nie jest jednak równoznaczny z zakazem dochodzenia przed przedsiębiorcę przysługujących mu należności, które powstały przed dniem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Gdy przedsiębiorca przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej wykonał usługę lub sprzedał towar i wystawił fakturę albo rachunek, a kontrahent nie uregulował wynikającej z nich należności, zawieszenie działalności nie pozbawia przedsiębiorcy możliwości dochodzenia należnych mu pieniędzy. Bez znaczenia jest przy tym, czy termin płatności faktury albo rachunku przypadł przed, czy po dniu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Po pierwsze przepisy Ustawy nie wskazują, iż zawieszenie działalności gospodarczej powoduje wygaśnięcie powstałych przed jej zawieszeniem zobowiązań. Po drugie, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, Ustawa przyznaje przedsiębiorcy prawo przyjmowania należności powstałych przed jej zawieszeniem. W okresie zawieszenia przedsiębiorca ma również prawo wykonywać wszelkie czynności, które prowadzą do zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów.

Przez zachowanie i zabezpieczenie źródeł przychodów należy rozumieć także podejmowanie wszelkich czynności zmierzających do zgodnego z prawem odzyskania wierzytelności. Przedsiębiorca może zatem w szczególności wzywać dłużnika do zapłaty zaległych należności, wytaczać powództwa, a po uzyskaniu tytułu wykonawczego inicjować postępowanie egzekucyjne. W okresie zawieszenia nie ma też przeszkód, aby przedsiębiorca zbywał swoje wierzytelności na rzecz osób trzecich lub uczestniczył w postępowaniu sądowym.

Podsumowując wskazać należy, iż zawieszenie przez przedsiębiorcę wykonywania działalności gospodarczej nie jest dla  niego  przeszkodą na drodze do dochodzenia należnych mu wierzytelności powstałych w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej w okresie przed zawieszeniem. Dodać należy, że przedsiębiorca, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej nie tylko może dochodzić swoich należności, ale również ma obowiązek regulowania swoich zobowiązań powstałych przed dniem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna