Kategorie

Jednoosobowa działalność czy spółka z o.o.

Katarzyna Żyrko
Nie ma jednej, idealnej, uniwersalnej formy prawnej prowadzenia działalności. Każda ma zalety i wady.

Osoba, która chce mieć własna firmę, musi wybrać jej formę prawną. Ta decyzja ma spory ciężar gatunkowy - nie ogranicza się tylko do określenia, czy działalność ma być prowadzona samodzielne, czy we współpracy z innymi. Przyszły przedsiębiorca musi pamiętać, że zakładanie własnej firmy zawsze wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów i ryzykiem poniesienia straty z powodu nietrafionego biznesu. Sama procedura założenia spółki - zwłaszcza spółki prawa handlowego - kosztuje dużo więcej niż podjęcie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Najpierw zatem trzeba odpowiedzieć sobie między innymi na następujące pytania:

● jakim kapitałem początkowym się dysponuje?

● jaka będzie skala działalności?

● czy jest się gotowym, aby zaryzykować całym majątkiem osobistym, czy lepiej oddzielić go od spraw związanych z prowadzeniem działalności?

● czy decyzje związane z prowadzeniem działalności, jej kontrolą chce się podejmować samodzielnie czy we współpracy z innymi?

Niestety, nie ma jednej, idealnej, uniwersalnej formy prawnej prowadzenia działalności. Każda ma zalety i wady.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Reklama

Najbardziej popularną formą prawną prowadzenia działalności jest jednoosobowa działalność gospodarcza. Podstawą prawną jej funkcjonowania jest przede wszystkim Ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 07, Nr 155, poz. 1095).

Największą zaletą takiego wyboru jest fakt, że jest najłatwiejsza w założeniu. By ją rozpocząć, od 31 marca 2009 r. obowiązuje uproszczona procedura tzw. „jednego okienka”. Wystarczy we właściwym urzędzie gminy złożyć wniosek rejestracyjny, a resztę formalności, poza założeniem firmowego konta bankowego, wykonają urzędnicy (wpis w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej - REGON, zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacja NIP oraz zgłoszenie płatnika składek do ZUS).

Poza tym prowadzenie jednoosobowej działalności pozwala w największym stopniu na samodzielne podejmowanie decyzji związanych z jej prowadzeniem, w tym ustalanie podziału obowiązków, czy dokonywanie zmian związanych z profilem działalności lub kapitałem. W związku z faktem, że jednoosobowa działalność gospodarcza nie ma rozbudowanych struktur, można nią elastycznie zarządzać i bardzo szybko wprowadzać w życie nowe pomysły.

Najistotniejszą wadą jednoosobowej działalności jest pełna odpowiedzialność przedsiębiorcy za zobowiązania powstałe w związku i w trakcie jej funkcjonowania.

W praktyce taka forma prawna sprawdza się najczęściej przy prowadzeniu małych i średnich przedsięwzięć gospodarczych.

Spółka cywilna

Reklama

Nieco mniej popularną formą prawną prowadzenia działalności gospodarczej jest spółka cywilna, która została uregulowana w art. 860-875 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z kodeksem, do powstania spółki konieczne jest zawarcie w formie pisemnej umowy spółki, w której wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności wniesienie wkładów. Spółka cywilna nie ma statusu przedsiębiorcy, przedsiębiorcami są natomiast jej wspólnicy.

Największą zaletą spółki cywilnej jest łatwa procedura powołania jej do życia, wymagająca jedynie wpisu poszczególnych wspólników do ewidencji działalności gospodarczej i zawarcia miedzy nimi umowy w formie pisemnej. Nadto w spółce cywilnej obowiązują proste procedury jej prowadzenia. Można wnieść do spółki wkład rzeczowy czy własną pracę. Poza tym w spółce cywilnej najłatwiej jest połączyć kilka osób-wspólników i ich pomysły.

Najistotniejszą wadą jest z kolei ponoszenie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, co oznacza, że wierzyciel może dochodzić całości lub części długu od wszystkich wspólników łącznie, od jednego z nich albo od każdego z osobna. Zaspokojenie wierzyciela przez jednego lub niektórych wspólników spółki cywilnej zwalnia z odpowiedzialności pozostałych. Dodatkowo, istnieje ustawowy obowiązek prowadzenia spraw spółki, co czasami nie jest korzystne. Zdarza się bowiem, że niektórzy wspólnicy najlepiej sprawdzają się w roli biernego wspólnika, którego aktywność ogranicza się do wniesienia wkładu finansowego lub rzeczowego.

Inne formy

Poza wyżej wskazanymi formami prawnymi prowadzenia działalności gospodarczej można prowadzić biznes w formie spółek prawa handlowego - spółek osobowych (spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna) bądź spółek kapitałowych (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna).

Spółki osobowe

Spośród osobowych spółek prawa handlowego najbardziej popularna jest spółka jawna bądź partnerska, dlatego poniższa analiza skupia się przede wszystkim na tych formach prawnych prowadzenia działalności.

Spółka jawna jest najprostszą ze spółek przewidzianych w ustawie z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2000 r. Nr 94, poz. 1037). Rozwiązania prawne jej dotyczące są zbliżone do spółki cywilnej, z tą jednak różnicą, że spółka prowadzi przedsiębiorstwo we własnym imieniu, pod własną nazwą. W obrocie gospodarczym występuje jako podmiot, nie zaś jak w spółce cywilnej - wspólnicy. W przypadku spółki jawnej konieczne jest prowadzenie stałej, zorganizowanej działalności, nastawionej na osiąganie zysku.

Atutem spółki jawnej są stosunkowo niewielkie koszty rejestracji - do jej powstania konieczna jest rejestracja w rejestrze przedsiębiorców (Krajowy Rejestr Sądowy), który prowadzi sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę spółki. Nie trzeba określać wysokości minimalnego kapitału zakładowego, można natomiast wnieść wkład rzeczowy. Zaletą jest także możliwość reprezentacji spółki przez każdego ze wspólników - chyba że w umowie spółki będzie inny zapis.

Podobnie jak przy spółce cywilnej, wspólnicy spółki jawnej odpowiadają całym majątkiem osobistym za jej zobowiązania, gdy nie mogą być one zaspokojone z majątku spółki. Nowy wspólnik, który przystępuje do spółki w czasie jej istnienia, odpowiada za wszystkie jej zobowiązania. Nawet te, które powstały przed jego przystąpieniem.

Specyficznym uprawnieniem każdego ze wspólników jest prawo żądania corocznie wypłacenia odsetek w wysokości 5% od swojego udziału kapitałowego, nawet gdy spółka poniosła stratę. Uprawnienie to - w zależności od punktu widzenia - stanowić może zarówno zaletę, jak i wadę.

W praktyce forma prawna prowadzonej działalności w postaci spółki jawnej powinna służyć przedsięwzięciom gospodarczym o małych, co najwyżej średnich rozmiarach, opierających się na relatywnie stałym składzie osobowym.

Spółka partnerska została przewidziana jako forma prowadzenia działalności przez osoby zaliczane do tzw. wolnych zawodów. Wspólnikiem - zwanym partnerem - w spółce partnerskiej może być wyłącznie osoba fizyczna wykonująca wolny zawód, np. adwokat, radca prawny, aptekarz, biegły rewident, księgowy, lekarz czy broker ubezpieczeniowy.

Odpowiedzialność wspólników - partnerów - została uregulowana w dość swoisty sposób, tzn. partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce, jak również za zobowiązania powstałe w wyniku działań lub zaniedbań osób zatrudnionych przez spółkę, a podlegających kierownictwu innego partnera. Jest to największa zaleta tej formy prawnej. Kolejnymi atutami, podobnie jak w spółce jawnej, jest brak wskazań co do minimalnej kwoty kapitału zakładowego. Ponadto już w nazwie określony jest jednoznacznie profil spółki, co stanowi ułatwienie dla potencjalnych kontrahentów.

Z kolei największą wadą jest fakt, że jest dedykowana jedynie do wykonawców określonych w przepisach zawodów.

Spółki kapitałowe

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to chyba najbardziej znana forma prawna spółek osobowych prawa handlowego. Jej największym atutem jest fakt, że za zobowiązania spółki ponosi odpowiedzialność sama spółka całym swoim majątkiem bez ograniczenia, natomiast wspólnicy ponoszą ryzyko jedynie do wysokości wniesionych wkładów. I co istotne, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może założyć tylko jeden wspólnik, a wspólnicy uczestniczą w zarządzaniu.

Wadą są duże koszty związane z powołaniem jej do życia, a później funkcjonowaniem. Konieczne jest bowiem zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego, powołanie organów - zarządu i rady nadzorczej - a także zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Członkowie zarządu ponoszą subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, tzn. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, odpowiadają solidarnie własnym majątkiem za jej zobowiązania.

Spółka akcyjna to forma prawna prowadzenia działalności gospodarczej przewidziana dla bardzo dużych przedsięwzięć gospodarczych. Jej celem jest zebranie kapitału od bardzo dużej liczby wspólników - akcjonariuszy. Jedną z największych zalet spółki akcyjnej jest brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki, a także łatwe metody pozyskiwania kapitału w trakcie trwania spółki w postaci, np. emisji nowych akcji.

Jednak taka forma prawna nakłada na wspólników wiele obciążeń. Skomplikowany i kosztowny jest proces rejestracji, duże są też wymagania formalne w trakcie działalności. Poza tym stopień skomplikowania prowadzonej działalności wymaga, żeby zapewnić spółce obsługę prawną i finansową. Kolejnym minusem jest fakt, że drobni akcjonariusze nie mają wpływu na jej działalność i podejmowane decyzje, choć zapewnili/zapewniają (poprzez zakup akcji) dopływ kapitału.

Katarzyna Żyrko

prawnik, Skoczyński Wachowiak Strykowski Kancelaria Prawna sp.k.

 

Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    17 cze 2021
    Zakres dat:

    Inflacja - maj 2021 r.

    Inflacja - maj 2021 r. - ile wyniosła? GUS zaprezentował wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w maju 2021 r. Inflacja w maju okazała się niższa od wskaźnika podanego na początku czerwca w szybkim szacunku.

    Kto nie dostanie kredytu mieszkaniowego?

    Kredyt mieszkaniowy. Na brak pieniędzy banki nie mogą dziś narzekać. To pomaga im wypłacać Polkom rekordowe kwoty w formie kredytów mieszkaniowych. Nie jest jednak tak, że każdy chętny dostaje kredyt. Mniej więcej 3 osoby na 10 odchodzą z kwitkiem – sugerują szacunki BIK.

    Domek letniskowy - monitoring i inne smart zabezpieczenia

    Domek letniskowy - zabezpieczenia. W okresie wakacyjnym właściciele domków letniskowych znacznie częściej odwiedzają swoje oazy spokoju w górach, na wsi lub nad jeziorami. Weekendowe wypady, choć dające mieszkańcom miast upragnione wytchnienie od miejskiego zgiełku, wiążą się również z szeregiem czynności, o których trzeba pamiętać, aby właściwie zabezpieczyć domek przed wyjazdem. Podpowiadamy, jak w prosty sposób poprawić komfort i bezpieczeństwo w takich miejscach.

    Projektowanie osiedli - aktualne trendy

    Projektowanie osiedli. Czy pandemia zmieniła sposób projektowania osiedli mieszkaniowych? Jakie nowe rozwiązania wprowadzają deweloperzy, jeśli chodzi o aranżację budynków, części wspólnych i miejsc przeznaczonych do rekreacji w realizowanych projektach? Jakie trendy dają się zauważyć?

    Mieszkaniówka ma się dobrze. Deweloperzy biją kolejne rekordy

    Rynek nieruchomości. Ostatni rok wywołał sporo zamieszania w gospodarce światowej. Pomimo początkowych obaw, mieszkaniówka okazała się wirusoodporna, a rynek zalicza dalsze wzrosty. Nieruchomości wciąż drożeją, zainteresowanych zakupem nowego lokum nie brakuje, a deweloperzy osiągają rekordowe wyniki.

    Maksymalna opłata za śmieci uzależniona od ilości zużytej wody - zmiany w ustawie śmieciowej

    Maksymalna wysokość opłaty za odpady, obliczana na podstawie metody od ilości zużytej wody ma wynosić 7,8 proc. dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe, tj. ok. 150 zł - poinformowało we wtorek 15 czerwca 2021 r. Centrum Informacyjne Rządu.

    Zawieranie umów w formie elektronicznej, zarządzanie dokumentami online. Czy prawnicy pozbędą się papierów?

    Zawieranie umów w formie elektronicznej. Tak jak biznesmeni rozpoczynający swoją karierę w latach 80-tych i 90-tych są przyzwyczajeni do noszenia znacznej ilości gotówki w kieszeni, tak prawnicy są przyzwyczajeni do wszystkiego, co jest „na piśmie”, „stwierdzone pismem”, ma „formę pisemną”, itp. Jak słusznie wskazała Rzecznik Generalna TSUE (w swojej opinii w sprawie C-258/16), teksty zapisuje się od tysięcy lat na różnych nośnikach – na glinianych tabliczkach, papirusie, marmurze czy granicie. Współcześnie coraz powszechniej używa się jednak elektronicznych środków przekazu. Odchodzi się od utożsamiania formy pisemnej wyłącznie z formą papierową (wydrukiem papierowym).

    Jak firma powinna informować o realizacji zadania publicznego?

    Od 25 czerwca br. będą obowiązywały nowe regulacje dla beneficjentów programów finansowanych z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, w tym z PFRON. Jakie obowiązki informacyjne ma firma?

    Zarządzanie firmą budowlaną - dostęp do danych w czasie rzeczywistym

    Zarządzanie firmą budowlaną. Sektor budowlany wyszedł obronną ręką z zawirowań związanych z pandemią koronawirusa. Duży wpływ miały m.in. inwestycje zakontraktowane jeszcze przed wybuchem pandemii. Jednak wydajność prac prowadzonych w zaostrzonym reżimie sanitarnym spadła o ok. 5-20 proc. (zob. Raport PZPB “Sektor budownictwa w obliczu COVID-19”). Poszukiwanie możliwości optymalizacji powinno być więc jednym z priorytetów tej branży. Szansą na znaczne poprawienie wyników oraz lepszą organizację pracy jest bieżący dostęp do danych oraz ich analiza, która pozwala podejmować słuszne decyzje biznesowe.

    Czy przedsiębiorca może sprawdzić kto jest zaszczepiony?

    Była wojna o maseczki, będzie o dowody szczepienia? Przedsiębiorcy mają wątpliwości, jak sprawdzać czy klient jest zaszczepiony. Jakie obowiązki ma pracodawca, a jakie prawa pracownik?

    Co 4 firma ma kłopoty ze spłata rat kredytu lub leasingu

    Co druga firma z sektora MŚP w ciągu ostatnich trzech miesięcy poniosła w związku z pandemią dodatkowe koszty. Pojawiły się problemy ze spłatą rat leasingu. Ale te wydatki to nie jedyne zmartwienie firm. Jakie kłopoty finansowe mają firmy?

    Rynek konsumenta. Kto kupuje zdalnie, a kto stacjonarnie?

    Zakupy przez internet zyskały przez pandemię. W wyniku kolejnych obostrzeń nakładanych na branżę i wielu tygodni niemal całkowitego zakazu handlu drogą stacjonarną dla wielu sklepów handel internetowy był jedynym kanałem dystrybucji.

    Wynajem - jedno mieszkanie, podwójny zysk

    Wynajem nieruchomości. W obliczu rosnącej inflacji, która w maju br. sięgnęła już blisko 5%, warto zastanowić się, co zrobić, aby zaoszczędzone pieniądze nie straciły na wartości. Jedną z inwestycji, po którą wciąż chętnie sięgają Polacy są nieruchomości. Mimo rosnących cen mieszkań, nadal jest to najbezpieczniejsza i najpewniejsza forma lokaty kapitału. Ponadto na rynku pojawił się nowy produkt mający przyspieszyć zwrot z takiej inwestycji – tzw. Wehikuł Inwestycyjny.

    Kiedy ruszy Krajowy Rejestr Zadłużonych?

    Krajowy Rejestr Zadłużonych miał zacząć działać w lipcu tego roku, ale poczekamy jeszcze na jego uruchomienie. Kto trafi do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

    Mixed-use, czyli budownictwo wielofunkcyjne

    Budownictwo wielofunkcyjne - mixed-use. Nowoczesne kompleksy wielofunkcyjne, otwarte na interakcje społeczne i zapewniające lokalne potrzeby, które wygrywają dziś z tradycyjnymi biurowcami, wyznaczają kierunek rozwoju inwestycji w sektorze komercyjnym.

    Lokalny program "Mój Deszcz"

    Lokalny program "Mój Deszcz". Miejski program dotacji do łapania deszczówki, uzupełniający program centralny, rozpoczyna samorząd Gliwic. Na wykonanie zbiorników do łapania i wykorzystania wód deszczowych ma być przeznaczone do 4 tys. zł – w ramach półmilionowego budżetu.

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Co zawiera pakiet dla zagranicznych inwestorów?

    Proponowany pakiet dla zagranicznych inwestorów to m.in.: "jedno okienko", w którym firma będzie mogła ustalić wszystkie podatkowe aspekty inwestycji, czy możliwość odliczania VAT od usług finansowych.

    Rynek nieruchomości biurowych w Europie

    Rynek nieruchomości biurowych. Z powodu pandemii Covid-19 spadło zapotrzebowanie na biura w Europie i inwestycje w nowe nieruchomości. W Londynie ten trend zaczyna się odwracać. We Francji wzrasta zapotrzebowanie na zielone dachy i tarasy. W Szwecji myśli się o "biurach przyszłości". Nadal puste pozostają biura we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.

    Kasa fiskalna 2021 - rejestracja i zwolnienie

    Bez względu na rodzaj kasy przedsiębiorca ma obowiązek dokonania jej fiskalizacji i uzyskać numer ewidencyjny. Jak zarejestrować kasę fiskalną? Kto może to zrobić? Ile to kosztuje?

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Dlaczego pracownicy wolą model hybrydowy?

    Aż 61 proc. pracowników chce pracować w modelu hybrydowym, pracę wyłącznie z domu chciałoby świadczyć zaledwie 15 proc. Jak ten trend wpływa na rynek nieruchomości biurowych?

    Dlaczego ciągłość IT jest numerem 1 dla firm?

    Zdolność firm do szybkiego odtworzenia środowiska pracy w wyniku awarii lub cyberataku jest dziś wystawiana na bardzo trudną próbę. Bardzo wiele biznes „zawdzięcza” tutaj pandemii i powszechnemu przejściu na pracę zdalną.