Dla odliczenia VAT nie ma znaczenia posiadanie potwierdzenia odbioru faktury korygującej

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 25 sierpnia 2010 r. (sygn. I SA/Bd 473/10).

Sądy administracyjne konsekwentnie bronią podatników w tej kwestii, natomiast niestety organy podatkowe nie stosują się do tej utrwalonej już linii orzeczniczej.

W opinii WSA przepisy Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej nie przewidują warunku posiadania przez podatnika potwierdzenia doręczenia faktury korygującej jego kontrahentowi, w celu skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o wartość tego podatku wynikającą z faktury korygującej.

Podobne stanowisko zajął m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 września 2009 r., sygn. III SA/Wa 742/09, który uznał, że naruszenie przez podatnika obowiązków formalnych nie może stanowić jedynej podstawy do wprowadzenia ograniczeń naruszających zasadę neutralności VAT (por. też wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., sygn. I FSK 1978/07 oraz wyrok NSA z 27 stycznia 2009 r., sygn. I FSK 1828/07).

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie zwracał uwagę na podstawowy charakter zasady neutralności dla istoty podatku od towarów i usług jako podatku o charakterze konsumpcyjnym (por. wyroki w sprawach: C-268/83, C-342/87 i C-317/94).

Zasada neutralności opodatkowania nie oznacza, że podatek jest neutralny z budżetowego punktu widzenia. Podatek VAT ma być neutralny dla podatnika i obciążać konsumenta a nie podatnika. Neutralność VAT oznacza, że przepisy krajowe nie mogą wymagać spełnienia przez podatnika żadnych dodatkowych warunków merytorycznych w celu uzyskania zwrotu podatku.

Zdaniem WSA w Bydgoszczy przyczyny braku posiadania przez sprzedawcę potwierdzenia odbioru korekty faktury przez nabywcę towaru mogą być różne. Przyczyny te mogą leżeć po stronie sprzedawcy, ale mogą być również od niego niezależne.

Polecamy: Podatki 2011

Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy sprzedawca nie uzyska potwierdzenia odbioru np. z winy leżącej po stronie osoby nabywcy, który celowo nie będzie odbierał korekty w celu korzystania ze zwiększonego odliczenia podatku naliczonego.

Taką przyczyną obiektywnie niezależną od sprzedawcy może także być likwidacja podmiotu będącego nabywcą. W doktrynie zauważa się problem związany z uzyskaniem od nabywcy potwierdzenia odbioru faktury korygującej.

Według WSA przepis art. 29 ust. 4a ustawy o VAT przekracza ramy tego, co konieczne dla osiągnięcia jego celu. Osłabia w ten sposób zasady wspólnego systemu VAT, a zatem jest sprzeczny z ogólną zasadą prawa wspólnotowego – zasadą proporcjonalności.

Brak posiadania przez sprzedawcę potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę powoduje, iż ma on obowiązek odprowadzić do Skarbu Państwa kwotę VAT wyższa niż powinien. Podatek ten jest wówczas odprowadzany od kwoty nie stanowiącej wynagrodzenia w zamian za dostawę towarów czy świadczenie usług.

W ten sposób ciężar VAT ponosi podatnik. W przypadku braku potwierdzenia odbioru przez nabywcę faktury korygującej, podatnik nie może skorygować podatku należnego. Z drugiej strony jest wręcz stawiany w sytuacji przymusowego akceptowania faktury niezgodnej ze stanem rzeczywistym oraz zmuszony do zapłaty podatku na niej wykazanego. W opinii Sądu w świetle orzecznictwa ETS i dyrektywy 2006/112/WE jest to sytuacja niedopuszczalna.