Piękny umysł. Jakie możliwości poznania preferencji zachowań człowieka daje PRISM Brain Mapping?

• STRUKTURA RAPORTU
• POTENCJAŁ ZASTOSOWANIA

PRISM Brain Mapping daje możliwość kompleksowego opisania naszych prefe - rencji zachowań, a także wielu innych cech, takich jak uzdolnienia zawodowe czy upodobania odnośnie do środowiska pracy. Dzięki temu łatwiej nam rozumieć, w jaki sposób funkcjonujemy w otoczeniu, ale też jakimi zasobami dysponujemy.

STRUKTURA RAPORTU

Można powiedzieć, że PRISM Brain Mapping jest jednocześnie rozwiązaniem kompaktowym i wielomodułowym. Wypełnienie formularza PRISM pozwala wygenerować raport, który zasadniczo zawiera mapę bazową, profil preferencji środowiska pracy, przegląd uzdolnień zawodowych, analizę rozwoju kariery i możliwość dopasowania profilu preferowanych zachowań wypełniającego do bazy zawodów O*NET OnLine. Umożliwia ponadto dołączenie wielu elementów i opcji dodatkowych. W zależności od potrzeb diagnostycznych możliwe jest rozszerzenie raportu o mapę adaptacyjną, pokazującą dostosowanie wzorców zachowań do roli, na której skupiła się osoba wypełniająca formularz. Raport PRISM może być ponadto wzbogacany o kolejne zestawy danych o badanym: Raport Inteligencji Emocjonalnej, Raport Odporności Psychicznej oraz Raport Wielkiej Piątki. Narzędzie dostarcza więc materiał do całościowego portreto - wania preferencji wypełniającego wobec danej roli lub sytuacji rozwojowej.

POTENCJAŁ ZASTOSOWANIA

Praca z narzędziem umożliwia tworzenie benchmarku – wzorca preferencji zachowań (lecz także uzdolnień zawodowych czy kluczowych cech) potrzebnych do realizacji roli. Osoba wypełniająca formularz nadal bazowała będzie na swojej wiedzy specjalistycznej i dotychczasowych doświadczeniach, natomiast wyniki uwidocznione w raporcie będą mogły zostać przedstawione w zestawieniu z zachowaniami oczekiwanymi wobec funkcji, o którą się ubiega. Staje się to pomocne w procesach rekrutacyjnych. Dla rekruterów, ale również dla samych kandydatów, którzy mają okazję poznać nie tylko pełny wymiar stanowiska, o które się starają, lecz także zestaw cech, jakie będą wymagane do wypełniania danej roli. A to już znacząca wiedza na temat warsztatu pracy i nakładów koniecznych do zaangażowania na przyszłym stanowisku.

Zespołowo

Narzędzie może być pomocne podczas kompletowania czasowych i stałych zespołów projektowych. Badaniem obejmowane jest wówczas grono pracowników, z których każdy otrzymuje raport indywidualny. Umożliwia to nakładanie na siebie map poszczególnych osób, co z kolei wiele mówi o kolektywnych zasobach danej grupy projektowej i znakomicie sprawdza się w diagnostyce potrzeb tych zespołów. Jeśli przyjąć, że w pracy zespołowej realizujemy swoje role w zasadniczo dwóch odsłonach, to znaczy w formule innowacyjnych projektów z wyraźnie ozna - czonymi punktami startu i mety oraz pod postacią powtarzalnych procesów, to mapa preferowanych zachowań może okazać się pomocna w ustaleniu ról, ich zakresów oraz wyboru zadań, które będą realizowane przez poszczególne osoby w sposób odpowiednio sprawny i skuteczny oraz w relacji z posiadanymi kompetencjami. Niezależnie od tego koło PRISM ilustrujące poszczególne wymiary może stanowić podpowiedź w kontekście zachowań, które dana osoba ma okazję rozwijać poprzez podejmowanie określonych zadań. Może mieć to znaczenie, gdy przygotowuje się do objęcia bardziej odpowiedzialnej roli, planuje podjąć się kierowania zespołem czy gdy jest uwzględniana w planach sukcesji organizacji.

Opis wymiarów PRISM umieszczany w każdym indywidualnym raporcie okazuje się pomocny w analizie preferowanych sposobów komunikacji. To część narzędzia, która wymaga gotowości do autoanalizy i odnoszenia własnych wzorców komunikacyjnych wobec interakcji ze współpracownikami o preferencjach, które mogą rozkładać się na kole PRISM zgoła inaczej. Metaforycznie rzecz ujmując, może przypominać to naukę języka obcego. Rzecz w tym, że raport PRISM stanowi dostępny na starcie podręcznik obsługi samego siebie w kontekście interakcji międzyludzkich. A to już bardzo dużo, wziąwszy pod uwagę, że prawideł komunikacji uczymy się niejako w boju – w procesie warunkowania społecznego i kulturowego, wspieranego przez procesy edukacyjne.

Zwornikiem wszystkich tych opcji zastosowania jest rola lidera, który wykaże się gotowością do pracy z raportami PRISM swojego zespołu, a także ze swoim. Ujawnienie własnej mapy preferowanych zachowań zespołowi może okazać się pomocne w budowaniu i utrwalaniu wspierającej komunikacji i współpracy opartych na autentyczności, przejrzystości i zaufaniu, będących z kolei podstawą dostarczanych rezultatów. Wpływ na dobrostan całej struktury zespołu daje się zamknąć z kolei w innym metaforycznym stwierdzeniu, według którego mózg najlepiej rozwija się w towarzystwie innych mózgów. Dobrze, aby dysponowały one dodatkową wzajemną wiedzą.

Indywidualnie

PRISM Brain Mapping jest narzędziem równie przydatnym w pracy indywidulanej – także tej głębokiej i transformującej – zarówno w odniesieniu do realizacji zamierzeń osobistych, jak i zawodowych. Jednym z takich obszarów jest podjęcie procesu coachingowego. Ponownie PRISM sprawdzał się będzie jako diagnoza posiadanych zasobów w odniesieniu do planowanej roli lub przewidywanej sytuacji rozwojowej poprzez bazowanie na wcześniejszych doświadczeniach. Wiedza ta pomoże klientowi coachingu transferować jednak te zasoby do teraźniejszości i przyszłości, zgodnie z zakresem tego rodzaju wsparcia.

Jeśli przyjąć za najważniejszymi światowymi federacjami coachingowymi, że rezultaty procesu coachingowego manifestują się na sesjach coachingowych oraz między nimi, to w zasadzie nie ma takiego etapu, na którym PRISM nie byłby narzędziem odpowiednim do zastosowania. Doskonale sprawdza się na początku procesu jako diagnoza wyjściowa dla posiadanych już zasobów. Tak też prawdopodobnie najczęściej jest użytkowany – w analogii z innymi narzędziami diagnostycznymi. Klient skupiony na temacie, celu i rezultacie – innymi słowy, mając przed sobą wyzwanie – może nie dostrzegać potencjału, którym już rozporządza. Narzędzie potencjał ten przybliża. Jeśli jednocześnie odsłania zachowania unikane, które miałyby być potrzebne do realizacji celu coachingu, to poprzez połączenie tego, co zasobne, z tym, co deficytowe tworzy płaszczyznę do regularnego – w pełni świadomego – dalszego wzrostu, który jest możliwy do zaplanowania i osiągania w zrównoważonych mniejszych krokach. Ciekawych odkryć może dokonać klient, pracując z raportem w czasie poprzedzającym działanie, gdy sesje skupione w większym stopniu na refleksji niż akcyjności pora zagnieździć w aktywnościach przekładających się konkretny rezultat.

Na zakończenie dłuższego procesu coachingowego, celem którego było wdrożenie istotnej zmiany, raport może zostać ponowiony. I jest to opcja unikalna w porównaniu z funkcjonalnościami powszechnie stosowanych narzędzi diagnostycznych z uwagi na (szerzej omówiony w poprzednim artykule) element neuroplastyczności – a więc zdolności neuronalnej do zmiany funkcji – uwzględniony w metodologii narzędzia. Cel porównawczy, jaki przyświeca takiemu podejściu, oraz zmiany widoczne na osi czasu wyznaczanej pierwszym i kolejnym raportem, pozwalają przyjrzeć się rozwojowi preferencji w wymiarze zachowań. Pokazują też klientowi, w jakim tempie jego starania rozwojowe – wspierane przez reorganizujące się sieci neuronalne – przekształcają się w nawykowe dążenie w wyznaczonym kierunku.

Bibliografia:

1. L. Feldman Barrett, Mózg nie służy do myślenia (7 i ½ wywrotowych lekcji o mózgu), Feeria Wydawnictwo Science, 2021.
2. Numer specjalny „National Geographic”, „Mózg. Zagadki twojego umysłu”, nr 4/ grudzień 2024 – luty 2025.
3. Materiały dla praktyków PRISM (dzięki uprzejmości Małgorzaty Bory i Grzegorza Bory) oraz informacje ze strony prismbrainmapping.pl).

***

Anatomiczny obraz mózgu najczęściej przedstawiany i omawiany jest w postaci modelu składającego się z trzech jego warstw – pnia mózgu, struktur podkorowych (z układem limbicznym) i struktur korowych. Datowane jest ich kształtowanie się, by w ten sposób zilustrować wymiar ewolucyjny całego organu.

Każdej z części mózgu przypisywane są określone funkcjonalności, a w podziale na mniejsze strefy (czego przykładem może być kora ruchowa i kora czuciowa), również specjalizacje. Ujęcie takie pomocne jest w rozumieniu pracy mózgu, a także tego, jak kształtuje się świadomość człowieka i praca umysłu. Ma to swoje uzasadnienie w historii badań tego organu. Począwszy od obserwacji anatomicznych, dokonywanych post mortem, poprzez ryzykowne badania mózgu podczas interwencji chirurgicznych, po badania za pomocą neurobrazowania.

Mózg widziany z wielu perspektyw ukazywał ponadto podział na prawą i lewą półkulę – o lustrzanej budowie – które połączone są spoidłem wielkim, a także mniej obserwowalny, generalny podział na mózg górny i dolny, wzdłuż tak zwanej szczeliny Sylwiusza. Dla dobrego rozumienia potencjału, jak i dla codziennego funkcjonowania tego organu, warto uzupełniać ten obraz mózgu (i jego funkcjonalności) o dynamicznie przyrastające wyniki najnowszych badań. Wskazują one na sieciową budowę mózgu, na którą składają się dziesiątki miliardów neuronów współtworzących jedną, spójną, doskonale skomunikowaną strukturę o znacznej elastyczności. Sieć ta zbudowana jest z rozgałęzionych wielokierunkowo układów dendrytów, aksonów i synaps, stanowiących ciało pojedynczego neuronu, tworzącego wraz innymi neuronami skupiska. Jest to układ o wysokiej zmienności substancji zasadniczej, wspomaganej poprzez łatwość w przyjmowaniu różnych wzorców aktywności, co powoduje, że sieci neuronalne nie są zorganizowane według wąskich specjalizacji, lecz pełnią wiele różnorodnych funkcji. To z kolei sprawia, że w przypadku uszkodzeń ośrodków, które przestają sprawnie funkcjonować (np. w związku z uszkodzeniami mechanicznymi), inne ośrodki mogą przejąć utracone funkcjonalności. Taki obraz ludzkiego mózgu odzwierciedla zdolność tego organu do sprawnego reorganizowania się jego struktur, z czego korzystamy na co dzień.

Damian Sowa - Praktyk rozwoju – akredytowany coach i mentor, menedżer i menedżer projektu, praktyk PRISM Brain Mapping oraz członek European Mentoring & Coaching Council Poland

Grzegorz Bora Coach - konsultant, trener PRISM Brain Mapping, członek Izby Coachingu i Polskiego Towarzystwa Neurologicznego Dopasowanie cech kandydata do roli, jaką ma wykonywać, warto traktować jako jedno z kluczowych działań wpływających na wysoką efektywność pracy na danym stanowisku, ale również jako ważny element zapobiegania wypaleniu zawodowemu. Jeśli mamy szansę pracować w pełni zgodnie z naszymi preferencjami zachowań, uzdolnieniami zawodowymi i kluczowymi cechami, z dużym prawdopodobieństwem będziemy chcieli wykonywać tego typu pracę z większym zaangażowaniem i poczuciem szczęścia. Głęboka świadomość cech, jakie posiada kandydat do pracy, ma również znaczenie wówczas, kiedy nie mamy szans na znalezienie człowieka idealnie dopasowanego do roli. Obie strony (decydująca o zatrudnieniu i decydująca się na zatrudnienie) mają szansę dokładnie ocenić, jakie zadania mogą stanowić trudność i już na początku współpracy zaplanować działania, które pomogą zapobiec ewentualnym problemom.