Kategorie

Cash pool, czyli zarządzanie środkami pieniężnymi

Mucha Piotr
inforCMS
Cash pool to instrument oferowany przedsiębiorstwom, który ma umożliwić efektywne wykorzystanie pieniędzy zgromadzonych na różnych rachunkach bankowych. Pełni również funkcję wspomagającą zarządzanie płynnością finansową.

Dla kogo i po co?

Cash pool jest dedykowany dla firm o strukturze wielodziałowej. Takie firmy często muszą mieć wiele rachunków bankowych. Ich salda są podstawą do naliczenia odsetek. Cash pool powoduje, że finalny wynik związany z naliczaniem odsetek jest bardziej korzystny dla przedsiębiorstwa niż w przypadku naliczania ich dla każdego za rachunków odrębnie. Nie ma znaczenia, czy będzie to saldo debetowe czy kredytowe. Jak to możliwe? Bank najpierw dokonuje kompensaty sald ze wszystkich rachunków w jedno saldo, a dopiero później nalicza odsetki.

Dwa oblicza kompensaty sald

W Polsce najbardziej popularne rodzaje cash pool polegają na koncentracji pieniędzy na jednym rachunku lub kompensacji odsetek.

Reklama

Koncentracja środków na rachunku. Koncentracja środków pieniężnych może odbywać się według dwóch metod. Pierwsza to zero balancing. Na rachunku głównym gromadzone są pieniądze z poszczególnych rachunków należących do firmy. Odbywa się to w drodze przelewów dokonywanych na koniec dnia. Następnego dnia salda są przywracane na poszczególnych rachunkach. Dotyczy to sald dodatnich i ujemnych. Dzięki takiemu rozwiązaniu firma optymalizuje saldo odsetek, ponieważ są one naliczane od salda rachunku głównego. Drugą metodą koncentracji środków na rachunku głównym jest target balancing. Firma ustala maksymalne i minimalne salda posiadanych rachunków bankowych. W przypadku przekroczenia salda górnego nadwyżka jest transferowana na rachunek główny. W przypadku przekroczenia salda dolnego następuje uzupełnienie brakującej kwoty.

Kompensowanie odsetek. Jest to tak zwany netting. Polega on na wirtualnym kompensowaniu sald, a następnie naliczeniu odsetek od otrzymanej sumy. W efekcie firma uzyskuje lepszy wynik, oszczędzając na kosztach manipulacyjnych dotyczących przelewów. Mniejsza jest natomiast kontrola nad poszczególnymi rachunkami.

Zaangażowane podmioty

Podstawową rolę w procesie pełni podmiot wprowadzający cash pooling oraz pool leader. Pool leader zarządza całym rachunkiem oraz nalicza i przekazuje odsetki. Do zadań pool leadera zalicza się również uzupełnienie sald kredytowych na rachunkach. Salda ujemne są uzupełniane środkami z sald dodatnich. Jeśli salda kont dodatnich nie wystarczają na pokrycie sald ujemnych, konieczne jest pokrycie niedoboru ze źródła zewnętrznego. Może nim być na przykład kredyt bankowy. Pool leader za wykonywane usługi inkasuje opłatę administracyjną.

Korzyści przeliczone na liczby

Mówiąc o korzyściach wynikających z optymalizacji wyniku odsetkowego, najlepiej jest je przybliżyć na przykładzie liczbowym.

Przykład:

Firma KARTPACK produkująca opakowania kartonowe ma 2 rachunki wyodrębnione dla oddziałów zlokalizowanych w północnej i południowej Polsce. Średnie roczne salda na tych rachunkach oraz oprocentowanie wynoszą:

rachunek bankowy oddział północ = 200 000 zł,

rachunek bankowy oddział południe = -50 000 zł.

Oprocentowanie depozytu oddziału północ wynosi 4%, a oprocentowanie kredytu oddziału południe wynosi 6%.

W konsekwencji firma otrzymuje odsetki od depozytu = 200 000 * 4% =8 000 zł.

Natomiast w przypadku kredytu firma musi zapłacić odsetki w wysokości = 50 000 * 6% =3 000 zł.

W sumie zysk na operacjach odsetkowych firmy wynosi = 8 000 - 3 000 = 5 000 zł.

Firma ma jednak możliwość skorzystania z usługi cash pool. Oprocentowanie salda w przypadku salda dodatniego będzie wynosiło 3,5%, natomiast w przypadku salda ujemnego 5,5%. Załóżmy, że w obu przypadkach nie występują żadne opłaty administracyjne.

Wynik po zastosowaniu cash poolingu:

saldo po dokonaniu kompensat: 200 000 - 50 000 = 150 000 zł,

oprocentowanie salda dodatniego: 3,5%,

Wynik odsetkowy: 150 000 * 3,5% = 5 250 zł.

Pomimo niższego oprocentowania salda dodatniego firma otrzymała więcej odsetek. Co więcej, firma otrzymuje korzyść również w przypadku salda ujemnego. Zobrazujmy to następującym przykładem.

Rachunek bankowy oddział północ = 50 000 zł,

rachunek bankowy oddział południe = -150 000 zł

oprocentowanie pozostaje bez zmian.

Otrzymane odsetki od depozytu = 50 000 * 4% =2 000 zł.

Zapłacone odsetki od kredytu = 150 000 * 6% =9 000 zł.

Zysk na operacjach odsetkowych firmy wynosi = 2 000 - 9 000 = -7 000 zł.

A teraz ten sam wynik po zastosowaniu otrzymanej oferty cash pool:

saldo po dokonaniu kompensat: 50 000 - 150 000 = -100 000 zł,

oprocentowanie salda dodatniego: 5,5%,

wynik odsetkowy: -100 000 * 5,5% = -5 500 zł.

Jak widać, w obu przypadkach firma osiąga lepszy wynik po zastosowaniu cash pool.

 

Twarde prawo, ale prawo

Stosowanie cash pool'a zawsze budzi wiele dyskusji natury podatkowej. Jest to umowa nienazwana, co komplikuje cały problem.

Reklama

Jednym z częściej poruszanych zagadnień jest problematyka związana z podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zdefiniowano zakres przedmiotowy podlegający opodatkowaniu tą daniną. Opodatkowaniu podlega między innymi umowa pożyczki. Kontrowersje dotyczą wątpliwości, czy cash pool można traktować jako rodzaj pożyczki i z tego tytułu powinien podlegać opodatkowaniu. Zgodnie artykułem 720 Kodeksu cywilnego umowa pożyczki wymaga przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej sumy pieniężnej. Cash pool nie polega na przekazaniu prawa własności do dysponowania środkami, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ponadto biorąc pod uwagę fakt, że cash pool jest umową nienazwaną, nie może być utożsamiany z umową pożyczki. W związku z tym cash pool nie jest obciążony dodatkowym kosztem w postaci podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatek od czynności cywilnoprawnych znacznie obniżałby efektywną korzyść uzyskiwaną poprzez zastosowanie tego instrumentu.

Druga wątpliwość dotyczy opodatkowania stawką podatku od towarów i usług. Usługa cash pool'a jako usługa pośrednictwa finansowego jest zwolniona od podatku VAT. Szczegółowo reguluje to ustawa o podatku od towarów i usług w załączniku numer 4.

Trzecia wątpliwość, którą trzeba rozważyć, zawierając umowę cash pool'a, to podatek dochodowy. Przychodem podatkowym będą otrzymane odsetki, natomiast kosztem podatkowym są odsetki zapłacone.

Obok powyższych zagadnień należy pamiętać również o cienkiej kapitalizacji. Ogranicza ona prawo zaliczania do kosztów uzyskania przychodów części odsetek od pożyczek udzielanych przez spółki powiązane. Problem ten szczegółowo reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych w artykule 16 ustęp 1 punkty 60 i 61. W ustawie zaznacza się, że do kosztów uzyskania przychodu nie można zaliczyć:

• odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni (art. 16 ust 1 pkt 60).

• odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni (art. 16 ust 1 pkt 61).

Przepisy cienkiej kapitalizacji nie powinny dotyczyć cash pool'a. Można powołać się na to, że usługa cash poolingu nie jest umową pożyczki (co było wspomniane wcześniej). Ponadto w cały proces zaangażowany jest pool leader, a on w żaden sposób nie jest powiązany ze spółkami, które zasila w środki pieniężne.

Jak widać, z cash pool'em związanych jest wiele wątpliwości natury podatkowej. Zdarzały się interpretacje organów skarbowych niekorzystne dla podatników. W związku z tym, przed wprowadzeniem cash pool'a warto poprosić o taką interpretację oraz wspomagać się doświadczeniem pool leadera.

Cash pool to doskonałe narzędzie usprawniające zarządzanie płynnością finansową, zapewniające wzrost efektywności zarządzania gotówką. Te korzyści przedsiębiorstwo osiąga bez uszczerbku w zakresie swobody dysponowania środkami zgromadzonymi na kontach. Technicznie sama operacja konsolidacji sald rachunków jest przeprowadzana na koniec dnia i odwracana z rozpoczęciem nowego dnia pracy.

Cash pool pełni również funkcję wspomagającą kontrolę sald środków zgromadzonych na rachunkach bankowych. Poddawane kompensacji salda informują o aktualnej sumie środków pieniężnych pozostających do dyspozycji przedsiębiorstwa, co ułatwia również planowanie płynności finansowej.

Jednak sam fakt, że jest to umowa nienazwana, sprawia wiele trudności natury podatkowej. Warto więc ściśle współpracować z pool leaderem przy konstruowaniu umowy, która później może okazać się kluczowym dokumentem w przypadku powstania wątpliwości prawnych.

Piotr Mucha

Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Chipy płatnicze - czy to nieuniknione?

    Technologie cyfrowe, chociaż powszechne w naszym codziennym życiu, wciąż wzbudzają wiele pytań i kontrowersji, zwłaszcza w kontekście tego, jak daleko jesteśmy skłonni przesuwać granicę ich akceptacji. Czy takim novum będą właśnie chipy płatnicze?

    Kryzys na rynku najmu mieszkań

    Rynek najmu. Jeszcze do niedawna inwestycje w lokale na wynajem były uznawane za żyłę złota. Rentowność nie spadała poniżej 4%, wartość nieruchomości ciągle wzrastała. Wydawało się, że ten segment jest bezpieczny i przyszłościowy. Wraz z wprowadzonymi obostrzeniami z powodu pandemii COVID-19, popyt wycofał się z rynku, co spowodowało katastrofalne skutki dla indywidualnych inwestorów.

    Przed jakimi wyzwaniami stoi sektor data center?

    Centra danych w pandemicznej rzeczywistości stały się kluczowe dla funkcjonowania globalnej gospodarki. Można powiedzieć, że zapotrzebowanie na dane i zabezpieczenie ciągłości działania obiektów data center jeszcze nigdy w historii nie było tak wielkie. Możemy wskazać Polskę jako jeden ze „wschodzących” rynków, gdzie sektor w ostatnim czasie rozwija się bardzo dynamicznie.

    Zgoda na nadanie numeru VIN. Kiedy jest wydawana?

    Zgoda na nadanie numeru VIN jest wydawana przez wydział komunikacji w określonych przypadkach. Jakich? O tym opowiemy za chwilę.

    Prezydent podpisał ustawę o e-doręczeniach

    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o doręczeniach elektronicznych (e-Doręczeniach). Główna zmiana to przesunięcie terminu wdrożenia e-Doręczeń. Jaki jest cel tej ustawy?

    Polacy i Hiszpanie wybierają firmy odpowiedzialne

    Patrząc całościowo na najświeższe wyniki badania, można zobaczyć, że normalność wraca nie tylko w postaci luzowania kolejnych obostrzeń, ale też w naszych głowach. Niemniej, pandemia z pewnością wyrobiła w nas nowe nawyki, które zostaną z nami na długo. Jeśli nie na zawsze - mówi Michał Tokarski, partner, lider sektora dóbr konsumenckich w Polsce, Deloitte.

    Globalne podatki dla firm przyniosłyby 695 mld USD rocznie

    Wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Na co można by przeznaczyć taką kwotę?

    Rafał Pikuła: Na fake newsach można dobrze zarobić [PODCAST]

    Fake newsy to nie jest nowość w świecie informacji. Istnieją od zawsze, tylko teraz zwiększyła się skala tego zjawiska – wyjaśnia Rafał Pikuła. Zapraszamy do słuchania podcastu.

    "Ugryzienie" przez osę, pszczołę, komary, gzy i inne owady - co robić?

    Ukąszenia owadów - co robić? Pszczoły, osy, pająki, komary, meszki, kleszcze, gzy, szerszenie…. Warto być przygotowanym na ich ewentualne ugryzienia, zwłaszcza u najmłodszych, szczególnie, że w ich przypadku nie możemy być pewni, czy nie wystąpi silna reakcja alergiczna.

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego: jak załatwić formalności? Warto dobrze przygotować się do wizyty w wydziale komunikacji.

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy?

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy? Na drodze do tzw. "L-ki" kierowcy stoi przede wszystkim kurs organizowany głównie w WORD-ach.

    Wyniki budownictwa w maju 2021 r.

    Budownictwo. Główny Urząd Statystyczny zaprezentował informacje o wynikach budownictwa w maju 2021. Produkcja budowlano-montażowa okazała się o 10,2% wyższa niż w kwietniu i jednocześnie wyższa niż przed rokiem o 4,7%. Miesiąc wcześniej roczna dynamika produkcji była ujemna i wyniosła -4,2%.

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem. Co musisz o nim wiedzieć?

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem to tak naprawdę prawo jazdy na tramwaj. Jak się je zdobywa i jakie warunki należy spełnić?

    Internet i pandemia przyczyną zwiększonego obrotu podróbkami

    Komenda Główna Policji podaje, że w I kwartale br. stwierdzono prawie 7 tys. przestępstw naruszających prawa własności przemysłowej i intelektualnej. Co głównie kupują nabywcy podróbek?

    Nowy Peugeot 308 SW - jest po prostu piękny!

    Nowy Peugeot 308 SW został oficjalnie zaprezentowany. Powabne kombi ma 600-litrowy bagażnik i paletę pięciu silników.

    Maksymalna opłata za śmieci przy metodzie "od wody"

    Ustawa śmieciowa. Przy zastosowaniu metody "od wody" opłata za odpady nie będzie mogła być wyższa niż 7,8 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem za gospodarstwo domowe, tj. około 150 zł. Jakie jeszcze zmiany zawiera nowela ustawy śmieciowej?

    ARiMR: ostatnie dni na złożenie wniosków m.in. ws. premii dla młodych rolników

    Jeszcze do 28 czerwca można składać wnioski na inwestycje w ekosystemy leśne, z kolei do końca czerwca jest czas, aby starać się o premie dla młodych rolników i dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej - przypomina ARiMR.

    Jak branża handlowa może wykorzystać analitykę danych?

    Ponad połowa wiodących producentów oraz dystrybutorów już wykorzystuje analitykę danych i sztuczną inteligencję, a trzy czwarte z nich osiąga dzięki tym działaniom wymierne korzyści. Po co analizować dane w handlu?

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Co może zrobić pracodawca, kiedy pracownik jest dłużnikiem?

    Biorąc pod uwagę statystyki, co dziesiąty Polak ma długi, a większość z nich to osoby w wieku produkcyjnym, które na co dzień pracują. Pracownik dłużnik może być dla firmy dużym problemem. Jak sobie z nim poradzić?

    Niezapłacone faktury wpływają na kondycję firmy

    60 proc. firm w pandemii skarży się, że ich kontrahenci nie płacą w terminie faktur. Dodatkowo 44 proc. wskazuje, że odbiorcy w ostatnich trzech miesiącach w ogóle nie uregulowali należności za otrzymane towary czy wykonane usługi.

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Jak zgłosić informację o porzuconych odpadach?

    Informację o porzuconych odpadach, niebezpiecznych czy komunalnych może zgłosić przez stronę Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - poinformował wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba. Zgłoszenia można dokonać anonimowo.

    Jakich pracowników poszukuje branża logistyczna?

    Polski sektor e-commerce należy obecnie do najbardziej dynamicznie rosnących rynków europejskich. Wraz z rozwojem branży widać rosnące zapotrzebowanie na konkretne zawody. Kto jest potrzebny najbardziej?