KE: W 2024 roku nie będzie obowiązku ugorowania 4 % swoich gruntów ornych

To częściowe wyłączenie uwzględnia kilka wniosków o większą elastyczność, o co zwróciły się państwa członkowskie, aby lepiej reagować na wyzwania stojące przed rolnikami w UE.

Zamiast utrzymywania gruntów ugorowanych lub nieprodukcyjnych obiektów na 4 % swoich gruntów ornych rolnicy w UE uprawiający uprawy wiążące azot (takie jak soczewica, groch lub favas) lub międzyplonów bez środków ochrony roślin na 4 % gruntów ornych będą uznawani za spełniających tzw. wymóg GAEC 8. Rolnicy, którzy tak postanowią, mogą jednak nadal spełniać ten wymóg za pomocą gruntów ugorowanych lub nieprodukcyjnych.

Omawiane rozporządzenie umożliwia również państwom członkowskim UE modyfikację ich ekoprogramów wspierających obszary nieprodukcyjne w celu uwzględnienia alternatywnego poziomu bazowego w ramach warunkowości GAEC 8. Zwykłe powiadomienie Komisji Europejskiej wystarczy do natychmiastowej aktualizacji odnośnych ekoprogramów. 

Państwa członkowskie, które chcą zastosować odstępstwo na szczeblu krajowym, muszą powiadomić o tym Komisję w ciągu 15 dni od wejścia w życie rozporządzenia, tak aby umożliwić jak najszybsze informowanie rolników.

Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, powiedziała:  „Tylko wtedy, gdy nasi rolnicy będą mogli żyć z ziemi, zainwestują w przyszłość. I tylko wtedy, gdy wspólnie zrealizujemy nasze cele klimatyczne i środowiskowe, rolnicy będą mogli nadal żyć. Nasi rolnicy są tego świadomi. Środek ten zapewnia rolnikom elastyczność, a jednocześnie nadal nagradza ich za ich kluczowe działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i zrównoważonego rozwoju w UE. Wkrótce przedstawimy więcej propozycji mających na celu złagodzenie presji, z którą borykają się nasi rolnicy."

Zaś Janusz Wojciechowski, komisarz do spraw rolnictwa stwierdził: "Z zadowoleniem przyjmuję decyzję o przyznaniu częściowego zwolnienia z GAEC 8 i uważam, że będzie ono również mile widziane przez wielu rolników w całej Unii Europejskiej. Odzwierciedla on nadzwyczajne okoliczności, z jakimi boryka się nasza społeczność rolnicza, i pokazuje, że Komisja słucha tych potrzeb, angażuje się w nie i reaguje na nie w czasie rzeczywistym."

Pieniądze z WPR pod pewnymi warunkami

Aby otrzymać wsparcie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, rolnicy muszą przestrzegać rozszerzonego zestawu dziewięciu norm korzystnych dla środowiska i klimatu. Ta zasada warunkowości ma zastosowanie do blisko 90 proc. wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych w UE i odgrywa ważną rolę w upowszechnianiu zrównoważonych praktyk rolniczych. Ten zbiór podstawowych norm określa się mianem norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, co oznacza „dobre warunki rolnicze i środowiskowe”.

Norma GAEC 8 wymaga między innymi przeznaczenia minimalnego udziału gruntów ornych na obszary lub elementy nieprodukcyjne. To ostatnie odnosi się zwykle do gruntów ugorowanych, ale również nieprodukcyjnych elementów krajobrazu, takich jak żywopłoty lub drzewa. 

Gospodarstwa rolne o powierzchni poniżej dziesięciu hektarów gruntów ornych są zwolnione z tego obowiązku. 31 stycznia Komisja zaproponowała, by zapewnić większą elastyczność unijnym rolnikom otrzymującym wsparcie w ramach WPR z tego wymogu.

W odniesieniu do międzyplonów: są to rośliny, które rosną między dwoma głównymi uprawami. Uprawy te mogą służyć jako pasza dla zwierząt lub jako obornik zielony. Stosowanie upraw wiążących azot i międzyplonów przynosi szereg korzyści środowiskowych dla zdrowia gleby, w tym dla różnorodności biologicznej gleby i ograniczenia wymywania składników pokarmowych. Uprawy mają być uprawiane bez środków ochrony roślin, aby utrzymać ambicje środowiskowe WPR.