Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ma być mniej tajemnic w bankach

Małgorzata Kryszkiewicz
Małgorzata Kryszkiewicz
Banki będą mogły informować prokuratora o kontach osób prowadzących działalność gospodarczą. Przedsiębiorcy oraz banki są przeciwni ograniczeniu tajemnicy bankowej i obawiają się nadużyć. Eksperci uważają zmianę za niecelową i łamiącą konstytucyjne prawa i wolności obywateli.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy Prawo bankowe (Dz.U. nr 140, poz. 939), która ogranicza zakres tajemnicy bankowej w stosunku do informacji związanych z rachunkami firmowymi osób fizycznych. Po wejściu w życie proponowanych zmian prokurator już w postępowaniu przygotowawczym uzyska dostęp do informacji o rachunkach przedsiębiorców. Ta nowelizacja wywołała sprzeciw zarówno przedsiębiorców, jak i banków. Ich zdaniem, takie rozwiązanie jest niepotrzebne i rodzi obawę powstania nadużyć ze strony prokuratury. Niektórzy z ekspertów poszli nawet dalej w ocenie nowelizacji i nazwali ją sprzeczną z konstytucją.

Sprzeciw banków

Ograniczenie tajemnicy bankowej wywołało duże poruszenie w środowisku bankowym. Nowelizacji w proponowanym przez rząd kształcie przeciwny jest Związek Banków Polskich. W trakcie uzgodnień społecznych zasugerował on potrzebę doprecyzowania przepisów w taki sposób, aby jednoznacznie został określony dostęp prokuratury do informacji związanych z rachunkami firmowymi przedsiębiorców.

- Projekt nowelizacji prawa bankowego został co prawda uzupełniony o korektę, która stwierdza, że informacje dostępne prokuratorom nie będą dotyczyły rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych należących do przedsiębiorców, jednakże w treści uzasadnienia nowelizacji nie nastąpiła żadna zmiana. Można więc obawiać się, że jeżeli nowela będzie przyjęta, będzie dochodziło do penetracji również rachunków oszczędnościowych - mówi Jerzy Bańka, radca prawny, dyrektor ds. legislacyjno-prawnych ZBP.

Dodaje, że generalnie jednak ZBP jest sceptycznie nastawiony do celu takiej noweli, ponieważ obawia się nadużywania tego prawa przez prokuratorów, jak to już bywało w przeszłości.

- Wywołuje to także ryzyko powiększania się szarej strefy gospodarki - dodaje Jerzy Bańka.

Kontrowersje wśród prawników

Zmiany w zakresie tajemnicy bankowej wywołały kontrowersje także wśród prawników. Zastanawiają się oni, czy nie jest to zbyt daleko idąca ingerencja w prawa i wolności obywatelskie gwarantowane przez ustawę zasadniczą.

- Konstytucja dopuszcza ujawnianie informacji o osobie na podstawie ustawy oraz ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, ale tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego - przypomina Joanna Rudnicka, prawnik z Kancelarii Radców Prawnych Skoczyński Wachowiak Strykowski.

Dlatego też wszelkie ograniczenia tych praw powinny być wprowadzane ostrożnie i z rozwagą, aby ustawodawca nie przekroczył swych uprawnień - dodaje ekspert.

Zdaniem niektórych ekspertów, takie uprawnienia zostały przekroczone.

- Sprzeciw budzi umożliwienie prokuraturze wglądu do kont bankowych Jest to sprzeczne z art. 31 konstytucji, który zabrania gromadzenia informacji na temat obywatela innych niż niezbędne - uważa Marek Chmaj, profesor z Wyższej Szkoły Handlu i Prawa.

Jego zdaniem, takie uprawnienia prokuratorów nie są konieczne. Zwraca uwagę, że konta przedsiębiorców mogą być udostępnione w postępowaniu przygotowawczym, jeżeli wyrazi na to zgodę sąd.

Jednakże autor projektu, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, uważa, że taka zmiana jest konieczna, aby przyśpieszyć oraz usprawnić ściganie przestępstw gospodarczych. Z tą opinią zgadzają się także sędziowie.

- Niewątpliwie trzeba szukać takich rozwiązań, które będą bardziej skuteczne w walce z wszelkimi przestępstwami gospodarczymi. Lokowanie pieniędzy na kontach, przepływ tych pieniędzy, zmiana ich przeznaczenia są czasami bardzo trudne do udowodnienia - mówi Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.

Jako przykład podaje głośną sprawę Bagsika i tzw. oscylatora bankowego.

- W takiej sytuacji prokuratorzy i policjanci muszą mieć jakiś oręż w ręku do tego, żeby stwierdzić, że rzeczywiście miało miejsce popełnienie przestępstwa, czy zachodzi w ogóle prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa - mówi Marek Celej.

Jego zdaniem, można by pomyśleć o dodatkowej kontroli nad uzyskiwaniem takich informacji przez prokuratora.

- Za wzór można podać rozwiązania przyjęte przy podsłuchach, gdzie prokurator może zarządzić podsłuch, ale w ciągu trzech dni od jego założenia musi zwrócić się do sądu o zatwierdzenie tej czynności - proponuje Marek Celej.

Niektórzy jednak uważają, że obowiązujące dziś rozwiązania w tej kwestii są wystarczające.

- Dopuszczanie do kont dodatkowego podmiotu, jakim jest prokuratura, jest zbyt daleko idące. Prokuratura nie może mieć prawa dostępu do informacji o finansach obywateli i do jakiejkolwiek ich kontroli. Obecny system zapewnia odpowiednią kontrolę, natomiast system proponowany oznacza wszechwładzę prokuratury - przekonuje Marek Chmaj.

Niezadowolenie przedsiębiorców

Projekt ustawy nowelizującej prawo bankowe wzbudził nieufność także u przedsiębiorców.

- Naszym zdaniem, nowela spowoduje osłabienie instytucji tajemnicy bankowej. Zwracamy uwagę, iż wszelkie zmiany powinny być głęboko przemyślane i wprowadzane z rozwagą - mówi Patrycja Rogowska z departamentu prawnego Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Zdaniem Lewiatana, uchwalenie proponowanych przepisów doprowadzi do nadużywania instytucji ograniczającej zakres tajemnicy bankowej.

Eksperci podkreślają jednak, że aby ocenić tę nowelizację, trzeba przyjrzeć się celowi, jaki ma być dzięki niej osiągnięty.

- Przede wszystkim korzystna dla obrotu gospodarczego, w tym także dla banków, jest każda zmiana przepisów, która usuwa luki prawne lub wątpliwości, jednoznacznie precyzując obowiązki i uprawnienia zainteresowanych stron - mówi Marcin Dietrich, dyrektor departamentu prawnego Raiffeisen Bank Polska.

Banki są bowiem uprawnione do udzielania informacji stanowiącej tajemnicę bankową wyłącznie w określonych sytuacjach i jedynie wskazanym w ustawie podmiotom.

Ujawnienie organom ścigania informacji na ich żądanie nie jest swobodną decyzją banku. Każde zatem doprecyzowanie przepisów usprawni działanie zarówno banków, jak i poszukujących informacji organów ścigania - dodaje dyrektor.

- Cel tej nowelizacji jest jak najbardziej słuszny, gdyż ma to służyć zwiększeniu wykrywalności przestępstw gospodarczych. Wprowadzenie takich zapisów ustawowych wpisuje się w nurt działania organizacji międzynarodowych zwalczających przestępczość finansową - mówi Joanna Rudnicka.

Przypomina, że organizacja międzynarodowa FATF (The Financial Action Task Force), opracowała 40 zaleceń dotyczących przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy. Wśród tych wytycznych zalecane jest umożliwienie organom śledczym dostępu do dokumentów i informacji, w szczególności do dokumentacji księgowej instytucji finansowych lub osób, które te informacje mogłyby wykorzystać w toku prowadzonych czynności.

Ochrona tajemnicy bankowej

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

MaŁgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Współpraca Łukasz Kuligowski i Mirek KUK

JESTEM ZA

Jan Lic, przedsiębiorca i pracownik naukowy Akademii Ekonomicznej w Krakowie

JAN LIC

przedsiębiorca i pracownik naukowy Akademii Ekonomicznej w Krakowie

Zmiana przepisów, która pozwoli prokuratorom na dostęp do kont bankowych przedsiębiorców, jest dobra. Jest to pewna forma dodatkowego nadzoru nad obywatelami, która będzie pomocna w identyfikowaniu tych, którzy łamią przepisy. Osobiście nie mam nic do ukrycia i jeżeli prokurator podejrzewa, że przedsiębiorca łamie prawo, to powinien móc sprawdzić taką osobę. Tak naprawdę wpłynie to na sprawność i szybkość działania zwłaszcza w przypadku walki z przestępczością zorganizowaną, która obecnie korzysta z ociężałości biurokratycznej i innych możliwości spowalniających działanie wymiaru sprawiedliwości. Nadużycia prokuratorów w tej kwestii, jak i w każdej innej, zawsze są możliwe. Jest jednak nadzór nad prokuraturą, dlatego niewłaściwe wykorzystywanie informacji zdobytych poprzez dostęp do kont bankowych raczej nie powinno mieć miejsca.

JESTEM PRZECIW

Grzegorz Wlazło, społeczny rzecznik przedsiębiorców

GRZEGORZ WLAZŁO

społeczny rzecznik przedsiębiorców

Nowelizacja prawa bankowego w tej kwestii jest niecelowa. Jeżeli chodzi o przedsiębiorców, którzy są osobami fizycznymi, to naruszy ich interesy i tajemnice osobiste. Projektodawca twierdzi, że skoro ktoś nie ma nic do ukrycia, to nie musi niczego się obawiać ze strony prokuratorów. Po okresie komunizmu została bardzo głęboka nieufność społeczna do instytucji państwowych, w tym w dużej mierze do prokuratury. Uważam, że może być taka obawa wśród przedsiębiorców, że prokurator będzie sięgał po informacje po to, aby komuś zaszkodzić lub wykorzystać do walki politycznej. Prokuratorzy rzadko znają się na prawie gospodarczym, o czym świadczy ich nieskuteczność w walce z przestępczością gospodarczą. Tak więc problem bardziej polega na tym, że prokuratorzy nie są do niej przygotowani, niż na tym, że mają ograniczony dostęp do kont. Powinni skierować swoją energię na szkolenia w tym zakresie oraz pozyskać biegłych z tego zakresu.

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kryzys w związku z wojną w Ukrainie - wsparcie dla przedsiębiorców
    Pomoc będzie mogła być udzielana w formie pożyczek, zarówno mikro, małym, średnim, jak i dużym przedsiębiorcom. Do kiedy będzie można otrzymać wsparcie?
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej? Dziś zastanowimy się nad tym czy jest możliwy, a jak tak to ile wynosi. Co mówią przepisy?
    Procenty z lokat przegrywają z inflacją w Polsce i UE
    Inflacja dwucyfrowa jednak odsetki w bankach niewiele wyższe niż przed wojną. To realia nie tylko polskie
    Ile jest fotoradarów w Polsce? A ile w Europie?
    Ile jest fotoradarów w Polsce? Dokładnie 587. Jak jednak ta liczba wypada na tle innych krajów Europy? W Wielkiej Brytanii jest ich 10-krotnie więcej.
    Polacy przenoszą się z mieszkań do domów
    Domy szybko zyskują na wartości oraz popularności wśród Polaków. Podobnie jak mieszkania są one dobrą inwestycją w dobie galopującej inflacji i potrafią ochronić oszczędności, a nawet je pomnożyć. Nic więc dziwnego, że przeznaczone pod nie grunty, sprzedają się dziś jak ciepłe bułeczki.
    PIE: w sierpniu indeks koniunktury spadł do 98,6 pkt
    Miesięczny Indeks Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Banku Gospodarstwa Krajowego spadł w sierpniu o 3,8 pkt, do poziomu 98,6 pkt - przekazał PIE. Po raz pierwszy od lutego odczyt MIK jest poniżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę nastrojów negatywnych - dodano.
    50 mln zł rocznie na wykup byłych mieszkań pracowniczych
    50 mln rocznie przekaże polski rząd samorządom, które zdecydują się wykupić od podmiotów prywatnych dawne mieszkania pracownicze, aby ich lokatorom nie groziły podwyżki czynszu - powiedział PAP minister rozwoju i technologii Waldemar Buda w Zgierzu (woj. łódzkie), gdzie jest ok. 40 takich mieszkań.
    Przyczyny zużycia opon? Oto główni zabójcy ogumienia
    Przyczyny zużycia opon? Lista jest dość długa. Warto ją jednak poznać. W ten sposób kierujący może przedłużyć czas życia ogumienia w swoim aucie.
    Strefy czystego transportu w Polsce. Kto będzie pionierem?
    Strefy czystego transportu w Polsce. Co oznaczają? Czemu kierowcy ich nie chcą? I które miasto utworzy pierwszą? Sprawdźmy.
    E-commerce: zmiana zawartości maila po wysyłce? To możliwe!
    Zawartość wysłanego już maila można zmienić dzięki technologii real time content management (RTCM). Korzystanie z tego rozwiązania staje się coraz powszechniejszym trendem na polskim rynku e-commerce.
    Internet Rzeczy. Rewolucja, która w Polsce jest nowością
    Przedmioty połączone cyfrowo. Internet Rzeczy to technologia, od której w biznesie nie ma już odwrotu. Skoro tak, to dlaczego zaledwie 29 proc. firm w UE wykorzystuje IoT? Polska nie zaskakuje — znajdujemy się w ogonie wspólnoty. Nowe dane Eurostatu pokazują, jak wygląda wykorzystanie tej technologii w UE.
    Ceny luksusowych nieruchomości na świecie rosną wolniej, ale spadków nie widać.
    Na koniec drugiego kwartału 2022 roku firma Knight Frank opublikowała Prime Global Cities Index, czyli indeks śledzący ceny luksusowych nieruchomości na świecie w 45 miastach. Po dwóch latach, w trakcie których obserwowaliśmy historycznie najwyższą dynamikę wzrostu cen nieruchomości luksusowych widoczny jest spadek.
    Zakup mieszkania na osiedlu. Gdzie można kupić?
    W jakich inwestycjach deweloperzy mają ukończone mieszkania lub z bliskim terminem oddania? Jakie lokale są jeszcze w sprzedaży? W jakich cenach?
    Ile zostało już złożonych wniosków o wakacje kredytowe?
    Około 850 tys. wniosków o wakacje kredytowe złożono we wszystkich bankach - poinformował w środę prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz.
    Mandaty w wakacje 2022. Mamy rekordzistę. To OPP z Lublina
    Mandaty w wakacje 2022 nie będą niskie? Tylko w lipcu przekonało się o tym prawie 114 tys. kierowców. Tyle złapały rejestratory systemu CANARD ITD.
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023. Nowe stawki!
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023 jest już znana. Po 1 stycznia kierowcy mogą się spodziewać... podwyżek. Sprawdźmy jak duże będą.
    Szansa Polski na miękkie lądowanie w obliczu globalnego spowolnienia gospodarczego
    Silny rynek pracy w Polsce daje szansę na miękkie lądowanie naszej gospodarki w obliczu globalnego spowolnienia - wynika z wtorkowego komentarza gospodarczego głównego ekonomisty PZU Dawida Pachuckiego. Stopniowo zaczyna u nas spadać presja inflacyjna - dodał.
    Inteligentne systemy w ochronie przed cyberprzestępczością - hakerzy też mają słabe punkty
    Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zrobią wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec skutecznemu włamaniu, ale wiedzą też, że ograniczanie dostępu do zasobów organizacji jest zupełnie niepraktyczne. Największym przełomem ostatnich lat jest wykorzystanie uczenia maszynowego do wykrywania, kiedy próba naruszenia zabezpieczeń zakończyła się sukcesem.
    Czy euro zostanie polską walutą, aby zatrzymać inflację?
    Kwestia przyjęcia euro nie znajduje się wśród najważniejszych politycznych tematów. Jednak inflacja sprawiła, że postulat zmiany waluty przybiera na sile. Czy to jest sposób na zahamowanie wzrostu cen?
    Co zrobić, gdy klient prosi o dłuższy termin płatności?
    Co zrobić, gdy klient chce zapłacić później? Jakie środki stosują polskie przedsiębiorstwa, by chronić się przed opóźnionymi płatnościami?
    Rejestracje przedsiębiorstw w II kw. 2022 r. - dane GUS
    W II kwartale 2022 roku odnotowano 93 tys. 660 rejestracji przedsiębiorstw, tj. o 1,3 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, oraz 80 upadłości, tj. o 4,8 proc. mniej niż w II kwartale 2021 roku – podał GUS we wtorek.
    Jakie sklepy obejmie system kaucyjny?
    Na jakim etapie obecnie są prace nad projektem ustawy, mającej wdrożyć system kaucyjny w Polsce? Czy zwiększy się powierzchnia sklepów, które będą zobowiązane do odbierania opakowań od klientów?
    Rozbieżne stawki podatku od podziemnych miejsc garażowych. MF nie planuje zmian
    Nadal wpływają skargi do RPO na odmienne stawki podatku od podziemnych stanowisk garażowych w budynkach wielorodzinnych. Podatek zależy od tego, czy jest to odrębna własność, czy tzw. pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Marcin Wiącek zwraca uwagę na ten problem minister finansów Magdalenie Rzeczkowskiej.
    Najważniejsze języki świata - teraz i w przyszłości
    O ile w czasach starożytnego Rzymu łacina jako lingua franca używana była w kulturze i biznesie, to teraz angielski zajął jej miejsce, mimo że jest na trzecim miejscu pod względem ilości native speakerów. Ale czy zawsze tak będzie? Jakie języki będą dominować w 2050 roku?
    Handel w niedzielę przywrócony na jasnych zasadach?
    W opinii Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie należy wrócić do tematu przywrócenia handlu w niedzielę na pełnych zasadach. Co z omijaniem prawa?