Kategorie

Ma być mniej tajemnic w bankach

Małgorzata Kryszkiewicz
Małgorzata Kryszkiewicz
Banki będą mogły informować prokuratora o kontach osób prowadzących działalność gospodarczą. Przedsiębiorcy oraz banki są przeciwni ograniczeniu tajemnicy bankowej i obawiają się nadużyć. Eksperci uważają zmianę za niecelową i łamiącą konstytucyjne prawa i wolności obywateli.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy Prawo bankowe (Dz.U. nr 140, poz. 939), która ogranicza zakres tajemnicy bankowej w stosunku do informacji związanych z rachunkami firmowymi osób fizycznych. Po wejściu w życie proponowanych zmian prokurator już w postępowaniu przygotowawczym uzyska dostęp do informacji o rachunkach przedsiębiorców. Ta nowelizacja wywołała sprzeciw zarówno przedsiębiorców, jak i banków. Ich zdaniem, takie rozwiązanie jest niepotrzebne i rodzi obawę powstania nadużyć ze strony prokuratury. Niektórzy z ekspertów poszli nawet dalej w ocenie nowelizacji i nazwali ją sprzeczną z konstytucją.

Sprzeciw banków

Reklama

Ograniczenie tajemnicy bankowej wywołało duże poruszenie w środowisku bankowym. Nowelizacji w proponowanym przez rząd kształcie przeciwny jest Związek Banków Polskich. W trakcie uzgodnień społecznych zasugerował on potrzebę doprecyzowania przepisów w taki sposób, aby jednoznacznie został określony dostęp prokuratury do informacji związanych z rachunkami firmowymi przedsiębiorców.

- Projekt nowelizacji prawa bankowego został co prawda uzupełniony o korektę, która stwierdza, że informacje dostępne prokuratorom nie będą dotyczyły rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych należących do przedsiębiorców, jednakże w treści uzasadnienia nowelizacji nie nastąpiła żadna zmiana. Można więc obawiać się, że jeżeli nowela będzie przyjęta, będzie dochodziło do penetracji również rachunków oszczędnościowych - mówi Jerzy Bańka, radca prawny, dyrektor ds. legislacyjno-prawnych ZBP.

Dodaje, że generalnie jednak ZBP jest sceptycznie nastawiony do celu takiej noweli, ponieważ obawia się nadużywania tego prawa przez prokuratorów, jak to już bywało w przeszłości.

- Wywołuje to także ryzyko powiększania się szarej strefy gospodarki - dodaje Jerzy Bańka.

Kontrowersje wśród prawników

Zmiany w zakresie tajemnicy bankowej wywołały kontrowersje także wśród prawników. Zastanawiają się oni, czy nie jest to zbyt daleko idąca ingerencja w prawa i wolności obywatelskie gwarantowane przez ustawę zasadniczą.

- Konstytucja dopuszcza ujawnianie informacji o osobie na podstawie ustawy oraz ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, ale tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego - przypomina Joanna Rudnicka, prawnik z Kancelarii Radców Prawnych Skoczyński Wachowiak Strykowski.

Dlatego też wszelkie ograniczenia tych praw powinny być wprowadzane ostrożnie i z rozwagą, aby ustawodawca nie przekroczył swych uprawnień - dodaje ekspert.

Zdaniem niektórych ekspertów, takie uprawnienia zostały przekroczone.

Reklama

- Sprzeciw budzi umożliwienie prokuraturze wglądu do kont bankowych Jest to sprzeczne z art. 31 konstytucji, który zabrania gromadzenia informacji na temat obywatela innych niż niezbędne - uważa Marek Chmaj, profesor z Wyższej Szkoły Handlu i Prawa.

Jego zdaniem, takie uprawnienia prokuratorów nie są konieczne. Zwraca uwagę, że konta przedsiębiorców mogą być udostępnione w postępowaniu przygotowawczym, jeżeli wyrazi na to zgodę sąd.

Jednakże autor projektu, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, uważa, że taka zmiana jest konieczna, aby przyśpieszyć oraz usprawnić ściganie przestępstw gospodarczych. Z tą opinią zgadzają się także sędziowie.

- Niewątpliwie trzeba szukać takich rozwiązań, które będą bardziej skuteczne w walce z wszelkimi przestępstwami gospodarczymi. Lokowanie pieniędzy na kontach, przepływ tych pieniędzy, zmiana ich przeznaczenia są czasami bardzo trudne do udowodnienia - mówi Marek Celej, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie.

Jako przykład podaje głośną sprawę Bagsika i tzw. oscylatora bankowego.

- W takiej sytuacji prokuratorzy i policjanci muszą mieć jakiś oręż w ręku do tego, żeby stwierdzić, że rzeczywiście miało miejsce popełnienie przestępstwa, czy zachodzi w ogóle prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa - mówi Marek Celej.

Jego zdaniem, można by pomyśleć o dodatkowej kontroli nad uzyskiwaniem takich informacji przez prokuratora.

- Za wzór można podać rozwiązania przyjęte przy podsłuchach, gdzie prokurator może zarządzić podsłuch, ale w ciągu trzech dni od jego założenia musi zwrócić się do sądu o zatwierdzenie tej czynności - proponuje Marek Celej.

Niektórzy jednak uważają, że obowiązujące dziś rozwiązania w tej kwestii są wystarczające.

- Dopuszczanie do kont dodatkowego podmiotu, jakim jest prokuratura, jest zbyt daleko idące. Prokuratura nie może mieć prawa dostępu do informacji o finansach obywateli i do jakiejkolwiek ich kontroli. Obecny system zapewnia odpowiednią kontrolę, natomiast system proponowany oznacza wszechwładzę prokuratury - przekonuje Marek Chmaj.

Niezadowolenie przedsiębiorców

Projekt ustawy nowelizującej prawo bankowe wzbudził nieufność także u przedsiębiorców.

- Naszym zdaniem, nowela spowoduje osłabienie instytucji tajemnicy bankowej. Zwracamy uwagę, iż wszelkie zmiany powinny być głęboko przemyślane i wprowadzane z rozwagą - mówi Patrycja Rogowska z departamentu prawnego Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Zdaniem Lewiatana, uchwalenie proponowanych przepisów doprowadzi do nadużywania instytucji ograniczającej zakres tajemnicy bankowej.

Eksperci podkreślają jednak, że aby ocenić tę nowelizację, trzeba przyjrzeć się celowi, jaki ma być dzięki niej osiągnięty.

- Przede wszystkim korzystna dla obrotu gospodarczego, w tym także dla banków, jest każda zmiana przepisów, która usuwa luki prawne lub wątpliwości, jednoznacznie precyzując obowiązki i uprawnienia zainteresowanych stron - mówi Marcin Dietrich, dyrektor departamentu prawnego Raiffeisen Bank Polska.

Banki są bowiem uprawnione do udzielania informacji stanowiącej tajemnicę bankową wyłącznie w określonych sytuacjach i jedynie wskazanym w ustawie podmiotom.

Ujawnienie organom ścigania informacji na ich żądanie nie jest swobodną decyzją banku. Każde zatem doprecyzowanie przepisów usprawni działanie zarówno banków, jak i poszukujących informacji organów ścigania - dodaje dyrektor.

- Cel tej nowelizacji jest jak najbardziej słuszny, gdyż ma to służyć zwiększeniu wykrywalności przestępstw gospodarczych. Wprowadzenie takich zapisów ustawowych wpisuje się w nurt działania organizacji międzynarodowych zwalczających przestępczość finansową - mówi Joanna Rudnicka.

Przypomina, że organizacja międzynarodowa FATF (The Financial Action Task Force), opracowała 40 zaleceń dotyczących przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy. Wśród tych wytycznych zalecane jest umożliwienie organom śledczym dostępu do dokumentów i informacji, w szczególności do dokumentacji księgowej instytucji finansowych lub osób, które te informacje mogłyby wykorzystać w toku prowadzonych czynności.

Ochrona tajemnicy bankowej

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

MaŁgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Współpraca Łukasz Kuligowski i Mirek KUK

JESTEM ZA

Jan Lic, przedsiębiorca i pracownik naukowy Akademii Ekonomicznej w Krakowie

JAN LIC

przedsiębiorca i pracownik naukowy Akademii Ekonomicznej w Krakowie

Zmiana przepisów, która pozwoli prokuratorom na dostęp do kont bankowych przedsiębiorców, jest dobra. Jest to pewna forma dodatkowego nadzoru nad obywatelami, która będzie pomocna w identyfikowaniu tych, którzy łamią przepisy. Osobiście nie mam nic do ukrycia i jeżeli prokurator podejrzewa, że przedsiębiorca łamie prawo, to powinien móc sprawdzić taką osobę. Tak naprawdę wpłynie to na sprawność i szybkość działania zwłaszcza w przypadku walki z przestępczością zorganizowaną, która obecnie korzysta z ociężałości biurokratycznej i innych możliwości spowalniających działanie wymiaru sprawiedliwości. Nadużycia prokuratorów w tej kwestii, jak i w każdej innej, zawsze są możliwe. Jest jednak nadzór nad prokuraturą, dlatego niewłaściwe wykorzystywanie informacji zdobytych poprzez dostęp do kont bankowych raczej nie powinno mieć miejsca.

JESTEM PRZECIW

Grzegorz Wlazło, społeczny rzecznik przedsiębiorców

GRZEGORZ WLAZŁO

społeczny rzecznik przedsiębiorców

Nowelizacja prawa bankowego w tej kwestii jest niecelowa. Jeżeli chodzi o przedsiębiorców, którzy są osobami fizycznymi, to naruszy ich interesy i tajemnice osobiste. Projektodawca twierdzi, że skoro ktoś nie ma nic do ukrycia, to nie musi niczego się obawiać ze strony prokuratorów. Po okresie komunizmu została bardzo głęboka nieufność społeczna do instytucji państwowych, w tym w dużej mierze do prokuratury. Uważam, że może być taka obawa wśród przedsiębiorców, że prokurator będzie sięgał po informacje po to, aby komuś zaszkodzić lub wykorzystać do walki politycznej. Prokuratorzy rzadko znają się na prawie gospodarczym, o czym świadczy ich nieskuteczność w walce z przestępczością gospodarczą. Tak więc problem bardziej polega na tym, że prokuratorzy nie są do niej przygotowani, niż na tym, że mają ograniczony dostęp do kont. Powinni skierować swoją energię na szkolenia w tym zakresie oraz pozyskać biegłych z tego zakresu.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?