REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kapitały własne

Mach-Mockałło Anna
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Kapitał własny pełni ważną funkcję w firmie. Będąc podstawowym źródłem finansowania pozostającym bezterminowo do dyspozycji przedsiębiorstwa, stanowi też zabezpieczenie dla aktualnych i potencjalnych wierzycieli firmy.

W momencie założenia jednostki gospodarczej kapitał własny stanowi równowartość wniesionych przez właściciela (właścicieli) składników majątku (aktywów). W każdym następnym momencie działalności jednostki kapitał ten stanowi różnicę między wartością jej aktywów a wartością zobowiązań. Tym samym określa się go jako równowartość majątku (aktywów), która zostaje po spłacie zobowiązań, czyli równowartość aktywów netto:

REKLAMA

kapitał (fundusz) własny = aktywa - zobowiązania

Kapitały własne stanowią własne źródło finansowania kontrolowanych przez jednostkę aktywów. Kapitały własne nie wymagają spłaty, pochodzą z własnych zasobów, tj. są wniesione przez właścicieli i powiększane o wypracowany niepodzielony zysk.

Kapitał zakładowy

W zależności od formy prawnej jednostki jest to kapitał utworzony zgodnie z odrębnymi przepisami (Kodeks spółek handlowych, prawo spółdzielcze, inne ustawy). Kapitał ten, zgodnie z art. 36 u.o.r., określa się w wysokości ustalonej w umowie lub statucie i wpisanej w rejestrze sądowym. Zadeklarowane, a niewniesione wkłady kapitałowe należy ująć jako należne wkłady na poczet kapitału/funduszu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W trakcie działalności kapitał zakładowy może ulec zwiększeniu m.in. poprzez:

1) kolejne emisje akcji lub ustanowienie nowych udziałów,

2) podwyższenie wartości nominalnej dotychczasowych akcji/udziałów,

3) podwyższenie kapitału zakładowego/podstawowego ze środków spółki zgodnie z zasadami określonymi w k.s.h. przez pokrycie udziałów/akcji częścią kapitału zapasowego lub rezerwowego,

4) powiększenie kapitału zakładowego z wypracowanego zysku pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy.

Podwyższenie kapitału zakładowego w drodze objęcia udziałów wymaga dokonania pełnej wpłaty przed zgłoszeniem do sądu rejestrowego, a więc tak samo jak w przypadku zgłoszenia spółki. Podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą wpisania do rejestru.

W spółkach akcyjnych podwyższenie kapitału zakładowego może być dokonane dopiero po całkowitym wpłaceniu co najmniej 9/10 dotychczasowego kapitału zakładowego (patrz tabela 2).

Zmniejszenie kapitału/funduszu własnego może nastąpić m.in. poprzez:

1) umorzenie lub obniżenie udziałów/akcji z zachowaniem zasad określonych przepisami k.s.h., umową lub statutem spółki, na podstawie uchwały walnego zgromadzenia wspólników (akcjonariuszy),

2) pokrycie straty bilansowej, jeżeli nie znajduje ona pokrycia w innym kapitale/funduszu.

Kapitał/fundusz zapasowy

Spółki kapitałowe oprócz kapitału podstawowego (zakładowego) tworzą także kapitał zapasowy, przy czym w spółkach z o.o. jest on tworzony dobrowolnie, natomiast w spółkach akcyjnych - obligatoryjnie. Kapitał zapasowy tworzony jest głównie w celu zabezpieczenia utrzymania kapitału podstawowego w nieuszczuplonej postaci. Służy on przede wszystkim pokryciu ewentualnych strat oraz stanowi pomoc przy samofinansowaniu się spółki.

Kapitał zapasowy przeznaczany jest głównie na:

1) powiększenie kapitału zakładowego (w spółkach akcyjnych tylko z części przewyższającej 1/3 kapitału zakładowego),

2) zwrot dopłat wspólnikom (w sp. z o.o.),

3) pokrycie straty kapitałem zapasowym,

4) naliczenie dywidendy dla wspólników w ciężar kapitału zapasowego (w spółkach akcyjnych tylko z części przewyższającej 1/3 kapitału zakładowego),

5) umorzenie udziałów z czystego zysku - przez zmniejszenie kapitału zapasowego o wartość udziałów przeznaczonych do umorzenia.

Kapitał rezerwowy

Kapitał rezerwowy tworzony jest obligatoryjnie w spółce akcyjnej, jeżeli:

1) zamierza ona nabyć lub nabyła akcje własne,

2) obniżenie kapitału zakładowego ma na celu pokrycie strat.

REKLAMA

Dobrowolnie natomiast - w przypadku kapitału rezerwowego tworzonego z zysku netto na przyszłe wypłaty dywidendy i inne cele określone w statucie. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością tworzony jest dobrowolnie z zysku (wyjątkowo z obniżenia kapitału zakładowego), z przeznaczeniem na określony cel, np. na wypłatę dywidendy w przyszłych latach, pokrycie straty bilansowej, umorzenie udziałów lub inny dowolny cel, co powinno wynikać z umowy spółki. Jest to więc fundusz celowy tworzony zgodnie z uchwałą właścicieli.

Szczególnym rodzajem kapitału rezerwowego w spółkach z o.o. są dopłaty wspólników. Jest to dozwolona przepisami k.s.h. forma finansowania, pozwalającą spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością uzyskać środki finansowe do prowadzenia działalności gospodarczej, gdy z jakichkolwiek przyczyn niemożliwe jest znalezienie zewnętrznych źródeł finansowania.

Kapitał z aktualizacji wyceny

Kapitał z aktualizacji wyceny, tworzony według zasad u.o.r., przeznaczony jest do ewidencji:

1) aktualizacji wyceny środków trwałych przeprowadzonej na podstawie odrębnych przepisów,

2) skutków przeszacowania inwestycji zaliczanych do aktywów trwałych (z wyjątkiem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczanych do inwestycji), a w szczególności długoterminowych aktywów finansowych, jeżeli ich ewidencja bilansowa prowadzona jest w cenach rynkowych, zgodnie z art. 35 ust. 4 i 5 u.o.r.

REKLAMA

Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w myśl art. 31 ust. 3 i 4 u.o.r. Nie może być on przedmiotem podziału. Kapitał ten podlega zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych, a rozchodowanych środków trwałych. Różnica ta wpływa na kapitał zapasowy lub rezerwowy.

Jak już wspomniano, kapitał z aktualizacji wyceny służy także do ewidencji skutków przeszacowania inwestycji zaliczanych do aktywów trwałych (z wyjątkiem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczanych do inwestycji), w tym wzrostu wartości inwestycji długoterminowych do poziomu cen rynkowych lub inaczej określonej wartości godziwej. Skutki wzrostu wartości tych aktywów do poziomu cen rynkowych zaliczane są na konto zwiększenia kapitału z aktualizacji wyceny w korespondencji z odpowiednim kontem odpisów aktualizujących aktywa. Obniżenie wartości tych aktywów zmniejsza kapitał do kwoty uprzednio go podwyższającej. Nieznajdujące pokrycia w kapitale z aktualizacji wyceny obniżenie ich wartości obciąża koszty finansowe. Wzrost wartości uprzednio obniżonej i zaliczonej do kosztów należy ująć jako przychody finansowe do wysokości tych kosztów.

Wynik finansowy z lat ubiegłych i wynik finansowy

Są to nierozliczone straty z lat ubiegłych, a także zysk za dany rok obrotowy (niepodzielony). W chwilach zwiększonego zapotrzebowania na środki finansowe jednostka nie przeznacza zysków na wypłatę dywidend, tylko może zwiększyć kapitał zakładowy lub rezerwowy. Oznacza to, że wynik bieżący może być źródłem finansowania.

Informacja zawarta w pasywach w części A przedstawia więc sposób finansowania działalności jednostki. Aby osiągać korzyści ekonomiczne, jednostki muszą posiadać odpowiednie środki (aktywa), dzięki którym mogą realizować swoje cele. Dlatego muszą zgromadzić odpowiedni kapitał, aby pokryć zapotrzebowanie zarówno na środki obrotowe, jak i na środki trwałe, i muszą to uczynić po jak najniższym koszcie, przy zachowaniu optymalnej struktury kapitału pozwalającej na zachowanie płynności finansowej.

Tabela 1. Kapitały własne w zależności od formy organizacyjno-prawnej jednostki

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 2. Źródła pozyskania kapitału

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Tabela 3. Tworzenie kapitału zapasowego

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Anna Mach-Mockałło

biegły rewident

Podstawa prawna:

• art. 154 § 3, art. 163, 177, 192, art. 233 § 1, art. 257 § 2, art. 260 § 1, art. 261, art. 262 § 4, art. 309 § 3, art. 362 § 2, art. 396, 431, 442, art. 457 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.),

• art. 31 ust. 3 i 4, art. 35 ust. 4 i 5, art. 36, art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z późn.zm.).

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wakacje składkowe dla małych przedsiębiorców. Nowa wersja projektu ustawy z rocznym limitem wydatków

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało nową wersję projektu ustawy o tzw. wakacjach składkowych. Obniżono w nim szacunek kosztu rozwiązania dla finansów publicznych w 10 lat do 20,4 mld zł z niemal 25 mld zł.

    Model pracy w firmie: work-life balance czy work-life integration? Pracować by żyć, czy żyć, by pracować?

    Zacierają się granice między życiem prywatnym i zawodowym. Jednak dla większości pracowników życie osobiste jest ważniejsze niż zawodowe. Pracodawcy powinni wsłuchiwać się w potrzeby i oczekiwania swoich pracowników i w zależności od tego wybierać model pracy w firmie.

    Jak handel wykorzystuje nowe technologie

    Technologia to nieodłączna część funkcjonowania nowoczesnej dystrybucji towarów. Pracownicy sektora sprzedaży nie wyobrażają sobie bez niej pracy. Tak wynika z raportu Slack przygotowanego na bazie ankiety wśród dyrektorów i menadżerów z sektora handlowego. 

    Komisja Europejska wydała wstępną pozytywną ocenę pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy

    Mamy dobrą wiadomość: jest formalna zgoda KE ws. akceptacji pierwszego wniosku z Krajowego Planu Odbudowy, jak też warunku związanego z Kartą Praw Podstawowych UE - poinformowała w czwartek minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

    REKLAMA

    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    Ponad 20 mln zł z tytułu niezapłaconych podatków. Rozbita została zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową

    Zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową została rozbita. Śledczy szacują straty Skarbu Państwa na ponad 20 mln zł.

    Co to jest działalność badawczo-rozwojowa? W teorii i praktyce

    Działalność badawczo-rozwojową definiuje m.in. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. oraz Podręcznik Frascati. Zgodnie z definicją działalność badawczo-rozwojowa to twórcza praca podejmowana w sposób celowy i systematyczny, mająca na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz tworzenie nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Działalność B+R zawsze ukierunkowana jest na nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach lub hipotezach. Nie ma pewności co do ostatecznego wyniku, ale jest ona planowana i budżetowana, a jej celem jest osiągnięcie wyników, które mogłyby być swobodnie przenoszone lub sprzedawane na rynku. Co to oznacza w praktyce? 

    REKLAMA

    Każdy projekt finansowany z UE musi uwzględniać zasady horyzontalne. O jakie zasady chodzi?

    Polityka horyzontalna Unii Europejskiej, która powinna być uwzględniona w każdym projekcie dofinansowanym z Funduszy Europejskich, to równe szanse i niedyskryminacja, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony rozwój oraz zasada „nie czyń poważnych szkód”. Ponadto, beneficjenci są zobligowani do przestrzegania Karty Praw Podstawowych UE oraz spełnienia horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    REKLAMA