Obowiązki pracodawcy wobec uczącego się pracownika

Obowiązek pracodawcy ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych jest podstawową zasadą prawa pracy. Jednak mimo imperatywnego sformułowania tego obowiązku pracodawca nie ma obowiązku stwarzania warunków do uzyskania określonych kwalifikacji. Jak wskazał SN „do pracodawcy należy „ułatwianie" podnoszenia kwalifikacji, przez co należy rozumieć nieodmawianie bez uzasadnionych przyczyn zgody na korzystanie z wybranej przez pracownika formy kształcenia oraz tworzenie pozytywnej atmosfery wobec uczących się pracowników. Pracodawca może wyrazić zgodę na kształcenie się pracownika (także w czasie pracy), jednak z żadnych przepisów nie wynika dla pracodawcy obowiązek ponoszenia w takiej sytuacji kosztów zdobywania przez pracownika wykształcenia. Pracodawca w omawianym zakresie powinien jednak wziąć pod uwagę, że pominięcie pracownika w typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe może być uznane za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu”.

Pracodawcy powinni pamiętać, że dofinansowywanie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników jest inwestycją, która ma przynieść pracodawcy określone korzyści przez wzrost wydajności pracownika, wykorzystanie przez niego nowo nabytych umiejętności.

Definicja podnoszenia kwalifikacji

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych oznacza zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, kwalifikacje zawodowe pracowników wymagane do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku są ustalane w przepisach wewnątrzzakładowych (np. w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy) lub w przepisach szczególnych. Przepisy te wskazują zatem, jakich kwalifikacji pracodawca może oczekiwać od pracowników przy wykonywaniu pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku. Przepisy Kodeksu pracy dotyczą przede wszystkim podnoszenia kwalifikacji zawodowych w ramach pracy aktualnie wykonywanej przez pracownika, ale również będą mogły mieć zastosowanie w przypadku, gdy planowany jest awans pracownika lub też pracodawca zamierza zaproponować mu inne warunki pracy, np. pracę na innym stanowisku ze względu na zmianę profilu działalności firmy.

Zgoda pracodawcy

Przepisy Kodeksu pracy regulują dość szczegółowo prawa i obowiązki pracodawcy związane z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych. Nowe rozwiązania uzależniają zakres uprawnień przysługujących pracownikowi od tego, czy podnoszenie kwalifikacji odbywa się z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą, czy też dokształcanie pracownik realizuje bez zgody pracodawcy. Podnoszenie kwalifikacji bez zgody pracodawcy teoretycznie jest obojętne z punktu widzenia obowiązków pracodawcy, gdyż w tym zakresie pracownikowi może być przyznane wyłącznie zwolnienie z części bądź całości dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia lub urlop bezpłatny. Przy czym przyznanie któregokolwiek z tych uprawnień jest uwarunkowane porozumieniem pracodawcy i pracownika.

Więcej w Serwisie Prawno-Pracowniczym - Zamów prenumeratę >>