Jakie obowiązki wobec ZUS ma przedsiębiorca - emeryt, który rozpoczyna prowadzenie działalności

RADA

Oprócz rejestracji działalności gospodarczej w urzędzie gminy ma Pan obowiązek poinformować wydział emerytalny w ZUS o podjęciu działalności i określić, jaki ona będzie miała wpływ na wypłatę emerytury. ZUS przygotował wzór formularza - „Oświadczenie o osiąganiu przychodu”. Wystarczy, że wypełni Pan ten formularz i prześle do właściwej placówki ZUS. Przez najbliższe dwa lata emerytura na pewno będzie wypłacana w pełnej wysokości.

UZASADNIENIE

Obowiązek powiadomienia ZUS o rozpoczęciu działalności

Osoba, która rozpoczyna prowadzenie działalności zarobkowej, np. działalności gospodarczej, a jest uprawniona do emerytury, musi o tym fakcie powiadomić właściwą jednostkę ZUS wypłacającą świadczenie. Przedsiębiorca może to zrobić, wypełniając w tym celu specjalnie do tego przeznaczony druk ZUS Rw-73 „Oświadczenie o osiąganiu przychodu”.

Oświadczenie można złożyć również na zwykłej kartce papieru. Jednak ZUS Rw-73 może być pomocny dla osoby, która ma obowiązek złożyć w ZUS takie oświadczenie.

Jak wypełnić oświadczenie

W oświadczeniu składanym w ZUS przedsiębiorca powinien wskazać, czy przychód ten będzie na tyle wysoki, że spowoduje zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, czy też na tyle niski, że nie będzie miał wpływu na wysokość wypłacanej emerytury. Na podstawie oświadczenia ZUS:

• zawiesza wypłatę emerytury, albo

• zmniejsza wysokość wypłacanej emerytury, albo

• wypłaca emeryturę w pełnej wysokości.

Oświadczenie o zamiarze osiągania lub nieosiągania przychodu przedsiębiorca powinien złożyć przy rozpoczęciu działalności. Następnie w przypadku zmiany wysokości przychodu, która wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury, powinien ponownie poinformować ZUS. W tym celu powinien wypełnić aktualne oświadczenie na druku ZUS Rw-73. Po zakończeniu roku kalendarzowego (najpóźniej do końca lutego kolejnego roku) przedsiębiorca, który otrzymuje wcześniejszą emeryturę, musi złożyć oświadczenie o wysokości przychodu w całym poprzednim roku kalendarzowym, na podstawie którego ZUS dokonuje rozliczenia rocznego.

O podjęciu działalności i wysokości przychodu z tego tytułu nie musi informować ZUS przedsiębiorca-emeryt, który ukończył powszechny wiek emerytalny.

WAŻNE!

Przedsiębiorca uprawniony do emerytury, który ukończył powszechny wiek emerytalny (60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna), nie ma obowiązku informowania ZUS o wysokości osiąganego przychodu.

Przykładowo wypełnione oświadczenie o zamiarze osiągania lub nieosiągania przychodu - ZUS Rw-73 składane przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą przedstawiamy na str. 82.

W związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej ma Pan obowiązek wypełnić i złożyć w placówce ZUS wypłacającej emeryturę formularz ZUS Rw-73, oświadczając, że Pana zamiarem jest osiąganie przychodu w wysokości niepowodującej zawieszenia lub zmniejszenia świadczenia. Na podstawie tego oświadczenia emerytura będzie nadal wypłacana w pełnej wysokości.

Przez pierwsze 24 miesiące działalności do przychodu, który ZUS będzie brał pod uwagę przy rozliczaniu Pana emerytury, będzie wliczana kwota 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę (tj. podstawa wymiaru składek dla osób rozpoczynających działalność). Przychód z działalności nie przekroczy ani 70% przeciętnego wynagrodzenia, ani 130% przeciętnego wynagrodzenia, dlatego nie spowoduje ani zmniejszenia, ani zawieszenia emerytury . Natomiast po upływie 24 miesięcy kalendarzowych od daty rozpoczęcia tej działalności będzie Pan musiał sprawdzać, czy kwota 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, od której prowadzący działalność opłaca składki na ubezpieczenia społeczne, nie przekroczy 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Po upływie 24 miesięcy działalności będzie Pan musiał złożyć ponowne oświadczenie w ZUS, deklarując wysokość przychodu.

 

Przychód z działalności a wypłata emerytury

Osoby uprawnione do emerytury mogą podjąć działalność zarobkową i uzyskiwać z tego tytułu przychód. Jeżeli jednak nie ukończyły powszechnego wieku emerytalnego - 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna, a działalność jest objęta ubezpieczeniem społecznym, przychód, który uzyskują, nie może być wysoki.

ZUS wypłaca emeryturę w pełnej wysokości, jeżeli przychód z działalności zarobkowej nie przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS. W przypadku osiągania wyższego przychodu, ale nieprzekraczającego 130% tego wynagrodzenia, ZUS zmniejsza kwotę wypłacanej emerytury o kwotę przekroczenia. Zmniejszenie nie może jednak przekroczyć maksymalnej kwoty zmniejszenia w danym okresie (w miesiącach marzec 2009 r. - luty 2010 r. kwota ta wynosi 467,09 zł). Co najmniej w takiej wysokości jest wypłacana emerytura.

Jeżeli emeryt osiąga przychód w wysokości przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ZUS zawiesza wypłatę emerytury.

Jedną z działalności, która podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, jest wykonywanie pozarolniczej działalności. Przychód uzyskiwany z tego tytułu wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury w wysokości, która stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Przychodem branym pod uwagę przez ZUS jest zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy. W 2009 r. kwota ta wynosi 1915,80 zł. W przypadku osób uprawnionych do opłacania składek na preferencyjnych zasadach podstawę wymiaru składek stanowi kwota 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę, w 2009 r. - 382,80 zł.

Oświadczenie o zamiarze osiągania lub nieosiągania przychodu

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Składki na ubezpieczenia z działalności przy emeryturze

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność, która ma ustalone prawo do emerytury, podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Na zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia emeryta-przedsiębiorcy wpływa przychód w wysokości, która stanowiłaby podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdyby przedsiębiorca musiał opłacać składki z tego tytułu. Dla zawieszenia lub zmniejszenia emerytury nie ma natomiast znaczenia faktycznie uzyskany przychód z działalności gospodarczej lub przychód zadeklarowany dla celów podatkowych.

Aktualne kwoty mające wpływ na wypłatę emerytury dla prowadzących działalność gospodarczą

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

WAŻNE!

Dla ZUS istotna jest kwota, od której przedsiębiorca opłaca lub opłacałby składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Pierwsze 24 miesiące ubezpieczenia

Z pytania wynika, że zamierza Pan rozpocząć działalność gospodarczą i nie prowadził Pan jej wcześniej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. W związku z tym przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia firmy, gdyby nie uprawnienie do emerytury, byłby Pan zobowiązany opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy wymiaru nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podstawa ta jest i na pewno będzie niższa od 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, w związku z tym emerytura za ten okres będzie przysługiwała w pełnej wysokości.

Po upływie okresu korzystania z preferencyjnej podstawy wymiaru składek, gdyby nie był Pan uprawniony do emerytury, byłby Pan zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy wymiaru nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy. Prawdopodobnie podstawa ta również będzie niższa od 70% przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, chyba że realne przeciętne wynagrodzenie będzie odpowiednio wyższe od wynagrodzenia prognozowanego.

• art. 104 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227

• art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6, art. 9 ust. 5, art. 18 ust. 8 oraz art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 71, poz. 609

• obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z 24 lipca 2008 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. - M.P. Nr 55, poz. 499

• obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 grudnia 2008 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2009 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia - M.P. Nr 97, poz. 850

Maria Gałecka

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych