Kategorie

Możliwość zmiany umowy o udzielenie zamówienia publicznego

Paweł Sendrowski
inforCMS
Nowelizacja prawa zamówień publicznych z końca ubiegłego roku utrzymała zakaz dokonywania zmian w umowach o udzielenie zamówienia publicznego jedynie w odniesieniu do zmian „istotnych”.

Dnia 22 grudnia 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 5 listopada 2009 roku o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (zwana „małą nowelizacją”). W wyniku nowelizacji zmianie uległ art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych (zwanej dalej Ustawą). Zgodnie z nowym brzmieniem omawianego przepisu zakazuje się istotnych zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) oraz określił warunki takiej zmiany.

Zatem w wyniku nowelizacji ustawodawca utrzymał zakaz dokonywania zmian w umowach o udzielenie zamówienia publicznego jedynie w odniesieniu do zmian „istotnych”.

Reklama

Przed dokonaniem analizy nowego brzmienia omawianego przepisu, należy zaznaczyć, iż jeszcze w poprzednim stanie prawnym Ustawa dopuszczała dwa wyjątki dotyczące generalnego zakazu zmiany umowy. Mianowicie, po pierwsze zakaz, o którym była mowa w art. 144 ust. 1 Ustawy dotyczył wyłącznie takiej zmiany postanowień umowy o udzielenie zamówienia publicznego, która jednocześnie stanowiłaby zmianę oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez J. Pieroga (Komentarz Prawo zamówień publicznych, 9 wyd. C.H. Beck), analizując niniejszy przepis, należało mieć na względzie przepis art. 82 ust. 3 Ustawy, z którego wynika, że treść oferty musi odpowiadać treści SIWZ. Treścią oferty są wszystkie postanowienia SIWZ, w tym również postanowienia umowy. Dlatego też należy stwierdzić, że zakaz wynikający z art. 144 ust. 1 Ustawy dotyczy wszelkich elementów umowy, wynikających zarówno z treści oferty, jak i treści SIWZ. W praktyce oznacza to zakaz dokonywania zmian w umowie o udzielenie zamówienia publicznego.

Reklama

Drugim odstępstwem od ustanowionego zakazu zmian umowy o udzielenie zamówienia publicznego, zachowującym aktualność w obowiązującym stanie prawnym jest możliwość zmiany umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, jeżeli łącznie spełnione są dwie przesłanki: zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w SIWZ oraz określił warunki takiej zmiany.

Co istotne, samo przewidzenie możliwości zmian w ogłoszeniu o zamówieniu oraz SIWZ nie jest jednak wystarczające. Zamawiający zobligowany jest określić warunki dokonywanych zmian. Na gruncie przedmiotowego wymogu pojawia się pytanie, jak szczegółowo zamawiający powinien określić i przewidzieć owe warunki. Wydaje się, że przepis nie nakłada na zamawiającego obowiązku szczegółowego i wyczerpującego określania warunków zmian umowy. Zamawiający przewidując możliwość zmiany umowy, powinien wskazać jednak w sposób nie budzący wątpliwości dla wszystkich wykonawców biorących udział w postępowaniu okoliczności i warunki, w których umowa może ulec zmianie. Powinien to uczynić w tak, aby wykonawca określając cenę oferty, mógł przewidzieć wpływ przewidywanej zmiany na realizację umowy. W wyroku z dnia 20 stycznia 2009 roku (KIO/UZP 3/09) Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że samo zastrzeżenie możliwości dokonywania zmian w umowie korzystnych dla zamawiającego jest postanowieniem bardzo ogólnym, mogącym wywołać zbyteczne problemy interpretacyjne oraz dokonywanie ewentualnych zmian umowy na tej podstawie może nie wypełniać dyspozycji art. 144 Ustawy. Według G. Wicika oraz Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych J. Sadowego ogólne sformułowanie zawarte w SIWZ, iż np. zmiany umowy będą możliwe, jeżeli okażą się one korzystne dla zamawiającego lub gdy konieczność ich wprowadzenia wynikać będzie z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, nie jest wystarczające. Z kolei w opinii A. Wawryło zmiany przewidziane na podstawie powyższego zapisu są skuteczne (S. Wikariak, „Nie wiadomo, kiedy można zmienić umowę, Rzeczpospolita z 24 kwietnia 2009 roku).  Warunkiem koniecznym dokonania modyfikacji jest określenie, nie tylko okoliczności, z których zmiana wynika, ale również dokładny opis przewidywanych zmian i ich dopuszczalny zakres (M. Płużański, Prawo zamówień publicznych, Komentarz, wyd. 3, C.H. Beck).

Jako przykład zmian, które zamawiający może przewidzieć w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia można podać: zmniejszenie do określonego poziomu zakresu dostaw lub usług, rezygnacja z wykonania części robót, zmiana terminu wykonania umowy, w szczególności w sytuacji wystąpienia okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, itp.

Należy również zauważyć, że Ustawa (przy zaistnieniu określonych w art. 144 Ustawy przesłanek) zezwala na dokonywanie zmian zawartej już umowy. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie zmian już na etapie zawierania umowy, po dokonaniu wyboru oferty (m.in. J. Pieróg, Komentarz Prawo zamówień publicznych, 9 wyd. C.H. Beck, P. Granecki, Prawo zamówień publicznych, Komentarz, wyd. 2, C.H. Beck).

Przewidywane przez zamawiającego zmiany nie mogą być jednak całkowicie dowolne. Zamawiający biorąc pod uwagę cel zaostrzenia przez ustawodawcę możliwości modyfikacji umowy o udzielenie zamówienia publicznego, powinien ograniczyć się do przewidywania zmian niezbędnych, mających istotny wpływ na realizację zamówienia, czy też interes zamawiającego. O ile w opinii autora niniejszej publikacji dopuszczalne są zmiany polegające np. na ograniczeniu zakresu zamówienia, lub zmniejszeniu wynagrodzenia wykonawcy, to z pewnością niedopuszczalne będą zmiany zmierzające do rozszerzenia zakresu umowy. Ponadto, art. 144 ust. 1 Ustawy nie daje podstaw do wprowadzania zmian podmiotowych (strony umowy) w umowie o udzielenie zamówienia publicznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2004 roku, V CK 97/03, OSN 2005, Nr 2, poz. 34). Należy stwierdzić, że taka zmiana po stronie wykonawcy przeczyłaby celowi udzielania zamówień publicznych.

Po wejściu w życie tzw. „małej nowelizacji” z dnia 5 listopada 2009 roku Ustawy przepis art. 144 ustawodawca zmienił w ten sposób, że zakazuje się wyłącznie istotnych zmian postanowień zawartej umowy o udzielenie zamówienia publicznego. Ustawodawca pozostawił jednocześnie możliwość dokonywania zmian, które zostały przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Niniejsza zmiana została podyktowana dążeniem przez ustawodawcę do uelastycznienia i usprawnienia procesu udzielania zamówień publicznych, jak również koniecznością uwzględnienia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, tj. orzeczenia w sprawie C - 496/99 Succhi di Frutta oraz w sprawie C - 454/06 Pressetext Nachrichtenagentur. W obowiązującym stanie prawnym dopuszczalne są zmiany nieistotne, rozumiane w ten sposób, że wiedza o ich wprowadzeniu do umowy na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie wpłynęłaby na krąg podmiotów ubiegających się o zamówienie, jak również na wynik postępowania. Innymi słowy, coś co zaburzyłoby konkurencję na etapie postępowania, np. zmiana parametrów przedmiotu zamówienia, terminów, płatności, tym bardziej jest niedopuszczalne w trakcie realizacji umowy.

Osobną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest możliwość dokonywania zmian w umowie o udzielenie zamówienia publicznego zawartej po przeprowadzeniu postępowania w trybie z wolnej ręki. W przedmiotowym trybie nie występuje ogłoszenie o zamówieniu lub SIWZ. Zgodnie z opinią Urzędu Zamówień Publicznych za niesłuszny należy uznać pogląd, iż zmiana umowy o udzielenie zamówienia publicznego zawartej po przeprowadzeniu trybu z wolnej ręki jest niedopuszczalna. Natomiast w związku z faktem, iż w Ustawie brak jest stosownej regulacji dotyczącej niniejszej kwestii, zastosowanie będzie miał art. 139 ust. 1 Ustawy, zgodnie z którym do umów w sprawach zamówienia publicznego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (KC). W odniesieniu do umów o udzielenie zamówienia publicznego zawartych po przeprowadzeniu postępowania w trybie z wolnej ręki, zasadniczo dopuszcza się możliwość ich zmiany, jednakże przy uwzględnieniu art. 67 ust. 1 Ustawy. Tryb udzielania zamówienia z wolnej ręki jest trybem niekonkurencyjnym, szczególnym, który należy stosować w ściśle określonych okolicznościach. Ponadto, generalną zasadą zamówień publicznych jest możliwość zmiany umowy tylko w wyjątkowych okolicznościach, dlatego też umowy zawarte po przeprowadzeniu postępowania w trybie z wolnej ręki również nie mogą być swobodnie zmieniane. W tym przypadku strony umowy zobowiązane są do każdorazowej oceny, czy w stosunku do wprowadzanych zmian do umowy w dalszym ciągu zachodzą przesłanki uzasadniające zawarcie umowy w trybie z wolnej ręki.  


Paweł Sendrowski

wspólnik zarządzający

 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niebieska kontrolka temperatury. Co oznacza?

    Niebieska kontrolka temperatury pojawia się na tablicy zegarów części samochodów. Jaką informację przekazuje kierowcy?

    7 mitów na temat kredytu hipotecznego

    Kredyt hipoteczny. Ekspercie wskazali siedem najczęściej spotykanych mitów na temat kredytu hipotecznego. Jakie to mity?

    Wartość zadłużenia w hipotekach przekroczyła 500 mld zł

    Kredyty mieszkaniowe. Padła historyczna wartość zadłużenia w hipotekach – przekroczyła 500 mld zł. Akcja kredytowa kwitnie - stymuluje ją finansowanie na wysokie kwoty. Z danych BIK po pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wynika, że ponad 25% wartości sprzedaży kredytów mieszkaniowych stanowią kredyty udzielone na kwoty powyżej 500 tys. zł, a prawie 45% kredytów gotówkowych – na ponad 50 tys. zł. BIK dokonuje analizy, co jest motorem napędzającym Polaków do finansowania swoich potrzeb konsumenckich. Prezes Zarządu BIK, dr Mariusz Cholewa zwraca uwagę na czynniki determinujące optymistyczne prognozy na rynku kredytowym w drugim półroczu 2021 roku.

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego. Co oznacza?

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego nie stanowi najlepszego sygnału. Może bowiem oznaczać, że silnik w aucie przegrzewa się.

    Rynek mieszkaniowy rozgrzany do czerwoności. Czy będzie ochłodzenie?

    Rynek mieszkaniowy od dłuższego czasu notuje hossę. Popyt znacznie przekracza podaż, mieszkania wyprzedają się na pniu, a ich ceny rosną w zatrważającym tempie. Niskie stopy procentowe i szeroka dostępność kredytów sprawiają, że kupujących przybywa. Czy ten stan rzeczy się utrzyma?

    Do 6 sierpnia najemcy sklepów mogą wycofać się z przedłużonych umów najmu

    Najem. Najemcy sklepów w centrach handlowych, którzy w zamian za brak opłat czynszowych w okresie lockdownów decydowali się na przedłużanie umów najmu o pół roku, mogą się z tych zobowiązań wycofać. Tę możliwość wprowadziła ustawa covidowa, która weszła w życie 23 lipca br. i która dała najemcom dwa tygodnie na skorzystanie z tego rozwiązania. Zdaniem prawników dla większości najemców jest to zapis korzystny, bo wygasza dotychczasowe roszczenia wynajmujących. Jednocześnie zastrzegają oni, że uchylenie anuluje wszystkie zapisy aneksów covidowych, a z prawnego punktu widzenia jest to kontrowersyjna zmiana, bo zostawia „na lodzie” zarządców centrów handlowych.

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady. Wysokość pomocy dla kół gospodyń wiejskich będzie zależała od liczby należących do nich osób i wyniesie od 5 do 7 tys. zł. Dotacja będzie przyznawana raz w roku - zakłada projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zamieszczony na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

    Rynek motoryzacyjny w Polsce. 5 razy więcej aut przez 30 lat

    Rynek motoryzacyjny w Polsce rozwija się. Ostatnie 30 lat minęło pod znakiem 5-krotnego wzrostu ilości samochodów i wzrostu długości dróg.

    Letnie rekordy wypadków drogowych. Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Wypadki. Połowa wakacji za nami. W ubiegłym roku to właśnie sierpień był miesiącem z niechlubnym rekordem największej liczby wypadków. W tym roku w pierwszej połowie letniego sezonu urlopowego liczba zgłoszonych w ramach assistance spraw była wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Czy w 2021 r. idziemy na kolejny rekord? Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Check engine: LPG winne pojawienia się kontrolki?

    Check engine: LPG może powodować świecenie się błędu? W niektórych przypadkach tak. To jednak nie wina instalacji, a na ogół gazownika lub usterki.

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej. Urząd Regulacji Energetyki informuje, że z ofert wolnorynkowych (nie podlegających zatwierdzeniu przez Prezesa URE) korzysta już ponad 37 proc. klientów w gospodarstwach domowych (ponad 5,8 mln). Tylko w czerwcu 2021 sprzedawcę prądu zmieniło 2,3 tys. odbiorców. Od początku 2021 r. takiej zmiany dokonało 22 tys. odbiorców: ponad 17 tys. klientów indywidualnych i prawie 5 tys. biznesowych. Od 2007 roku sprzedawcę prądu w naszym kraju zmieniło łącznie prawie 929 tys. odbiorców.

    Cennik Lexusa NX startuje od 200 tys. zł

    Cennik Lexusa NX został przygotowany dla polskiego rynku. Za bazową wersję hybrydową trzeba zapłacić co najmniej 200 tys. zł.

    Sprzedaż działki a VAT i PIT – sprzedaż prywatna czy działalność gospodarcza?

    Sprzedaż działki a VAT i PIT. Sprzedaż kilku działek, które należą do majątku prywatnego może zostać uznana przez organy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku sprzedający będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT oraz podatku dochodowego, nawet wtedy, gdy od nabycia nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat.

    Budowa domów jednorodzinnych do 90 m2 bez pozwolenia na budowę

    Dom bez pozwolenia na budowę. W dniu 4 sierpnia 2021 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten zakłada wprowadzenie możliwości budowy domów jednorodzinnych (o łącznej powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 90 m2) bez pozwolenia na budowę, bez dziennika budowy oraz bez konieczności ustanowienia kierownika budowy, w procedurze tzw. zgłoszenia z projektem budowlanym. Projekt aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym.

    Polski Ład: Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego do 2030 roku

    Kredyty hipoteczne objęte gwarancją do 100 tys. zł. zastępującą wkład własny wg propozycji z Polskiego Ładu będą udzielane do końca 2030 r. - podano w wykazie prac legislacyjnych rządu. Minimalny okres spłaty takiego kredytu to15 lat, a maksymalny limit ceny finansowanej nieruchomości w przeliczeniu na 1 m. kw. będzie uzależniony od szeregu czynników.

    Pre-pack – korzyść dla dłużnika, ale czy dla wierzycieli?

    Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja polega na ogłoszeniu upadłości dłużnika z równoległym wskazaniem przez sąd nabywcy, ceny i innych warunków sprzedaży majątku dłużnika.

    Jakość rozliczeń MŚP [BADANIE]

    Z cyklicznego badania wśród MŚP realizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż jakość rozliczeń B2B utrzymała się na podobnym poziomie jak w drugim kwartale.

    Ile m2 mają nasze mieszkania?

    Ile m2 mają nasze mieszkania? Trochę ponad 29 metrów kwadratowych – taka powierzchnia przypada w Polsce na statystycznego obywatela. W Europie standard jest wyższy, czasami nawet ponad dwa razy wyższy – sugerują dane Eurostatu.

    Polski Ład. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości

    Opodatkowanie wynajmu nieruchomości. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości zawarte w programie Polski Ład doprowadzą do wzrostu czynszu za wynajmowane mieszkania. Uderzą również w przedsiębiorców, którzy rejestrują swoje biura czy gabinety w lokalach mieszkalnych.

    Coraz mniej gruntów do zagospodarowania

    Zasoby gruntów państwowych. Tylko ok. 165 tys. hektarów państwowej ziemi nie zostało dotychczas zagospodarowane. Część tych gruntów może być jeszcze sprzedana lub wydzierżawiona na cele rolne, ale większość z nich cechuje niska przydatność rolnicza oraz znaczne rozdrobnienie - informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.