| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Wierzytelności nieściągalne w podatkach dochodowych

Wierzytelności nieściągalne w podatkach dochodowych

Przedsiębiorcy, którzy nie uzyskali zapłaty z tytułu zrealizowanych transakcji, mogą zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodów. Muszą jednak spełnić kilka warunków.

Przepisy ustaw o podatkach dochodowych wymagają, aby postanowienie o nieściągalności zostało „uznane przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu”. Oznacza to, że wierzyciel, by móc zaliczyć daną nieściągalną wierzytelność do kosztów, musi dodatkowo, pomimo posiadania postanowienia o nieściągalności, stwierdzić, że postanowienie to odpowiada stanowi faktycznemu jako zgodne z rzeczywistością na dzień zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów. Wynika to z faktu, że stan nieściągalności jest stanem faktycznym o charakterze dynamicznym, który może się zmienić. W świetle bowiem przepisów Kodeksu postępowania cywilnego umorzenie postępowania egzekucyjnego nie pozbawia wierzyciela możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, kiedy okaże się, że zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1754/07, opubl. w CBOSA).

Kolejnymi dokumentami, które w świetle ustaw o podatkach odchodowych pozwalają na udokumentowanie nieściągalności, są postanowienia wydawane przez sąd w postępowaniu upadłościowym. Potwierdzenie nieściągalności wierzytelności stanowią tyko postanowienia wydawane w toku postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika. Wśród tych postanowień ustawa wymienia:

• Postanowienie sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Postanowienie takie wydaje sąd na podstawie art. 13 § 1 prawa upadłościowego i naprawczego. Doręcza się je dłużnikowi oraz wierzycielowi, który zgłosił wniosek. Postanowienie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości wydaje się na etapie postępowania dotyczącego ogłoszenia upadłości. Jego wydanie oznacza, że właściwe postępowanie upadłościowe nie będzie prowadzone.

• Postanowienie sądu o umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Postanowienie takie wydaje się na podstawie art. 361 pkt 1 prawa upadłościowego i naprawczego. Jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania upadłościowego okaże się, że majątek upadłego nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, wówczas sąd umarza postępowanie upadłościowe. Dotyczy to zatem sytuacji, kiedy stan majątkowy upadłego w chwili orzekania o ogłoszeniu upadłości nie mógł być sądowi znany. Natomiast postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego wydane na podstawie pkt 2 i 3 art. 361 nie pozwalają na uznanie wierzytelności za nieściągalną. W tych przypadkach postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego wydaje się z powodu braku złożenia przez wierzycieli zaliczki na koszty postępowania w wyznaczonym terminie, kiedy nie ma płynnych funduszy na te koszty lub kiedy wszyscy wierzyciele zażądali umorzenia postępowania.

• Postanowienie sądu o ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku. Postanowienie takie wydawane jest w trybie art. 362 prawa upadłościowego i naprawczego. Stanowi ono potwierdzenie nieściągalności w stosunku do tych wierzytelności, które zgłoszono w postępowaniu upadłościowym i których zaspokojenia w tym postępowaniu nie uzyskano. Wynika stąd, że jeżeli wszczęto postępowanie upadłościowe i przedsiębiorca zgłosił określone wierzytelności do masy upadłości, to tak długo jak trwa postępowanie i nie zostanie zakończone omawianym postanowieniem, nie można uznać zgłoszonych wierzytelności za nieściągalne.

Natomiast postanowienia wydawane w przypadku postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu nie mogą stanowić dowodu na nieściągalność wierzytelności i tym samym podstawy zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.

Ostatnim z dokumentów pozwalającym na udowodnienie nieściągalności wierzytelności jest protokół sporządzony przez podatnika, który stwierdza, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od kwoty dochodzonej wierzytelności. Możliwość udokumentowania nieściągalności wierzytelności sporządzanym przez przedsiębiorcę protokołem łagodzi formalizm dowodowy związany z dokumentami wymienionymi wcześniej. Protokół pozwala bowiem uznać daną wierzytelność za nieściągalną na podstawie oceny dokonanej przez podatnika. Ocena ta może być w pewnym zakresie subiektywna, ponieważ przepisy ustaw o podatkach dochodowych nie wskazują wyraźnie, co winien zawierać taki protokół. Ustawy nie precyzują również, jakie elementy mogą składać się na przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne oraz jaka powinna być jego forma. Należy zatem przyjąć, że protokół ten przede wszystkim powinien wskazywać okoliczności uzasadniające ocenę podatnika poprzez zestawienie kwoty dochodzonej wierzytelności z wyliczeniem przewidywanych kosztów jej dochodzenia. Odwołując się do stosownych przepisów postępowania cywilnego, można przyjąć, że koszty te obejmują: koszty sądowe w postaci wpisu i opłaty kancelaryjnej, koszty zastępstwa procesowego oraz koszty egzekucyjne w postaci opłat i wydatków. Największe wątpliwości w praktyce może wywoływać kwestia przyjęcia w protokole wydatków z tytułu zastępstwa procesowego. Wydaje się, że najwłaściwszym sposobem postępowania będzie ujmowanie tych kosztów w wysokościach, które nie przewyższają wielkości wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr. 163, poz. 1348 z późn. zm.). Poza tym dla każdej z wierzytelności powinien być sporządzony odrębny protokół.

Filip Siwek

Skoczyński Wachowiak Strykowski Kancelaria Prawna

www.sws.com.pl

reklama

Polecamy artykuły

Autor:

Źródło:

Twój Biznes

Zdjęcia


Personel i Zarządzanie 4/201742.90 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bąkowski Kancelaria Radcowska

Kancelaria świadczy zarówno stałą obsługę prawną, doradztwo i obsługę określonych projektów czy transakcji o charakterze jednorazowym.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »