| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Prawo autorskie > ABC Praw autorskich > Osobiste i majątkowe prawa autorskie

Osobiste i majątkowe prawa autorskie

Polskie prawo autorskie oparte jest na modelu francuskim i zakłada dualistyczny podział praw autorskich na osobiste i majątkowe. Często pojęcia te są mylone lub źle interpretowane. Na czym tak naprawdę polega i czego dotyczy ten podział?

Osobiste prawa autorskie

Jeżeli chodzi o osobiste prawa autorskie, to uprawnienia te chronią więź twórcy z utworem i powstają z chwilą ustalenia utworu. Są nieprzenoszalne, nie podlegają zrzeczeniu oraz nie są ograniczone w czasie. Ustawowy katalog praw osobistych zawarty jest w art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: PrAut), należą do niego m. in.: (i) prawo do autorstwa utworu - twórca nie może być pozbawiony autorstwa swojego utworu w żaden sposób, (ii) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo udostępnienia go anonimowo - nie można zabronić twórcy publikowania i rozpowszechniania utworu pod jego nazwiskiem, pseudonimem lub anonimowo, jeżeli takie jest jego życzenie, (iii) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania - nikt nie jest uprawniony do wprowadzania zmian do utworu bez zgody jego autora, (iv) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności - twórca decyduje, kiedy utwór ujrzy światło dzienne, (v) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu - twórca ma prawo kontrolować sposób, w jaki jest wykorzystywany jego utwór. Mimo niezbywalności i niezrzekalności osobistych praw autorskich twórca może zobowiązać się do niewykonywania ich wobec określonych osób lub wydać zgodę na wykonywanie praw osobistych w jego imieniu. Zgodę tą twórca może jednak w każdej chwili odwołać.

Majątkowe prawa autorskie

Ten rodzaj praw kształtowany na wzór prawa własności, chroni ekonomiczne interesy twórcy i jest przedmiotem obrotu. Składa się na nie wyłączne prawo korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz pobierania z tego tytułu wynagrodzenia. W odróżnieniu od praw osobistych, prawa majątkowe są zbywalne i podlegają zrzeczeniu. Prawa te są ograniczone w czasie i wygasają 70 lat od śmierci twórcy lub innych zdarzeń określonych w ustawie. Mogą także zostać zbyte w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy o przeniesienie praw autorskich lub licencyjnej. W przypadku tej pierwszej twórca pozbywa się przysługujących mu praw majątkowych na wymienionych w umowie polach eksploatacji. Natomiast w przypadku umowy licencyjnej licencjobiorca otrzymuje jedynie  prawo do korzystania z utworu na wymienionych w umowie polach eksploatacji przez określony czas i na określonym terytorium. Umowa licencyjna może przybrać formę licencji wyłącznej, która przyznaje licencjobiorcy wyłączne prawo korzystania z utworu z wyłączeniem osób trzecich. Twórca może również udzielić licencji niewyłącznej, która nie wyklucza udzielenia licencji innym osobom oraz korzystania z utworu przez licencjodawcę.

Ochrona praw autora

W razie naruszenia praw osobistych lub majątkowych do swojego utworu twórca ma prawo wystąpić do naruszyciela z roszczeniami i żądać m.in. zaniechania dalszego naruszania, usunięcia skutków naruszenia, naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych albo poprzez zapłatę sumy pieniężnej. Z tego też względu autor powinien szczegółowo znać katalog przysługujących mu praw.

Polecamy serwis: Prawa autorskie

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Radosław Hancewicz

prawnik, urzędnik, trener administracji publicznej

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »