| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Działalność gospodarcza > Ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika

Ochrona wierzyciela przed niewypłacalnością dłużnika

Do instrumentów prawa cywilnego, które mają zmniejszyć ryzyko niewypłacalności dłużnika poprzez szczególną ochronę wierzytelności, należy skarga pauliańska. Jest uprawnieniem wierzyciela do zakwestionowania skuteczności krzywdzącej go czynności dłużnika z osobą trzecią. W konsekwencji wierzyciel może żądać, by taka czynność prawna została uznana w stosunku do niego za bezskuteczną i by mógł dochodzić tego, co skutkiem takiej czynności wyszło z majątku dłużnika lub do niego nie weszło.



Polskie prawo przewiduje wiele rozwiązań mających na celu ochronę wierzycieli przed nieuczciwymi dłużnikami. Jedną z takich instytucji jest tzw. skarga pauliańska, która chroni wierzyciela przed pokrzywdzeniem w wyniku dokonania przez dłużnika czynności prawnej. Potrzeba istnienia takiej regulacji podyktowana jest nierzadkim występowaniem w praktyce przypadków celowego uchylania się dłużników od spełniania swoich zobowiązań. W takiej sytuacji wierzyciel pozbawiony jest wpływu na czynności prawne dokonywane przez swoich dłużników, a w konsekwencji przyjmuje na siebie ryzyko ich późniejszej niewypłacalności. Z reguły ryzyko takie jest nierozerwalnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i powinno być wkalkulowane w działalność podmiotów gospodarczych. Sytuacja wygląda jednak inaczej, w przypadku gdy dłużnicy - po zaciągnięciu zobowiązań - celowo dokonują czynności, które powodują ich niewypłacalność ze szkodą dla wierzycieli.


Przedmiotem ochrony jest wierzytelność pieniężna istniejąca i zaskarżalna w chwili wytoczenia powództwa, której wysokość nie musi być ostatecznie sprecyzowana. Wierzytelność nie musi być wymagalna ani stwierdzona wyrokiem. Przedmiotem zaskarżenia może być tylko czynność prawna dłużnika, rzeczywiście dokonana, która powoduje lub pogłębia stan niewypłacalności dłużnika i równocześnie przynosi korzyść majątkową osobie trzeciej. Inne działania dłużnika nie będą podstawą do jej zastosowania. Instytucję skargi pauliańskiej reguluje art. 527 i następne kodeksu cywilnego. Przepisy te przewidują ochronę wierzyciela w przypadku dokonania przez dłużnika czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli. Z takiej ochrony może skorzystać każdy. Będzie to zatem zwykły Jan Kowalski, jak również podmioty gospodarcze - od przedsiębiorcy jednoosobowego, przez osobowe spółki handlowe (np. spółka jawna) do spółek z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółek akcyjnych. Identyczne reguły dotyczą dłużnika, którym może być osoba fizyczna, jak również przedsiębiorca. Kodeks cywilny precyzuje, że czynnością prawną dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli jest czynność prawna, wskutek której dłużnik stał się niewypłacalny albo też stał się niewypłacalny w większym stopniu, niż był przed dokonaniem takiej czynności. Przepis ten obejmuje więc nie tylko sytuacje, gdy dłużnik stał się niewypłacalny po dokonaniu czynności prawnej, ale także sytuacje, gdy wierzyciel i tak nie miał szans na odzyskanie całej swojej wierzytelności, ale czynność prawna dokonana przez dłużnika jeszcze bardziej te szanse zmniejszyła. Nieważne z punktu widzenia dopuszczalności skargi jest to, czy w momencie dokonania czynności prawnej przez dłużnika wierzytelność wierzyciela była już wymagalna. Ustawa nie ogranicza także pojęcia dłużnika, co powoduje, iż należy przyjąć, że także czynności prawne poręczycieli dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli mogą być przedmiotem skargi. Przepisy kodeksu cywilnego dodatkowo wymagają, aby na podstawie czynności prawnej dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową. Niezbędnymi przesłankami umożliwiającymi skorzystanie przez wierzyciela ze skargi pauliańskiej jest świadomość dłużnika, że działa on z pokrzywdzeniem wierzycieli, oraz to, że osoba trzecia, która nabywa korzyść majątkową na podstawie czynności prawnej dłużnika, wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć o tym, że dłużnik działa z pokrzywdzeniem wierzycieli.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krajowy Rejestr Wierzytelności

Windykuj dłużnika online. Sprzedawaj i kupuj wierzytelności!

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »