Pracownicy zatrudnieni w handlu nie powinni pracować w niedzielę 23 maja

Pracownicy zatrudnieni w placówkach handlowych nie mogą wykonywać pracy w święta (art. 151^9a § 1 Kodeksu pracy). Dotyczy to tylko świąt, które zostały uznane przez przepisy prawa pracy za dni wolne od pracy. Praca w handlu jest zabroniona również w święta, które przypadają w niedzielę, tak jak w przypadku pierwszego dnia Zielonych Świątek (art. 151^9a § 2 Kodeksu pracy). Święta, które zostały uznane za dni wolne od pracy, określa art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.

Pracy w święta w placówkach handlowych nie mogą wykonywać tylko pracownicy. Oznacza to, że w dni świąteczne placówki handlowe mogą być czynne, jeżeli pracę będzie w nich wykonywał np. właściciel sklepu czy osoby zatrudnione na umowy cywilnoprawne. W przypadku zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych należy uważać, aby takie umowy nie spełniały warunków właściwych dla umowy o pracę. Praca spełnia warunki odpowiednie dla umowy o pracę, jeżeli jest wykonywana pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, osobiście, za wynagrodzeniem (art. 22 Kodeksu pracy).

PRZYKŁAD

Pracodawca zatrudnia w sklepie spożywczym osobę na umowę zlecenia. W umowie tej określono, że zleceniobiorca będzie wykładał towar na półkach w sklepie i obsługiwał do 25 klientów dziennie. Umowa zlecenia zawiera również zapis, że jeśli zleceniobiorca nie będzie mógł wykonywać pracy osobiście, może go zastąpić inna osoba wskazana przez zleceniobiorcę i zaakceptowana przez zleceniodawcę. Ponadto z umowy wynika, że zleceniobiorca nie musi wykonywać pracy w stałych godzinach. W przypadku wyłożenia całego towaru i obsłużenia 25 klientów może zakończyć pracę. Za wykonaną pracę przysługuje mu miesięcznie 1000 zł płacone gotówką i 500 zł w towarze. Takie warunki umowy wskazują, że w przedstawionej sytuacji mamy faktycznie do czynienia z umową zlecenia, a nie z umową o pracę. Zleceniobiorca będzie mógł zatem pracować w sklepie również w dni świąteczne.

Przepisy prawa pracy nie zawierają definicji pojęcia „placówka handlowa”. Zdaniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (pismo nr DPR-079-578/ JS/MF/07), przy wykładni pojęcia „placówka handlowa” należy się posiłkować Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) oraz wyjaśnieniami występującymi w słownikach języka polskiego. Zatem za placówkę handlową należy uznać każdą placówkę, której główną działalnością jest handel. Dotyczy to zarówno działalności handlowej hurtowej, jak i detalicznej. Placówką handlową będą zatem wszystkie sklepy, hurtownie, domy wysyłkowe, stragany, stoiska itp. Natomiast zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy, za placówki handlowe nie uznaje się m.in. stacji benzynowych, aptek, cukierni, kwiaciarni.

Święto Zielonych Świątek, ponieważ zawsze przypada w niedzielę, nie obniża wymiaru czasu pracy. Tylko święta, które występują w innym dniu niż niedziela, obniżają o 8 godzin wymiar czasu pracy (art. 130 Kodeksu pracy). Oznacza to, że nominalny czas pracy w maju br. wynosi 152 godziny, a świętami, które obniżają wymiar czasu pracy w maju br., są jedynie 1 i 3 maja.

Wykaz świąt wolnych od pracy w 2010 r.

• art. 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.),

• art. 22, art. 130, art. 151^9a Kodeksu pracy.

Marek Skałkowski

specjalista w zakresie prawa pracy