Jakie uprawnienia ma inspektor pracy kontrolujący pracodawcę

Protokół powinien zostać podpisany przez inspektora prowadzącego kontrolę oraz osobę lub organ reprezentujący pracodawcę. Pracodawca ma więc możliwość ustosunkowania się do niego. Protokół powinien zawierać m.in.: dokładne oznaczenie pracodawcy oraz inspektora przeprowadzającego kontrolę, datę w jakiej przeprowadzana była kontrola, opis stwierdzonych naruszeń, sposób wykonania poprzednich decyzji i wystąpień inspekcji pracy, dane osób legitymowanych oraz czas, miejsce i przyczyny legitymowania, treść decyzji ustnych oraz informacje o ich realizacji, liczbę i rodzaj udzielonych porad z zakresu prawa pracy, załączniki dodane do protokołu oraz dane osoby, w której obecności dokonano kontroli. Kontrolowany pracodawca może wnieść o zamieszczenie w protokole wzmianki o informacjach objętych tajemnicą przedsiębiorstwa.

Przed podpisaniem protokołu pracodawca ma także prawo do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole. Musi to zrobić na piśmie, w ciągu siedmiu dni od dnia przedstawienia protokołu. Inspektor w razie ich zgłoszenia ma obowiązek zbadać zastrzeżenia, a w przypadku, jeśli stwierdzi, że są one zasadne, zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Pracodawca nie musi zatem podpisywać protokołu niezwłocznie i ma czas na przeanalizowanie dokumentu i zgłoszenie swoich uwag. Jeżeli jednak pracodawca odmówi podpisania protokołu i nie zgłosi zastrzeżeń, niestanowi to przeszkody do dalszych działań inspektora.

Po sporządzeniu protokołu inspektor może wydać nakaz, wytoczyć przeciwko pracodawcy powództwo (np. o ustalenie, że konkretny zleceniobiorca jest pracownikiem), nakładać grzywny oraz wystosować wystąpienie. O wykrytym naruszeniu przepisów prawa inspektor zawiadamia też właściwe organy np. ZUS, urząd kontroli skarbowej, Policję, Straż Graniczna oraz prokuraturę.

W praktyce PIP najczęściej korzysta z wystąpień. Jeżeli inspektor stwierdzi podczas kontroli naruszenia, które nie powodują konieczności nałożenia grzywny bądź wydania nakazu czy sprzeciwu (w praktyce są to wszystkie drobniejsze naruszenia przepisów prawa pracy), występuje o ich usunięcie. Wystąpienie takie powinno zawierać wnioski pokontrolne, ich podstawę prawną oraz uzasadnienie. Pracodawca powinien w terminie określonym w wystąpieniu, lecz nie dłuższym niż 30 dni, zawiadomić PIP o terminie i sposobie realizacji wniosków pokontrolnych.

Bartłomiej Raczkowski

partner, Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy