Wydatków inwestycyjnych nie zaliczymy do kosztów

Zasady amortyzacji szczegółowo określone w ustawach o podatkach dochodowych przysparzają podatnikom wiele kłopotów. Spory o to, czy podatnik prawidłowo amortyzuje środki trwałe, często trafiają na wokandy sądów administracyjnych. Kłopotliwą kwestią jest m.in. amortyzowanie budynków.

Utrata posiadania

W przypadku nieruchomości problematyczną kwestią są m.in. inwestycje w obce środki trwałe. W jednym z orzeczeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, że inwestycje w obcych środkach trwałych stanowią środek trwały, który podlega amortyzacji, niezależnie od okresu używania. A zasada wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie środków trwałych przestaje obowiązywać w momencie odpłatnego zbycia wspomnianych środków. Wydatki te stają się kosztem uzyskania przychodu.

Jak zauważył sąd, koszty stanowią straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te nie utraciły przydatności gospodarczej na skutek zmiany rodzaju działalności.

W tym przypadku sąd nie przyznał racji podatnikowi, że wystąpiła strata w związku z likwidacją. Jak zauważył sąd, o stracie można mówić, gdy przestało się coś posiadać. Likwidacja oznacza: zniesienie np. obciążeń, usunięcie np. rzeczy. W odniesieniu do inwestycji w cudzy środek trwały likwidacja zatem to faktyczne usunięcie, zniesienie tej inwestycji. W ocenie sądu utrata posiadania rzeczy ma powstać w wyniku usunięcia, zniesienia środka trwałego. Podmiot, który dokonuje usunięcia, zniesienia środka trwałego działa eliminując ten środek. Nie jest stratą w wyniku likwidacji pozostawienie środka właścicielowi nieruchomości, w której dokonano inwestycji.

Jednorazowy przychód z kosztu

Sąd nie miał jednak wątpliwości, że przychód z danego kosztu może nastąpić tylko raz. W niniejszej sprawie pozostawienie poczynionej inwestycji w cudzej nieruchomości sprawia, iż podatnik ma roszczenie do właściciela o zwrot poczynionych nakładów w postępowaniu cywilnym. Skoro podatnik może uzyskać zwrot wydatku od właściciela nieruchomości, to nie może jednocześnie domagać się uznania za koszt straty, która rzeczywiście nie powinna powstać. Strata jest trwała i nieodwracalna, nie jest stratą pożyczka ani sytuacja, gdy przysługuje stronie roszczenie o zwrot nakładów.

Jak zauważył sąd, przyjęcie, że podatniczka miałaby dwie możliwości, to jest roszczenie do właściciela i możliwość zaliczenia wydatków do kosztów, stanowiłoby o możliwości dwukrotnego dochodzenia jednego wydatku (wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3826/06, niepublikowany).

Wartość początkowa

Inną istotną kwestią, którą często zajmują się sądy, jest ustalenie wartości początkowej środka trwałego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jeżeli warunkiem wzniesienia budynku jest przebudowa sieci przesyłowych należących do innych podmiotów, to wydatki na taką przebudowę nie mogą być zaliczane do kosztów podatkowych bezpośrednio. Zamiast tego należy je dodać do wartości początkowej budynku, która stanowi podstawę amortyzacji. W ten sposób wspomniane powyżej wydatki będą odnoszone w ciężar kosztów uzyskania przychodów pośrednio - poprzez odpisy amortyzacyjne (wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1480/07, niepublikowany).

W innym wyroku WSA w Warszawie podkreślił, że wydatki na inwestycje nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a mogą jedynie, przy pomocy amortyzacji i stosowanych odpisów amortyzacyjnych, zmniejszać przychód osoby. Oznacza to, że w chwili dokonania odliczenia naliczonego VAT wydatki na prowadzoną inwestycję nie mogły być uznane za koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym. Za to mogły stanowić - jako element wartości początkowej - podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Jak zauważył sąd, późniejsza decyzja o zaniechaniu inwestycji nie ma wpływu na prawnopodatkowy charakter wydatków inwestycyjnych. Ani przed, ani po zaniechaniu wydatki te nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów (wyrok WSA w Warszawie z 2 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3886/06, niepublikowany.)

Ważne!

Podatnicy mogą ustalić wartość początkową budynków lub lokali mieszkalnych: wynajmowanych, wydzierżawianych albo używanych przez właściciela na cele prowadzonej przez niego działalności, przyjmując w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych wynajmowanej, wydzierżawianej lub używanej przez właściciela powierzchni użytkowej i kwoty 988 zł

ALEKSANDRA TARKA

aleksandra.tarka@infor.pl