| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

W literaturze dużo miejsca poświęcono odpowiedzialności karnej członków zarządu spółki. Tymczasem odpowiedzialność prokurenta jest nie mniej istotna, jeśli zważy się, że prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a jej zakresu nie można ograniczyć wobec osób trzecich, chyba że przepis ustawy wyraźnie na to zezwala.

Prawo to, obok likwidacji szkód, realizuje także inne, bardziej doniosłe cele. Jednym z tych celów jest zapewnienie pokrzywdzonemu poczucia sprawiedliwości, naruszonego przez czyn przestępczy. Organy procesowe zobowiązane są do zapoznania się ze stanowiskiem pokrzywdzonego i ustalenia, czy w jego odczuciu szkoda została naprawiona, co nie oznacza, że stanowisko to jest wiążące, ani że naprawienie szkody uzależnione jest od zgody pokrzywdzonego. Artykuł 296 § 5 k.k. nie uzależnia naprawienia szkody od zgody pokrzywdzonego i jakkolwiek ogólne zasady prawa karnego nakazują kierować się jego interesem, to interes ten nie może być rozumiany jako prawo do decydowania o zachowaniach, które wolno podjąć sprawcy. Tym bardziej że brak jest podstawy ustawowej, przyznającej pokrzywdzonemu takie uprawnienia. Można wyobrazić sobie sytuację, w której sprawca naprawia wyrządzoną szkodę, a pokrzywdzony nie wyraża na to zgody. Zagadnienie to ma w dużej mierze teoretyczny charakter, bowiem naprawienie szkody w większości przypadków wymagać będzie współdziałania, a przynajmniej - przyzwolenia pokrzywdzonego.

Przypadki, w których sprawca naprawia w całości wyrządzoną szkodę mimo protestów pokrzywdzonego, będą wymagać indywidualnej oceny, z uwzględnieniem wszystkich towarzyszących naprawieniu szkody okoliczności. Organ procesowy będzie musiał zbadać przyczyny, dla których pokrzywdzony nie czuje się usatysfakcjonowany zachowaniem sprawcy. Przyczyną taką może być zarówno brak pełnej rekompensaty szkody, mimo pozorów jej istnienia, jak i zła wola po stronie pokrzywdzonego, który może się kierować wyłącznie chęcią doprowadzenia do skazania sprawcy. W tym drugim przypadku, w razie bezsprzecznie całkowitego naprawienia szkody przez sprawcę przed wszczęciem postępowania karnego, należałoby przyjąć, że zaistniały przesłanki uchylające karalność sprawcy. W konkluzji należy stwierdzić, że pokrzywdzony ma prawo wyboru między restytucją a odszkodowaniem. Jeśli restytucja jest niemożliwa lub znacznie utrudniona, sprawca może - za zgodą pokrzywdzonego - złożyć świadczenie odszkodowawcze. Jeśli pokrzywdzony nie wyraża na to zgody, konieczne jest wnikliwe badanie przyczyn braku współdziałania z jego strony. W razie naprawienia szkody w całości, wbrew woli pokrzywdzonego, należy przyjąć, że przesłanki z art. 296 § 5 k.k. zostały spełnione.

Artykuł 296 § 5 stanowi, iż karze nie podlega ten, kto „naprawił” w całości wyrządzoną szkodę. Czynność naprawcza musi więc zostać w całości dokonana. Nie wystarczy wola przystąpienia do czynności naprawczej, przystąpienie do niej lub częściowe wykonanie. Nie wystarczy też deklaracja wypłaty odszkodowania ani zablokowanie odpowiadającej mu kwoty na rachunku bankowym. Złożenie świadczenia w pełnej wysokości w depozycie, co do zasady, należy traktować jako naprawienie szkody, jakkolwiek w konkretnych przypadkach interes pokrzywdzonego może sprzeciwiać się przyjęciu, że szkoda została w ten sposób naprawiona. Nie ma przeszkód prawnych do dochodzenia, w drodze powództwa cywilnego, odszkodowania uzupełniającego, w razie gdyby wysokość szkody uległa zmianie. Dobrowolne naprawienia szkody ma miejsce, gdy sprawca naprawia szkodę z własnej woli, w wyniku podjętej osobiście decyzji, mając możliwość zrezygnowania z jej naprawienia. Nie ma przy tym znaczenia motyw, którym kieruje się sprawca, a w szczególności to, że obawia się on odpowiedzialności karnej, lub to, że osoba trzecia doradza mu naprawienie szkody albo wyraża dezaprobatę dla jego zachowania5. Częściowe naprawienie szkody nie doprowadzi do uchylenia karalności z art. 296 k.k., może jedynie wpłynąć na złagodzenie wymiaru kary. W razie częściowego naprawienia szkody art. 296 § 5 nie znajdzie zastosowania, jednak z mocy art. 307 § 2 k.k. możliwe będzie nadzwyczajne złagodzenie kary. Zgodnie z treścią art. 296 § 5 k.k., naprawienie szkody w całości ma nastąpić przed wszczęciem postępowania karnego, o którym mowa w art. 303 k.p.k. Naprawienie szkody po wszczęciu tego postępowania nie jest przesłanką uchylającą karalność, jakkolwiek - z mocy z art. 307 § 2 k.k. - względem sprawcy, który, po wszczęciu postępowania karnego dobrowolne naprawił szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Zastosowanie powyższych instytucji jest fakultatywne i zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Eco Carport

Producent i dystrybutor wiat z drewna

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »